равон нутқни ривожлантириш

DOC 79.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1545030413_73327.doc равон нутқни ривожлантириш режа: 1. равон нутқ тушунчаси ва уни ривожлантириш вазифалари. 2. равон нутқ моҳияти. 3. мактабгача таълим муассасаларида болаларни равон нутққа ўргатиш. 4. тил тафаккур қуроли ва муомала воситаси. равон нутқ тушунчаси ва уни ривожлантириш вазифалари. равон нутқ – бу кишиларнинг мулоқотини ва ўзаро бир-бирларини тушунишларини таъминловчи мазмунан кенг ёйилган фикрдир. равон нутқни фикрлар дунёсидан ажратиб бўлмайди: равон нутқ бу фикрлар равонлигидир, унда боланинг мантиқий фикрлаш, ўзи қабул қилаётганларини мулоҳаза қилиш ва уларни тўғри ифодалаш қобилияти акс этади. равон нутқни шакллантириш, унинг вазифасини ўзгартириш мураккаблашиб бораётган бола фаолияти оқибати бўлиб, у боланинг атрофдагилар билан мулоқотга киришиш шароити, мулоқот шаклига боғлиқ бўлади. мактабгача ёшда у мулоқот ва таълим жараёнида шаклланади. равон нутқнинг шаклланиши илк ёшдан бошлаб аста-секин рўй беради. болалар ҳаётининг дастлабки етти йилида атрофдаги кишилар билан мулоқот воситаси сифатида нутқнинг пайдо бўлиши ва уни ривожлантириш жараёнига алоҳида эътибор қаратиш зарур. ҳар бир киши ҳаётида равон нутқ муҳим …

сий воситасидир. чунки инсонни бошқа жонзотлардан ажралиб турадиган ҳам тил эмасми?! шундай экан, инсон ақлий фаолиятининг энг олий махсуллари тафаккур мевалари тил, нутқ орқали рўёбга чиқади. тил тафаккур маҳсулининг хаётга тадбиқ этилиш воситаси бўлувчи қудратли қуролдир. нутқ вазифаси унинг онтогенездаги ҳақиқий ривожланиш жараёни босқичини акс эттиради, уларнинг ҳар бири ўзига хос хусусиятларга эгадир: 1-вазифаси – индивидуаллараро – кишилар ўртасидаги мулоқот воситасидир. ушбу ҳолатда нутқ оғзаки нутқ – монолог, диалог, бир нечта одамлар суҳбати сифатида чиқади. 2-вазифаси – ички индивидуал – бу ерда нутқ кўплаб руҳий жараёнларни (фикрлаш, диққат-эътибор, хотира, тасаввур ва бошқ.) аниқтиниқ англаш даражасига кўтаргани ҳамда шахсга руҳий жараёнларни тартибга солиш ва назорат қилиш имконини бергани ҳолда уларни амалга ошириш воситаси бўлиб хизмат қилади. 3-вазифаси – умуминсоний – бу ўринда нутқ алоҳида бир одамга умуминсоний ижтимоий-тарихий тажриба хазинасидан ахборот олиш имконини беради. ушбу ҳолатда у график рамзлар ва белгиларда моддийлаштирилган ёзма нутқдир. таълим муассасаларида ўқитиш икки шаклда амалга оширилади: …

суллар ёрдамида амалга оширилади: тайёргарлик суҳбати (сўзлашиш) усуллари; театрлаштириш усуллари (имитатсия, қайта айтиб бериш). тайёрланган суҳбатнинг қуйидаги вазифалари мавжуд: тўғридан-тўғри болаларни суҳбатлашишга, яъни суҳбатдоши сўзларини бўлмасдан тинглаш, луқма ташлаш учун қулай пайтни кутгани ҳолда ўзини тутиб туриш, суҳбатдоши учун тушунарли қилиб сўзлаш; йўлдош – талаффуз ва грамматик кўникмаларни машқ қилиш, маълум сўзлар маъносини аниқлаштириш. суҳбат жараёнида тарбиячи саволлар, топишмоқлар, бадиий сўз каби турли усуллардан фойдаланади. бу усулларнинг барчаси суҳбат пайтида билимларни ўзлаштириш жараёнини йўналтириш, нутқий мулоқотни таъминлаш, болалар фикрларини, уларнинг диққат-эътиборларини, хотираларини, эмотсияларини фаоллаштиришга ёрдам беради. равон нутқ моҳияти. мактабгача ёшдаги болаларга нисбатан нутқнинг икки шаклини – диалогик ва монологик шаклларини кўриб чиқиш лозим. диалог икки ёки бир неча сўзловчининг бирон-бир вазият билан боғлиқ мавзудаги фикрларининг алмашинуви билан тавсифланади. диалогда, юкламалардан фойдаланилган ҳолда, синтаксик жиҳатдан содда бўлган дарак, ундов (илтимос, талаб), сўроқ гапларнинг барча турлари намоён этилган. тил воситалари имо-ишоралар, мимика билан кучайтирилади. тарбиячи шундай вазиятни яратиши керакки, унда болалар …

