opera janrining vujudga kelishi va rivojlanishi

DOCX 855,6 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1506750860_69124.docx opera janrining vujudga kelishi va rivojlanishi kirish………………………………………………………….……………2 i - bob. xorij musiqa operasi……………………………………………5 1.1 glukning opera islohoti tamoyillari ……………....………………..12 1.2. v.a.motsartning opera ijodi…………………….......................……14 ii-bob. rus musiqa operasi………………………..…………………….21 2.1. m.i.glinka opera ijodi………….........................................................22 2.2. m.i.glinkaning ”ivan susanin” operasi................ ...................….......23 iii-bob. o’zbek opera san’ati...................................................................26 3.1. o’zbekistonda opera janrining o’zbek musiqali dramasi rivoji asosida shuningdek chet el mumtoz operasining ta’sirida yuzaga kelishi....26 3.2. ”maysaraning ishi” operasining qisqacha mazmuni..........................29 xulosa……………………………....................………………………..35 foydalanilgan adabiyotlar.............................................................52 kirish prezidentimiz islom karimov rahnamoligida istiqlol yillarida yurtimizda san’atning barcha yo‘nalishlarini rivojlantirish borasida olib borilayotgan ezgu ishlar yoshlar ma’naviyatini asrab-avaylash, ularni ona vatanga muhabbat, milliy qadriyatlarimizga hurmat ruhida tarbiyalashdek ulug‘vor maqsadlarga xizmat qilmoqda. yurtimiz teatr san’atini ravnaq toptirish, uning o‘ziga xos an’analarini asrab-avaylash va yanada boyitish borasida keng ko‘lamli ishlar amalga oshirilmoqda. mamlakatimizning barcha hududlarida yangi san’at maskanlari qurilib foydalanishga topshirilmoqda, mavjudlari zamon talablari darajasida ta’mirlanmoqda. ayni paytda sohadagi yangi ijodiy loyihalarni qo‘llab-quvvatlash, san’atkorlar mehnatini e’zozlash, teatr sohasi uchun malakali mutaxassislarni tayyorlash …

t san’atiga alohida e’tibor qaratilmoqda. o‘zbek operachilari jahonning qator nufuzli tanlovlarida muvaffaqiyatli ishtirok etish barobarida, o‘zlarining yuksak san’atlari va mahoratlarini namoyish etib, e’tirofga sazovor bo‘lib kelishmoqda.bugungi kunga kelib yurtimizda xalqaro opera san’ati festivallari o‘tkazilib kelinmoqda. bu esa milliy opera san’atini rivojlantirish yuzasidan yurtimizda amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli ishlar bilan san’at muxlislarini kengroq tanishtirish, bu boradagi xalqaro hamkorlikni mustahkamlash, ijodiy muloqotni yanada kengaytirish imkonini beradi san’at — xalqlarni birlashtiradi. ta’bir joiz bo‘lsa, jahoniy tinchlik va totuvlik, hamjihatlik rishtalarini mustahkamlaydi opera (lot. opera — mehnat mahsuli,asar) — musiqali dramatik san’at janri. opera qorishma (sintetik) janr bo‘lib, o‘zida bir nechta san’at turlarini mujassam etadi; unda dramaturgiya, musiqa, tasviriy san’at va raqs san’ati shakllari yaxlit sahnaviy jarayonda uzviy bog‘lanadi. 2 lekin musiqa ular orasida etakchi o‘rin egallaydi. operaning adabiy asosi — librettodagi voqealar musiqiy dramaturgiya vositalari b-n, avvalo, vokal musiqa shakllarida gavdalantiriladi. qahramonlarning hissiy kechinmalari, asosan, yakkaxon xonandalar ijrosidagi ariya, kavatina kabi tugal musiqa …

jodiy maktab an’analari va uslublariga hamda kompozitorning ijodiy tafakkuriga bog‘liq. opera san’atning alohida turi sifatida 16-asr oxirida florensiya (italiya)da yuzaga keldi: ya. perining «dafna» (1598) va «evridika» (1600) asarlari. opera keyinchalik evropaning boshqa mamlakatlarida tarqalib, tarixiy rivoji davomida turli xillariga ega bo‘ldi. o‘zbekistonda opera janri o‘zbek mushkeli dramasining rivoji asosida, shuningdek, chet el mumtoz operasining ta’sirida yuzaga kelgan. toshkentga bir nechta (gruzin— 1894; 1907—15 yilarda — italyan,tatar, rus, ozarbayjon) opera gruppalari gastrolga kelgan. 1918 yildan toshkentda rus opera teatri o‘z faoliyatini boshlagan. 1929 yilda m. qoriyoqubov tashabbusi bilan o‘zbek musiqali teatri ishga tushdi.uning repertuari, asosan, musiqali dramalardan iborat bo‘lgan. mazkur teatr sahnasida o‘zbek tilida qo‘yilgan birinchi operalar — «er targ‘in» (e. brusilovskiy, 1937) va «nargiz» (m. magoma-ev,1938)dir. o‘zbek opera va balet gruppasi o‘zbek musiqali teatri zaminida yuzaga kelib, 1939 yil s. vasilenko va m. ashrafiyning «bo‘ron» operasi bilan o‘z faoliyatini boshlagan. dastlabki o‘zbek operalari o‘zbek va rus 3 kompozitorlarining ijodiy …

