san'at estetikasi

DOC 78.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1709540288.doc san`at estetikasi reja: 1. san`at 2. san`at va din. 3. san`at va texnika 4. san`at va falsafa 5. rassomlik san`ati 6. musiqa san`ati 7. zamonaviy san`at turlari san`at - estetik faoliyatning o`ziga xos turi, sexrli ma`naviy ko`zgu. sexri shundaki, san`at asarini idrok etayotgan odam unda xam shu asarni yaratgan inson dunyosini, xam o`z dunyosini kadriyatlar prizmasi orkali ko`radi; o`zining kandayligini va kaerdaligini, yutuklarini va nuksonlarini, aklni va xissiyotlarni aniklashtirib oladi. uning estetik moxiyati makon va zamondagi vokelik vositasida go`zallik, ulug`vorlik, fojiaviylik, kulgilik, xunuklik, tubanlik va boshka estetik xususiyatlarni in`ikos ettirishi xamda ularni baxolashi bilan belgilanadi. san`at kadriyatlarning kadrlanishini va kadrsizlangan kadriyatlarni ko`rsatib beradi, bir odam yoki bir nechaodam timsolida odam bilan olamning yaxlit, umumlashgan kiyofasini yaratadi, ularning uyg`unligini ta`minlaydi. u kishini yashashga o`rgatadi, go`zallikka da`vat etadi, ma`naviy yuksaltiradi. shu sababli insoniyat tarixida san`atsiz yashab o`tilgan birorta xam davr yo`k. faylasuf-nafosatshunoslar o`rtasida san`atning kelib chikishi muxim muammolardan bo`lib kelgan. san`atning …
2
san`at insonga berilgan iloxiy zavkning, ma`naviy olamning o`yin orkali namoyon bo`lishi, degan ma`naviyatchilar nazariyasi. biz ana shu ikkinchi karash tarafdorimiz buning sababi shuki, mexnat, kanchalik kadrlamaylik, kanchalik sharaflamaylik, u- majburiyat bilan bog`lik, maksadga yo`naltirilgan ijtimoiy xodisa, o`yin esa xar kanday majburuyatdan yirok, maksadga muvofiklik bilan shartlanadigan individual-ijtimoiy xodisa. demak, mexnat-zaruriyat, o`yin- erkinlik. inson moxiyatan erkin va erkinlikka intilib yashaydigan mavjudod sifatida o`z erkinligini eng avvalo o`yinda namoyon kiladi. oyinsiz insonning yashashi mukin emas, u siz inson xayoti jaxannam. bu o`rinda yana bir bor shillerning mashxur fikrini keltirish o`rinli: “inson fakat tom ma`noda inson bo`lgandagina o`ynaydi va o`ynayotgan paytdagina to`lik insonga aylanadi”. shuni aytish kerakki, xayvonot olamidagi o`yinning insoniyat jamiyatidagi o`yindan farki bor. insonning o`yini esa, ma`naviy xodisa, to`g`rirog`i, ijtimoiylashgan ma`naviyat, u eng avvalo estetik extiyojni kondirishga karatilgan. oyinning inson xayotidagi barcha soxalarda ishtirok etishini, uning rang - barangligi, kamrovligi, universalligini va erkinlik bilan bog`likligini o`zbek tilidagi “o`yini o`zagidan yasalgan so`zlarining …
3
bli axlokdan tashkari san`atning mavjudligi mumkin emas, ayni paytda san`atsiz axlok targ`ibotdan maxrum bo`lib koladi va faollik xususiyatini yo`kotadi. zero, san`atning azaliy va abadiy bosh mavzusi ezgulik bilan yovuzlik o`rtasidagi kurashdir, boshka barcha insoniy muammolarning o`rtaga tashlanishi va xal etilishi badiiy asarda ana shu mavzuning ochib berilishi uchun yordamchi vazifasini o`taydi. san`at va din. san`at, avvalo, axlokiylikni targ`ib etish nuktayi nazaridan din bilan bog`lik. buni barcha umujaxoniy dinlar uchun so`ng maksad-yuksak axlok egasi bo`lmish komil insonni, solix bandani tarbiyalash ekanida ko`rsa bo`ladi. zero, juda ko`p diniy tushunchalar axlokiy ma`noga, axlokiy tushunchalar esa diniy ma`noga ega. m, imon, diyonat, xalollik, poklik, muxabbat, vijdon kabi tushunchalar xar ikki ma`naviy xodisaga xam tegishlidir. ayni paytda din ezgulik, muruvvat, shafkat, jo`mardlik, rostgo`ylik vatanparvarlik kabi axlokiy fazilatlarni targ`ib kiladi va kotillik, o`g`rilik, poraxo`rlik, xiyonat, yolg`onchilik singari illatlarni takiklaydi. bularning xammasi asarda o`z ifodasini topar ekan, birvarakay uch yoklama-din, axlok va san`at alokadorligi vujudga keladi. san`at …
