chiziqli tenglamalar sistemasi

DOCX 9 pages 389.2 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 389.2 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

chiziqli tenglamalar sistemasi chiziqli tenglamalar sistemasi reja: 1. chiziqli tenglamalar sistemasini yechishning kramer usul 2. chiziqli tenglamalar sistemasini yechishning matrisaviy usul 3. noma’lumlarni ketma-ket yo’qotish (gauss) usuli 4. uch noma’lumli chiziqli tenglamalar sistemasi uchun kramer va gauss usuli 1. chiziqli tenglamalar sistemasini yechishning kramer usul ... , t n ta tenglamalar sistemasini echish usullari, yechimi qanday bo’lishi masalalarini qaraymiz. 1. kramer formulasi. nomalumlar koeffisientlaridan tuzilgan determinant tenglamalar sisremasining asosiy determinanti, undagi j-ustun o’rniga ozod hadlardan iborat ustun qo’yilgan determinant esa j-yordamchi determinant deyiladi va ko’rinishida belgilanadi. dastlab, berilgan tenglamalar sistemasidan har bir i-tenglamani ko’paytiramiz va hosil bo’lgan tenglamalarni qo’shamiz: determinantni yoyish haqidagi teoremaga ko’ra: . endi sistamadagi har bir i- tenglama ga ko’paytirilib qo’shilsa, ,..., qo’shilsa, tenglik hosil bo’ladi. demak, sistemadagi nomalumlar formula yordamida hisoblanar ekan. bu kramer formulasidir [2, 319-bet]. tenglikdan quyidagilar kelib chiqadi: da sistema yagona echimga ega, uni birgalikda deyiladi. bo’lsa, sistema cheksiz ko’p echimga ega. 1. …

2 / 9

matrisa ustida o’tkaziladigan har bir elementar almashtirish berilgan sistemaga ekvivalent sistema hosil qiladi. shu sababli, elementar almashtirishlar yordamida kengaytirilgan matritsani uchburchak ko’rinishiga keltirib olamiz, buning uchun bo’lishi kifoya agar bo’lsa, birinchi tenglamani boshqa yo’ldagi tenglama bilan almashtirish orqali bunga erishish mumkin. faraz qilaylik, elementar almashtirishlar yordamida kengaytirilgan matritsa ko’rinishga kelsin. unga mos sistema o’rinishida bo’ladi. bu sistemadan dastlab , so’ngra ...... , va nihoyat topiladi. bu usulda 2-tenglamadan , ni 3-tenglamadan , ... , n - tenglamadan ketma - ket yo’qotilayotganligi uchun noma'lumlarni ketma - ket yo’qotish usuli deyiladi. bu usul gauss nomi bilan bog’liq bo’lib, talabalarga elementar matematikadan ma'lum [1, 143-146-betlar]. misol. avvalgi usullarda yechilgan sistemani qaraylik. uning kengaytirilgan matritsasi ko’rinishda bo’ladi. 1- yo’l elementlarini (-1) ga ko’paytirib 2-yo’lga (-2) ga ko’paytirib 3-yo’lga, (-4) ga ko’paytirib 4- yo’lga qo’shamiz, natijada, kengaytirilgan matritsa. 2-tenglamaga bu matritsaga mos sistema. k o’ rinishida b o’ ladi. ketma - ket larni topib qo’yamiz. …

3 / 9

y z, , ) yechimga ega bo’lib, bo’ladi; demak, berilgan sistema yagona yyechim ega. endi determinantlarni xisoblaymiz: bo’ladi. yuqorida keltirilgan tenglamalar sistemasining yechimini topish usuli kramer usuli deyiladi. gauss usulining mohiyati noma’lumlarni ikkinchi tenglamadan boshlab, ketmaket yo’qotib oxirgi tenglamada bitta no’malum qolguncha davom ettiriladi va oxirgi tenglamadan yuqoriga qarab no’malumlarni ketma-ket topib, yechim hosil qilinadi. 2-misol. quyidagi tenglamalar sistemasi yechilsin. yechish. birinchi tenglamaning barcha xadlarini a11=2 ga bulib, sistemani xosil kilamiz. birinchi tenglamani 3ga kupaytirib ikkinchi tenglamadan, so’ngra uchinchi tenglamadan birinchi tenglamani ayiramiz: ikkinchi tenglamani 0.5 ga bulib, so’ngra uni -1.5 ga kupaytirib , uni uchinchi tenglamadan ayiramiz. natijada xosil bo’ladi. bundan ketma-ket x3=3, x2=-1+3=2, x1=0.5-0.5x2 +0.5x3 =1 larni topamiz. shunday kilib, berilgan sistemani yechimi x1=1, x2 =2, x3 =3 dan iborat ekan. adabiyotlar 1. abdalimov v., solixov sh. oliy matematika qisqa kursi.- toshkent: o`qituvchi, 1981. 2. bogomolov n.v. matematikadan amaliy mashg`ulotlar. – toshkent: o`qituvchi, 1984. 3. vigodskiy m.ya. spravochnik …

4 / 9

.png image29.png image30.png image31.png image32.png image33.png image34.png image35.png image36.png image37.png image38.png image39.png image40.png image41.png image42.png image43.png image44.png image45.png image1.png image46.png image47.png image48.png image49.png image50.png image51.png image52.png image53.png image54.png image55.png image2.png image56.png image57.png image58.png image59.png image60.png image61.png image62.png image63.png image64.png image65.png image3.png image66.png image67.png image68.png image69.png image70.png image71.png image72.png image73.png image74.png image75.png image4.png image76.png image77.png image78.png image79.png image80.png image81.png image82.png image83.png image84.png image85.png image5.png image86.png image87.png image88.png image89.png image90.png image91.png image92.png image93.png image94.png image95.png

5 / 9

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "chiziqli tenglamalar sistemasi"

chiziqli tenglamalar sistemasi chiziqli tenglamalar sistemasi reja: 1. chiziqli tenglamalar sistemasini yechishning kramer usul 2. chiziqli tenglamalar sistemasini yechishning matrisaviy usul 3. noma’lumlarni ketma-ket yo’qotish (gauss) usuli 4. uch noma’lumli chiziqli tenglamalar sistemasi uchun kramer va gauss usuli 1. chiziqli tenglamalar sistemasini yechishning kramer usul ... , t n ta tenglamalar sistemasini echish usullari, yechimi qanday bo’lishi masalalarini qaraymiz. 1. kramer formulasi. nomalumlar koeffisientlaridan tuzilgan determinant tenglamalar sisremasining asosiy determinanti, undagi j-ustun o’rniga ozod hadlardan iborat ustun qo’yilgan determinant esa j-yordamchi determinant deyiladi va ko’rinishida belgilanadi. dastlab, berilgan tenglamalar sistemasidan har bir i-tenglama...

This file contains 9 pages in DOCX format (389.2 KB). To download "chiziqli tenglamalar sistemasi", click the Telegram button on the left.

Tags: chiziqli tenglamalar sistemasi DOCX 9 pages Free download Telegram