rlari opera janrini mavzu jihatidan boyitishdi. shu davr ichida tarixiy — «mangulik» (u. musaev), «fidoyilar» (s.boboev), zamonaviy — «sadoqat» (r. abdullaev), atoqli shaxslarga bag‘ishlangan — «sug‘d elining koploni» (i. akbarov), «zebunniso» (sayfi jalil), «alisher navoiy» (m. burhonov), shuningdek, kamer operalar — «sohilda to‘qnashuv» (n.zokirov), «ona qalbi» (hab. rahimov) va b. operalar sahnalashtirildi.mustaqillik davri o‘zbek operalarida janr talqini, mavzu va mazmun doirasi yanada kengaytirilib, boyitildi: jahon mumtoz adabiyoti (n. zokirovning shekspir tragediyalari asosida yaratilgan «hamlet» va «makbet» opera-dilogiyasi) hozirgi zamon ijtimoiy muammolari (n.zokirovning «muxtoriyat» opera-farsi,o. abdullaevaning «vafo», f. yanov-yanovskiyning «orkestr» operalari), tarixiy shaxslar siymolari (m. bafoevning «al-farg‘oniy») va falsafiy mavzular (i. ak-barovning «ibtido xatosi» opera oratoriyasi) opera janrini keyingi rivojini belgiladi. mazmunni talqin qilishda asosiy urg‘u milliy hamda umumbashariy ma’naviy kadriyatlarni tarannum etishga, murakkab vaziyat va psixologik holatlarni chuqur ifoda etishga qaratildi. bu davrda o‘zbek kompozitorlari opera asarlarida o‘zbek xalq musiqa merosi va milliy ijrochilik an’analarini zamonaviy ifoda va texnik vositalar …

ompozitsiya tamoyillari, vokal uslublari xususiyatlari kirib keladi. operaning katta sahna uchun, keng auditoriya bilan mu-loqot qilish uchun mo’ljallanganligida uning alohida ijtimoiy ahamiyati namoyon bo’ladi. operaning vatani italiya bo’lib, opera paydo bo’lishidan awal, musiqa ijrochiligining rivojlangan dunyoviy shakllari, musiqiy-teatr pastoral janrning tarqalishi, qo’shiq janriga bo’lgan qizi-qishning ortishi bilan tavsiflanuvchi xvi asr musiqiy hayoti hukm surgan. opera san'atining dastlabki o’chog’i florensiya hisobla-nadi. shoirlar, musiqachilar va san'at ixlosmandlarini birlashtir-gan to’garakda (kamerata) mazkur san'at turi tamoyillari ishlab chiqilgan va asosiy qoidalari shakllantirilgan.florensiya operasining asoschilari shoir ottavio rinuchchini (torkvato tassoning o’quvchisi), musiqachilar yakopo peri va julio kachchinilar edi. rinuchchini matni va peri musiqasi bilan yozilgan birinchi florensiya operasi — «dafna» 1594-yil korsi uyida namoyish etilgan. ikkinchi florensiya operasi ottavio ri-nuchchini va yakopo perining orfey haqidagi antik afsonasi aso-sida yaratilgan «evredika» operasi hisoblanadi. mazkur operaning yaratilishi fransuz qiroli genrix iv ning mariya medichi bilan 1600-yilda bo’lib o’tgan nikoh marosimiga bag’ishlangan. xuddi shu sujet asosida 1600-yilda julio …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "opera janrining vujudga kelishi va rivojlanishi"

1506750860_69124.docx opera janrining vujudga kelishi va rivojlanishi kirish………………………………………………………….……………2 i - bob. xorij musiqa operasi……………………………………………5 1.1 glukning opera islohoti tamoyillari ……………....………………..12 1.2. v.a.motsartning opera ijodi…………………….......................……14 ii-bob. rus musiqa operasi………………………..…………………….21 2.1. m.i.glinka opera ijodi………….........................................................22 2.2. m.i.glinkaning ”ivan susanin” operasi................ ...................….......23 iii-bob. o’zbek opera san’ati...................................................................26 3.1. o’zbekistonda opera janrining o’zbek musiqali dramasi rivoji asosida shuningdek chet el mumtoz operasining ta’sirida yuzaga kelishi....26 3.2. ”maysaraning ishi” operasining qisqacha ma...

Формат DOCX, 855,6 КБ. Чтобы скачать "opera janrining vujudga kelishi va rivojlanishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: opera janrining vujudga kelishi… DOCX Бесплатная загрузка Telegram