а-секинлик билан шаклланади. дастлаб болалар рўй бераётган ҳодисаларни шарҳлаган ҳолда, яқинда туриб ҳаракат қиладилар. ушбу вазиятда нутқ тенгдош боланинг мавжуд бўлиши ва у билан сўзлашиш имконияти орқали рағбатлантиради ҳамда у ўз фаолиятини режалаштириш ва ташкил этиш, шунингдек, ижтимоий мулоқот ўрнатиш функсиясини бажаради. болалар ўртасидаги мулоқот асосан амалий хусусиятга эга. диалог кўпинча шундай шаклга олиб бориладики, бунда бола шеригининг қисқа луқмаларига ҳаракат билан жавоб беради ёки рўй бераётган ҳодисага нисбатан ўз муносабатини нонутқий воситалар ёрдамида ифодалайди. улар орқали болалар бирбирига эътибор беришни, дўстларини товушидан билиб олишни, ташқи кўриниш деталларини сезишни, нутқий мулоқот қилишни ўрганадиган кўплаб халқ ўйинлари мавжуд. диалог мулоқотини йўлга қўйиш учун стол ўйинлари ва чоп этилган («лото», «домино») ўйинлардан фойдаланиш тавсия этилади. жуфт бўлиб ўйнашда болалар диалогик ҳамкорлик қилиш усулларини: навбатга риоя қилиш, бир-бирига хушмуомалалик билан мурожаат қилиш, ўз нуқтаи-назарини далилисботлар билан ҳимоя қилиш, фикрларини шериги билан мувофиқлаштиришни ўрганадилар. бундай ўйинларда билувчанликнинг асоси сифатида нутқий топшириқларнинг ҳар хил турлари …

клланади. · ҳикоя тўқишга қизиқиш уйғонади. · топишмоқ, мақоллар мазмунини тушуниб оладилар. керакли жиҳозлар: тўрт фаслга оид катта расмлар. · тўрт фаслга оид қирқма расмлар. машғулотнинг бориши. тарбиячи: болалар ҳозир қандай фасл? (қиш) қиш фаслида қандай ўзгаришлар рўй беради? сизга қайси фасл кўпроқ ёқади? нима учун ёқади? бугун биз «мен ёқтирган фасл» мавзусида қисқа ва тугалланган ҳикоя тузишни ўрганамиз. келинглар, болалар ҳозир биз кичик гуруҳларга бўлиниб оламиз. - бир йилда нечта фасл бор? (4та фасл) - демак биз тўрт гуруҳга бўлинамиз. болалар гуруҳларга бўлиниш учун баҳор, ёз, куз ва қиш фасллари тасвирланган суратларнинг қирқма бўлакларини оладилар. улар ўз фаслларига тегишли тасвирларнинг қирқма бўлакларини йиғиш билан гуруҳларга бўлиниб оладилар. 1-гуруҳ болалари баҳор фаслини, 2-гуруҳ болалари ёз фаслини, 3-гуруҳ болалари куз фаслини, 4-гуруҳ болалари қиш фаслининг қирқма бўлакларини йиғадилар. натижада ҳар бир гуруҳда катта фасл тасвири ҳосил бўлади. ҳар бир гуруҳ ўз фасллари ҳақида ҳикоя тузишлари керак. ҳикоя якунида шу фасл ҳақида …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "равон нутқни ривожлантириш"

1545030413_73327.doc равон нутқни ривожлантириш режа: 1. равон нутқ тушунчаси ва уни ривожлантириш вазифалари. 2. равон нутқ моҳияти. 3. мактабгача таълим муассасаларида болаларни равон нутққа ўргатиш. 4. тил тафаккур қуроли ва муомала воситаси. равон нутқ тушунчаси ва уни ривожлантириш вазифалари. равон нутқ – бу кишиларнинг мулоқотини ва ўзаро бир-бирларини тушунишларини таъминловчи мазмунан кенг ёйилган фикрдир. равон нутқни фикрлар дунёсидан ажратиб бўлмайди: равон нутқ бу фикрлар равонлигидир, унда боланинг мантиқий фикрлаш, ўзи қабул қилаётганларини мулоҳаза қилиш ва уларни тўғри ифодалаш қобилияти акс этади. равон нутқни шакллантириш, унинг вазифасини ўзгартириш мураккаблашиб бораётган бола фаолияти оқибати бўлиб, у боланинг атрофдагилар билан мулоқотга киришиш шароити, мулоқот шакл...

DOC format, 79.0 KB. To download "равон нутқни ривожлантириш", click the Telegram button on the left.

Tags: равон нутқни ривожлантириш DOC Free download Telegram