dinning vujudga kelishi, diniy ta’limotlarning shakllanishi va rivojlanishi

PPTX 24 pages 1.1 MB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PPTX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

1-mavzu: 14-mavzu: 1 dinning vujudga kelishi, diniy ta’limotlarning shakllanishi va rivojlanishi reja: dinning paydo bo‘lishi masalasi. dinlar tasnifi. diniy ong asoslarining shakllanishi. dinning jamiyatdagi vazifalari. islomda fan va ta’lim: musulmon arxitekturasi 2 i.a.karimov aytganlaridek: 3 “ma’naviyat unsonni ruhan poklanish, qalban ulg’ayishga chorlaydigan, odamning ichki dunyosi, idodasini baquvvat, iymon- e’tiqodini butun qiladigan, vijdonini uyg’otadigan kuch, uning barcha qarashlarining mezonidir”. o’bekiston respublikasida ziyolilar oldiga ma'naviy barkamol insonni shakllantirish vazifasi qo’yilgan bir paytda din masalasini chetlab o’tish mumkin emas. mazkur masalani hal etishda ilgarigi dinga agressiv xujum etish uslubining salohiyatsizligi hammaga ochiq-oydin ma’lum. lekin keyingi paytda paydo bo’lgan diniy bo’lmagan masalalarni diniy deb atash, har qanday, hatto bir-biriga zid bo’lgan, fikrlarni tahlil qilmasdan turib maqtash uslubi ham o’zini oqlamaydi. demak, ushbu masalaga printsipial, professional, ilmiy yondashuv darkordir. 4 vijdon erkinligi o’bekiston respublikasi jahon hamjamiyatiga kirib borayotgan bir sharoitda uning fuqarolri turli kongfessiyalar vakillari bilan muloqot etishning yuksak madaniyatiga ega bo’lishi ham juda muhimdir. …

2 / 24

-axloqiy kuchdir. dinning jamiyatdagi funktsiyalari va uning paydo bo’lish masalasi. har qanday din o’z e'tiqod qiluvchilari uchun to’ldiruvchilik, tasalli beruvchilik - kompensatorlik vazifasini bajaradi. masalan, insonda doimiy ehtiyoj hosil bo’lishi hodisasini olaylik. inson o’z hayoti, turmush tarzi, tabiat va jamiyat bilan bo’lgan munosabatlari jarayonida hayotiy maqsadlariga erishishi ilojsiz bo’lib ko’ringanida, unda qandaydir ma'naviy-ruhiy ehtiyojga zaruriyat sezgan. anna shunday ehtiyoj diniy ehtiyoj edi. din bu o’rinda ma'naviy-ruhiy ehtiyojni qongdiruvchi, tasalli beruvchilik vazifasini bajargan va hali ham bajarmoqda. 5 birinchidan muayyan din o’z ta'limot tizimini vujudga keltirgach, o’ziga e'tiqod qiluvchilar jamoasini shu ta'limot doirasida saqlashga harakat qilgan va hozirda ham shunday. bu ijtimoiy hodisa dinning birlashtiruvchilik - integratorlik vazifasi deb ataladi. din hamisha muayyan ijtimoiy, etnik va ma'naviy hayotning o’z ta'risida bo’lishiga intiladi. bu ta'sirning muntazamligini ta'minlash maqsadida din halqlarning ijtimoiy hayotiga, axloqiy munosabatlariga, shuningdek adabiyoti va san'atiga ham ta'sir o’tkazadi. 6 ikkinchidan, har bir din o’z qavmlari turmushini tartibga solib, nazorat …

3 / 24

loqador ekanligi, o’zaro huquq, va burchlarining borligi, urf-odat va ibodatlarni jamoa bo’lib bajarilishi lozimligi nazarda tutiladi. to’rtinchidan, dinning integratorlik vazifasi bilan legitimlovchilik-qonunlashtiruvchilik vazifasi chambarchas bog’liq. dinning bu funktsiyasining nazariy asosini yirik amerikalik sotsiolog t. parsons ishlab chiqdi. uning fikricha, "har qanday ijtimoiy tizim muayyan cheklovlarsiz mavjud bo’la olmaydi. buning uchun u qonun darajasiga ko’tarilgan axloq normalarini ishlab chiqishi kerak. din bunday normalarni qonunlashtiribgina qolmay, ularga bo’lgan munosabatni ham belgilaydi". 9 beshinchidan, 10 din vazifalarining falsafiy, nazariy jihatlari ham mavjud. bu vazifa insonga yashashdan maqsad, hayot mazmunini, dorulfano va dorulbaqo dunyo masalalariga o’z munosabatini bildirib turishidan iboratdir. oltinchidan, 11 dinlar tasnifi. jahon dinlari - dunyoda eng ko’p tarqalgan, kishilarning millati va irqidan qat'iy nazar unga e’tiqod qilishlari mumkin bo’lgan dinlar. islom xristianlik dinlar ta'limotiga ko’ra: monoteistik yakkaxudolik politeistik buddaviylik 12 bilim miqdorining nihoyatda ozligi va uni doimiy takomillashib borishi oldinda turgan hayotdan qo’rquv va uni yengishga bo’lgan intilish, amaliy tajribani uzluksiz …

