1924-1991 yillarda o‘zbekistonda ta’lim tizimi va pedagogik fikrlar rivoji. mustaqil o‘zbekiston ta’lim tizimi. mustaqillik yillarida pedagogik fikrlar rivoji

PPTX 27 pages 1.5 MB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type PPTX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

prezentatsiya powerpoint 1 7-mavzu. 1924-1991 yillarda o‘zbekistonda ta’lim tizimi va pedagogik fikrlar rivoji. mustaqil o‘zbekiston ta’lim tizimi. mustaqillik yillarida pedagogik fikrlar rivoji © 2 1.turkiston o‘lkasida ta’lim siyosati. 2.1924-1945 yillarda ta’lim va pedagogika fani. 3.1945-1991 yillarda o‘zbekistonda ta’lim tizimi va pedagogika fani rivoji. reja 1. turkiston o‘lkasida ta’lim siyosati. 1. jadidchilik harakatining kelib chiqish omillari nimalardan iborat? 2. jadidchilik qanday g‘oyalarni ilgari surgan? 3. turkistonning rivojlanishida jadidchilik harakati qanday ahamiyat kasb etadi? 4. mahmudxo‘ja behbudiy ta’lim tizimini rivojlantirishga qanday hissa qo‘shdi? 5. munavvar qori qanday g‘oyalar bilan maydonga chiqdi? 6. avbdulla avloniy va shakuriy turkiston o‘lkasining ijtimoiy-siyosiy, ilmiy-madaniy rivojlanishiga qanday hissa qo‘shdilar. 1917-yilgi fevral voqealari va oktabr to‘ntarishidan so'ng markaziy osiyo xalqlarining hayotida - ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy, ma'naviy-mafkuraviy, jumladan xalq maorifi sohalarida keskin o'zgarish yuz berdi. ziyolilar va arboblarning faoliyati keng tus oldi, chuqur ijtimoiy-madaniy mazmun kasb etdi. jadid ziyolilari, ijod ahli bo'lmish munavvar qori, mahmudxo'ja behbudiy, sadriddin ayniy, fitrat, cho'lpon, …

2 / 27

arab va fors tillarini, arifmetika, geometriya, geografiya, tabiatshunoslik, tarix fanlari o‘qitilgan. yoz faslida samarqandning o'zida taniqli ma'rifatparvar, shoir va dramaturg hoji muin shukrullo "tarbiyat" maktabini ochdi. 1918-yil 9-aprelda munavvar qori uyida to'plangan jadidlar turkiston xalq dorilfununining musulmon bo'limini tashkil etish maqsadida 9 kishidan iborat tashkilot komissiyasini tuzadi. 1918-yilning yozida samarqandda "musulmon o'qituvchilari uchun pedagogik kurslar" ochildi va kuzida esa toshkentda toshkent uyezdining tub yerli aholisi uchun maktab o'qituvchilari kurslari ochildi. 1918-yil 2-iyun kuni sobiq seminariya binosida dorilfununning o'zbeklar uchun maxsus o'qituvchilar tayyorlovchi bo'limi - "dorilmuallimin" ochildi. milliy, jadid maktablari uchun darsliklar, o'qish kitoblarini ziyolilarimiz yozib chiqarib keldilar. 1917-yilda a.avloniy "turkiy guliston yoxud axloq" asarini qayta nashr qildi, shuningdek "maktab gulistoni" o'qish kitobini, ikki jildlik "adabiyot yoxud milliy she'rlar" kitoblarini. fitrat 1917-yilda "o'quv" kitobini 1919-yilda sh. raximiy va q.ramazon bilan birga "ona tili" darsligini, so'ngra "imlo masalalari" kitobini yozib chiqardi. shokirjon raximiy 1919-yilda birinchi alifbo - "sovg'a", 1922-yilda "o'zbek alifbosi" darsliklarini …

3 / 27

n inson siz yaxshi ko‘ruvchi inson ruhan egizak deb tan olgan insoningiz eng yaxshi do`stingiz sariq yashil qizil oq olov 1924-1945 yillarda ta’lim va pedagogika fani. 1924-25 o‘quv yilida respublika byudjetining 24 foizi xalq ma’orifi uchun ajratildi. bu maktab qurilishini tezlashtirishga imkon berdi. i va ii bosqichdagi umumta’lim maktablarining soni 1928-29 o‘quv yiliga kelib deyarli 2,5 mingtaga yetdi. chunonchi, 20-yillarning boshlarida sovet maktablari bilan birgalikda eski usul maktablari, diniy tashkilotla tomonidan ta’minlab boriladigan vaqf maktablari va madrasalari ham ishlab turar edi. 1925 yilda o‘zbekistonda 97 ta vaqf maktablari va 1,5 mingdan ortiq eski maktablar bo‘lib, ulardan 250 tasi yashirin holda ish olib borgan. lekin sovet hokimiyatining insonparvarlikka zid siyosati natijasida ular 1928 yilga kelib o‘z faoliyatini amalda tugatdilar. 20-30-yillarda xotin-qizlarning savodini chiqarishga katta e’tibor berildi, ayollarning savodsizligini tugatish bo‘yicha maxsus kurslar tashkil qilindi. 1926 yilda respublikadagi 82 ta savodsizlikni bitirish maktablarida 2700 xotin-qiz o‘qigan bo‘lsa, 1936 yilda 186 ming ayol …

