buddaviylik va xristian dini tarixi va falsafasi

PPTX 55 pages 4.0 MB Free download

55 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.0 MB

File type PPTX

Pages 55

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 55

slayd 1 12-mavzu: buddaviylik va xristian dini tarixi va falsafasi reja: buddaviylik (buddizm)ning kelib chiqishi. buddaviylik ta’limoti. buddaviylikning markaziy osiyoga kirib kelishi. xristianlikning vujudga kelishi. xristianlikning ta’limoti. xristianlikdagi oqimlar. o’rta osiyo xalqlari tarixida xristian dini. “bibliya” xristianlikning muqaddas kitobi. tayanch iboralar budda, siddxartxa gautama, buddaviylik, botxa, botxisatva, maxayana va xinayana, stupa, meditatsiya, nirvana, sansara. markaziy osiyo dinlari tarixi / mas’ul muharrir sh.yovqochev. – t.: toshkent davlat sharqshunoslik instituti, 2013. mo‘minov a., yo‘ldoshxo‘jaev h., rahimjonov d., komilov m., abdusattorov a., oripov a. dinshunoslik. t.: mehnat, 2015. nizomiddinov n. janubiy va janubi-sharqiy osiyo diniy-falsafiy ta’limotlari. – t., 2010. staviskiy b. sudbi buddaviylika v sredney azii. po dannim arxeologii. – m. 1998. a d a b i y o t l a r bbb. klaster. aqliy hujum. munozara. qo’laniladigan metodlar buddaviylik – (mil.av. vi-v asrlar) hindistonda asos solingan. e’tiqod qiluvchilar: janubiy, janubi-sharqiy va sharqiy osiyo mamlakatlarida, shri lanka, hindiston, nepal, butan, xitoy, singapur, …

2 / 55

i asrida yozilgan va “abnixishkramansutra”. xurde – ibodat doiralari hozirgi kunda dunyoda buddaviylar soni 750 mln.ga yaqin bo‘lib, ulardan 1 mln.ga yaqini monaxlardir. buddaning ramziy timsoli “azob-uqubat mavjuddir” buddaviylikning 4 haqiqati “qiynoqlarning sabablari mavjuddir” “qiynoqlarni tugatish mumkin” “qiynoqlardan qutilish yo‘li mavjuddir”. buddaviylik ta’limoti asosan uch qismdan iborat: meditatsiya donishmandlik axloq normalari meditatsiya deganda quyidagilar tushuniladi: to‘g‘ri tushunish (e’tiqod qilish) to‘g‘ri niyat qilish to‘g‘ri o‘zini tutish to‘g‘ri anglash to‘g‘ri harakat qilish to‘g‘ri hayot kechirish to‘g‘ri fikr yuritish to‘g‘ri gapirish axloq normalari – bu budda “pancha shila” besh nasihati: qotillikdan saqlanish o‘g‘rilikdan saqlanish gumrohlikdan saqlanish yolg‘on, qalbaki narsalardan saqlanish mast qiluvchi narsalardan saqlanish bu buddaviylikning asosiy maqsadi bo‘lib, narsalar tabiatini to‘g‘ri tushunishdan iborat. donishmandlik manbasi tripitaka (yoki tipitaka) budda targ‘ibotining haqiqiy bayoni hisoblangan sutra matnlari – sutra-pitaka rohiblik axloqi va xonaqohlar nizomlariga bag‘ishlangan vinaya matnlari – vinaya-pitaka buddaviylikning falsafiy va psixologik muammolarini bayon qilib berishga bag‘ishlangan abxidxarma matnlari – abxidxarma-pitaka buddaviylik o‘zbekistonning …

3 / 55

larida termizda 10 ta buddaviylik monastirlari (sangarama) va mingta rohib bo‘lgan. buddaviylikning markaziy osiyoga kirib kelishi 1962 yilda surxondaryo viloyati, sho‘rchi tumanida joylashgan dalvarzintepada buddaviylik ibodatxonasi, vino tayyorlash qurilmalari, dafn qilish joyi – naus topilgan. shahar hududida kulol, hunarmand va boy zodagon uylarining qoldiqlari, shuningdek, mashhur oltin dafina va fil suyagidan yasalgan shaxmat donalari topilgan. markaziy osiyo hududlarida birinchi marta loydan yasalib yaxshi saqlangan budda tasviri, ko‘plab haykalchalar, bezaklar, diniy marosim buyumlari va tangalar topilgan, ular ii asr oxiri iii asr boshidagi buddaviylik ibodatxonasining markaziy binolari ichida saqlangan. boshqa binolarda katta miqdorda haykalchalar bo‘laklari, taqinchoqlar topilib, ularning ko‘pchiligiga oltin suvi yuritilgan. budda tasvirlangan rasm parchalari, ko‘plab sopol idishlar, jumladan: devorlarida qadimgi yunon, hind yozuvidagi braxma bitiklari saqlangan ko‘za qoldiqlari,chiroqlari topilgan. tripitaka uch qismdan iborat budda targ’ibotining haqiqiy bayoni hisoblangan sutra matnlari – sutra-pitaka buddizmning falsafiy va psixologik muammolarini bayon qilgan abxidxarma matnlari – abxidxarma-pitaka rohiblik axloqi, xonaqohlar nizomlariga bag’ishlangan vinaya …