4 / 24

ir ko’rsatadi. u ibtidoiy bo’lsa ham aqlli, fikr yurituvchi, ma'lum tahlilga qobiliyatli, konkret holatda fikr yurita oladigan, doimiy faoliyatida vujudga kelgan amaliy tajribalarga ega bo’lgan odam edi. totemizm… totemizm. totem so’zi - shimoliy amerikada yashaydigan ojibva qabilasi tilida "uning urug’i" ma'nosini anglatadi. uning mohiyati «odamlarning hayvonot yoki o’simlikning muayyan turlariga qarindoshlik aloqalari bor", deb e’tiqod qilishdir. ehtimol, ma'lum bir jamoaning avvalda asosiy ozuqa manbaini tashkil qilgan hayvon yoki o’simlikka nisbatan e'tibor keyinchalik vujudga kelgan qabilaning diniy tasavvurlarining asosiy shakllaridan biriga aylangan bo’lishi mumkin. urug’dosh guruhlar ularini umumiy belgilari va totemlari bo’lgan hayvon yoki o’simlikdan kelib chiqqan deb bilar edilar. ammo bunday totemlar va odamlar orasidagi aloqalar uzoq o’tmishga tegishlidir va bilvosita ularning mavjud bo’lganligini faqatgina qadimgi rivoyatlar tasdiqlaydi. masalan, hozirgi davrgacha avstraliya aborigenlari orasida saqlanib qolgan afsongalardan ularning tasavvurlarini bilib olish mumkin. 14 animizm… 15 animizm (lotin tilida anima - ruh., jon ma'nolarini anglatadi). animizm ruhlar mavjudligiga ishonch, tabiat kuchlarini …

5 / 24

ilarni ilohiylashtirib, ularda ruh mavjud deb bilar edi. tabiiyki, ibtidoiy odamlar nafaqat tabiatning buyuk mavjudliklarini, balki yer yuzining ayrim alohida qismlari – tog’lar va daryolar, adir va o’rmonlar kabi odam e'tiborini tortuvchi narsa va jismlarga ham ilohiy munosabatda bo’lar edilar. hattoki ko’p yillik daraxt, kattaroq xarsang tosh, jarliklarga o’xshash narsalar ham ibtidoiy odamlar tasavvurida jonli, tafakkurli, sezuvchan va harakat qiluvchi, shuningdek, yaxshilik yoki yomonglik keltirishi mumkin deb tushunilgan. shunday bo’lgach, ushbu tabiiy narsa, hodisalarga e'tibor bilan munosabatda bo’lish taqazo etilardi, qurbonliklar qilish, ularning haqiga duo qilib, marosimlar uyushtirilardi. aminizm totemizimdan farqlanadi. fetishizm… 17 fetishizm yog’och, loy va boshqa materiallardan yasalgan buyumlar paydo bo’lishi bilan bir paytda shakllangan. bu butlarda va tumorlarda jamoalar g’ayritabiiy dunyodan keladigan ilohiy qudratning timsolini qurdilar. bunday fetishga odatda afsungarlar, shamanlar ega edilar. ular afsungarlik usullariga binoan bunday buyumlarga ta'sir ko’rsatganlar. ibtidoiy odamlarning dastlabki diniy taassurotlari umumiy majmuasining shakllanish jarayonida fetishizm yakunlovchi bosqich bo’lib qoldi. haqiqatda, ajdodlarini …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dinning vujudga kelishi, diniy ta’limotlarning shakllanishi va rivojlanishi"

1-mavzu: 14-mavzu: 1 dinning vujudga kelishi, diniy ta’limotlarning shakllanishi va rivojlanishi reja: dinning paydo bo‘lishi masalasi. dinlar tasnifi. diniy ong asoslarining shakllanishi. dinning jamiyatdagi vazifalari. islomda fan va ta’lim: musulmon arxitekturasi 2 i.a.karimov aytganlaridek: 3 “ma’naviyat unsonni ruhan poklanish, qalban ulg’ayishga chorlaydigan, odamning ichki dunyosi, idodasini baquvvat, iymon- e’tiqodini butun qiladigan, vijdonini uyg’otadigan kuch, uning barcha qarashlarining mezonidir”. o’bekiston respublikasida ziyolilar oldiga ma'naviy barkamol insonni shakllantirish vazifasi qo’yilgan bir paytda din masalasini chetlab o’tish mumkin emas. mazkur masalani hal etishda ilgarigi dinga agressiv xujum etish uslubining salohiyatsizligi hammaga ochiq-oydin ma’lum. lekin k...

This file contains 24 pages in PPTX format (1.1 MB). To download "dinning vujudga kelishi, diniy ta’limotlarning shakllanishi va rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: dinning vujudga kelishi, diniy … PPTX 24 pages Free download Telegram