4
ana shunday san`at turlaridir. bir so`z bilan aytganda, texnika san`at uchun beminnat xizmatkor vazifasini o`tamokda va o`zi xam asta- sekin san`atning “parda ortidagi” uzviy kismiga aylanib bormokda. san`at va mexnat. ma`lumki, mexnat insonning maksadga muvofik tarzda akl yoki kuch vositasida amalga oshiriladigan faoliyati. ibtidoiy davrlarda mexnat asosan majburiylik tabiatiga ega bo`lgan: kadimgi odam korin to`ydirish uchun ko`p va og`ir mexnat kilgani bizga yaxshi ma`lum. keyinchalik ish kurollarining takomillashuvi, yangidan yangi ishlab chikarish vositalarining vujudga kelishi mexnatni muayyan kasblar bo`yicha bo`linishiga olib keldi. fan-texnika tarakkiy topgan xozirgi davrda odamlar asosan muayyan kasbiy tayyorgarlikdan keyin mexnat faoliyatini boshlaydilar. mexnat ibtidoiy davrlarda ish kurollarini bezashdan boshlab, bugungi kundagi dizayngacha san`at bilan yonma-yon keladi. ishlab chikarish makoni, vositalari va jarayonlarining go`zallashib borishi mexnatni insondan, insoniylikdan naridagi faoliyat emas, balki ichki extiyojga, ma`naviy xodisaga aylanib borayotganligini bildiradi. ana shu yaratish extiyoji mexnatni nafakat ijtimoiy, balki estetik extiyoj darajasida xam ko`taradi. mexnatning ana shu ijodiylik, bunyodkorlik …
5
xam ular o`zaro aloka kilib kelgan. chunki, san`at ijtimoiy- estetik xodisa sifatida xar kanday vokelikni in`ikos ettirar ekan, undagi siyosiy karashlarini, kurashlarni bir chetga surib ko`ya olmaydi. siyosat esa o`ziga mos keladigan karashlarnigina san`at tomonidan ustivor tarzda aks ettirishni xoxlaydi va shu bois uni, dinga o`xshab, o`ziga bo`ysundirishga intiladi. bunda u o`zining “suyangan tog`i” bo`lmish mafkuradan foydalanadi, san`atni iloji boricha mafkuraviylashtirishga xarakat kiladi, bu xarakat ba`zan zo`ravonlik bilan, ijodkorlarni majburlash, ulardan siyosiy shoirlarni badiiylashtirish asosida asar yaratishni talab kilish orkali amalga oshiriladi. ayni paytda san`at demokratik davlat siyosatini, umuminsoniy va milliy ma`naviy kadriyatlarga asoslangan mafkurani targ`ib etadi, vatanparvarlik, kaxramonlik, fidoyilik g`oyalarini ilgari suradi, lozim bo`lsa, jangovarlik kasb etadi. san`at tarixida muayyan g`oyalarni, ayniksa umumbashariylikni inkor kilmaydigan milliy g`oyani ifodalamagan san`at asari kam topiladi. shunday kilib, san`at va siyosat bir- birining ishiga aralashmay rosmana mavjud bo`lolmaydi. lekin bu aralashuv xech kachon bir tomondan- zo`ravonlikka, ikkinchi tomondan- g`oyasizlikka asoslanmasligiu kerak; xakikiy san`at …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "san'at estetikasi"

1709540288.doc san`at estetikasi reja: 1. san`at 2. san`at va din. 3. san`at va texnika 4. san`at va falsafa 5. rassomlik san`ati 6. musiqa san`ati 7. zamonaviy san`at turlari san`at - estetik faoliyatning o`ziga xos turi, sexrli ma`naviy ko`zgu. sexri shundaki, san`at asarini idrok etayotgan odam unda xam shu asarni yaratgan inson dunyosini, xam o`z dunyosini kadriyatlar prizmasi orkali ko`radi; o`zining kandayligini va kaerdaligini, yutuklarini va nuksonlarini, aklni va xissiyotlarni aniklashtirib oladi. uning estetik moxiyati makon va zamondagi vokelik vositasida go`zallik, ulug`vorlik, fojiaviylik, kulgilik, xunuklik, tubanlik va boshka estetik xususiyatlarni in`ikos ettirishi xamda ularni baxolashi bilan belgilanadi. san`at kadriyatlarning kadrlanishini va kadrsizlangan kadriyatlarni ...

DOC format, 78.0 KB. To download "san'at estetikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: san'at estetikasi DOC Free download Telegram