4 / 55

berib yordam ko`rsatuvchi har qanday oddiy dindor najot topishi mumkin degan ta`limotga asoslanadi. bu xudolarga ishonish yo`llari barcha uchun mumkin bo`lganligi sababli u «katta arava» nomini olgan. { tszintu xitoyda vujudga kelgan va keyinchalik yaponiyaga o`tgan. unga xuey-yuan’ asos solgan. xitoyshunos olimlarning ta`kidlashlariga qaraganda, tszintu yo`nalishi daosizm, hatto qadimgi xitoy «sinizm»i ta`sirida shakllangan. { tenday bu nom shunday deb atalgan bir ibodatxona nomi bilan bog’liq. mazkur yo`nalishning ilk va ko`zga ko`ringan vakillaridan biri monax chji-i bo`lgan. tenday yo`nalishi o`z tarafdorlari orasida katta obro`ga ega bo`lgan va xiv asrga qadar mavjud bo`lgan. { tantrizm hindistonda birinchi ming yillik o`rtalarida vujudga kelib, keyinchalik xitoyga ham o`tgan. buddizmning ushbu yo`nalishi viii asrga kelib juda taraqqiy topdi. { chan’-buddizm mazkur yo`nalishning nomi sanskrit tilidagi «dxiana» (meditatsiya, fikrni jamlash) so`zidan kelib chiqqan. hindistonda vujudga kelgan dxiana buddizm maktabi tarafdorlari vaqti-vaqti bilan tashqi olamdan uzilib, ushbu abadiy tashvishlardan chetlanish va fikrni bir nuqtaga jamlash ta`limotini ilgari …

5 / 55

so-igvant hisoblanadi. u 1935 yilda tug’ilgan. uning o`limi bilan erda yangi dalay-lama paydo bo`ladi. oliy lamalardan tashkil qilingan hay`at uning o`limidan so`ng bir yil mobaynida yangi tug’ilgan go`daklar orasidan yangi dalay-lamani qidirib topadilar. shundan so`ng go`dak monastirda (xonaqohda) tarbiyalanadi. u voyaga etgunga qadar uning vazifasini regent – muvaqqat vakil bajarib turadi. { kirish. xristianlik dini buddaviylik va islom dinlari qatorida jahon dini hisoblanadi. bu din o’ziga e’tiqod qiluvchilarning soni jihatidan jahon dinlari orasida eng yirigi hisoblanadi. unga e’tiqod qiluvchilarning soni 1 milrd. 600 mln. bo’lib, bu son dunyo aholisining deyarli uchdan biriga to’g’ri keladi. keyinchlik bu ta’limot xudoning mujassamlanishi yoki isoning ikki mohiyati – odam mohiyati, xudo mohiyati haqida “gunohni yuvish”, ya’ni isonning o’zini ixtiyoriy tarzda qurbon qilishi haqidagi ta’limot bilan mustahkamlanadi. xristianlik muqaddas ruh ota-xudo, o’g’il xudo va muqaddas ruh – uch yuzlik xudo to’g’risidagi ta’limot, jannat va oxiratda go’yo dunyining oxiriga borish, isoning qaytish haqida va boshqa aqidalarni …

Want to read more?

Download all 55 pages for free via Telegram.

Download full file

About "buddaviylik va xristian dini tarixi va falsafasi"

slayd 1 12-mavzu: buddaviylik va xristian dini tarixi va falsafasi reja: buddaviylik (buddizm)ning kelib chiqishi. buddaviylik ta’limoti. buddaviylikning markaziy osiyoga kirib kelishi. xristianlikning vujudga kelishi. xristianlikning ta’limoti. xristianlikdagi oqimlar. o’rta osiyo xalqlari tarixida xristian dini. “bibliya” xristianlikning muqaddas kitobi. tayanch iboralar budda, siddxartxa gautama, buddaviylik, botxa, botxisatva, maxayana va xinayana, stupa, meditatsiya, nirvana, sansara. markaziy osiyo dinlari tarixi / mas’ul muharrir sh.yovqochev. – t.: toshkent davlat sharqshunoslik instituti, 2013. mo‘minov a., yo‘ldoshxo‘jaev h., rahimjonov d., komilov m., abdusattorov a., oripov a. dinshunoslik. t.: mehnat, 2015. nizomiddinov n. janubiy va janubi-sharqiy osiyo diniy-falsafiy ta’limo...

This file contains 55 pages in PPTX format (4.0 MB). To download "buddaviylik va xristian dini tarixi va falsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: buddaviylik va xristian dini ta… PPTX 55 pages Free download Telegram