4 / 27

shirishga kirishildi. biroq iqtisodiyotdagi qiyinchiliklar, ma’naviy va madaniy sohani rivojlantirishdagi nuqsonlar ta’limga ham o’z ta’sirini o’tkazdi. jumladan, ko’pgina maktablar, ayniqsa, qishloq joylarda namunaviy loyihalarsiz qurildi, ko’pgina chala ishlari bilan foydalanishga topshirildi. qishloq maktablarining 75 foizga yaqini vodoprovod, kanalizatsiyaga, yarmidan ortig’i markazdan turib isitish moslamalariga ega emas edi. bu davrda respublika maktablari o’qituvchi kadrlar bilan son jihatidan yetarlicha ta’minlandi. biroq oliy ma’lumotli pedagog kadrlar 60-yillarda respublikadagi barcha o’qituvchilarning uchdan bir qismini tashkil qilardi, xolos. ayniqsa, qishloqlarda ahvol og’ir edi. qishloq maktablarida fizika, matematika, rus tili va chet tili o’qituvchilari yetishmasdi. aksariyat hollarda o’qituvchilar o’z mutaxassisligiga kirmagan fanlardan dars berardilar. sovetlar davrida maktablarning o’quv-tarbiya ishlarida katta nuqsonlar mavjud edi. o’zbek tiliga davlat maqomi berilmaganligi, davlat idoralarida ish yuritish asosan rus tili da olib borilganligi tufayli maktablarda ona tili chuqur o’rgatilmasdi. ona tilini o’rganishga ajratilgan dars soatlari rus tiliga ajratilgan dars soatlarining yarmini ham tashkil qilmas edi. yoshlar maktabni o’zbek adabiy tilining yozma …

5 / 27

am o‘z ta’sirini o‘tkazdi. shunday bo‘lsada, bu borada katta qadam tashlandi. o‘zbekiston yalpi savodxonlar respublikasiga aylandi. umumta’lim maktablarida o‘quvchilar soni va shunga yarasha maktablar soni ham yildan-yilga ortib bordi, ularning soni 1985 yilga kelib 7000 dan ortiqni tashkil etdi. 1985 yilda respublika maktablarida o‘quvchilar soni 2684 mingga yetdi. bu raqam 1990 yilga kelib 245 mingga kamaydi. 1985-1990 yillarda respublikadagi 14 pedagogika instituti va 38 o‘rta maxsus bilim yurtlarida yiliga o‘rtacha 17 mingdan yosh o‘qituvchilar tayyorlangani xolda, maktabda faoliyat ko‘rsatuvchilar sonining muttasil kamayishi ta’lim tizimi va hukmron mafkuradagi jiddiy cheklanganlik oqibatida yuz berdi. respublika oliy o’quv yurtlarida sirtqi va kechki ta’lim keng rivojlandi. ayniqsa, 1959-yilgi maktabning hayot bilan bog’liqligini mustahkamlash to’g’risidagi qonun asosida ta’limning bu shakllari yanada kengaydi. respublikaning barcha institutlarida sirtqi va kechki bo’limlar ochildi. 1940 yilda sirtqi va kechki ta’lim tizimida o’qiyotgan talabalar respublika oliy o’quv yurtlaridagi jami, talabalarning 20 foizini tashkil qilgan bo’lsa, 1966 yilda ularning salmog’i 62 …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "1924-1991 yillarda o‘zbekistonda ta’lim tizimi va pedagogik fikrlar rivoji. mustaqil o‘zbekiston ta’lim tizimi. mustaqillik yillarida pedagogik fikrlar rivoji"

prezentatsiya powerpoint 1 7-mavzu. 1924-1991 yillarda o‘zbekistonda ta’lim tizimi va pedagogik fikrlar rivoji. mustaqil o‘zbekiston ta’lim tizimi. mustaqillik yillarida pedagogik fikrlar rivoji © 2 1.turkiston o‘lkasida ta’lim siyosati. 2.1924-1945 yillarda ta’lim va pedagogika fani. 3.1945-1991 yillarda o‘zbekistonda ta’lim tizimi va pedagogika fani rivoji. reja 1. turkiston o‘lkasida ta’lim siyosati. 1. jadidchilik harakatining kelib chiqish omillari nimalardan iborat? 2. jadidchilik qanday g‘oyalarni ilgari surgan? 3. turkistonning rivojlanishida jadidchilik harakati qanday ahamiyat kasb etadi? 4. mahmudxo‘ja behbudiy ta’lim tizimini rivojlantirishga qanday hissa qo‘shdi? 5. munavvar qori qanday g‘oyalar bilan maydonga chiqdi? 6. avbdulla avloniy va shakuriy turkiston o‘lkasining ijtim...

This file contains 27 pages in PPTX format (1.5 MB). To download "1924-1991 yillarda o‘zbekistonda ta’lim tizimi va pedagogik fikrlar rivoji. mustaqil o‘zbekiston ta’lim tizimi. mustaqillik yillarida pedagogik fikrlar rivoji", click the Telegram button on the left.

Tags: 1924-1991 yillarda o‘zbekistond… PPTX 27 pages Free download Telegram