болаларни тўғри талаффузга ўргатиш асосий вазифалари

DOC 77,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1545030543_73329.doc болаларни тўғри талаффузга ўргатиш асосий вазифалари режа: 1. нутқнинг товуш маданияти тушунчаси. 2. нутқнинг товуш маданиятига доир ишлар. 3. боланинг ҳар бир ёш босқичида нутқнинг товуш маданиятини тарбиялаш. нутқнинг товуш маданияти тушунчаси. мактабгача таълим ёшидаги болаларнинг нутқини ривожлантириш алоҳида аҳамиятга эга. инсон ўз фикрларини ифодалаш ва бошқаларнинг фикрларини тушуниш учун она тилидан фойдаланади. нутқни эгаллаш болага бевосита ва билвосита (ҳикоя, бадиий асар, тарбиячининг тушунтириш ва бошқалар) йўл билан борлиқ ҳақида билимлар ҳосил қилишга имкон беради. мактабгача таълим муассасасида луғат бойлигини ошириш, сўзнинг грамматик тузилишини шакллантириш, боғланишли нутқни ривожлантириш вазифалари ҳал этилади. нутқнинг товуш маданиятига доир ишлар. мактабгача катта ёшдаги болалар нутқини ривожлантиришда эришилган асосий натижалар тенгдошлар билан мулоқот асосий ўрин эгаллайдиган мулоқот соҳасидаги чуқур ўзгаришлар билан боғлиқ. бола катта ёшдаги одамдан кўра ўз тенгдошини афзал кўра бошлайди. бирга ўйнаётган ўртоғига қаратилган нутқ катталар билан бўлган нутқдагига нисбатан мазмунлироқ бўлиб боради. шерик билан диалог мувофиқлаштирилган предметли ва нутқий ҳаракатлар тусига …

ўлиб, бола уларни сўзлар, товушлар, қофиялар, маънолар билан ўйнаш орқали англаб етади. бола ўзининг амалий, билиш ва шахсий эҳтиёжларини қондириш учун ўзида мавжуд бўлган барча воситалардан ва ноихтиёрий вазиятларда фикр билдиришдан, нонутқий воситалардан (имо-ишоралардан, мимика ва ҳаракат) ва бевосита нутқнинг ўзидан фойдаланади. нутқнинг барча турлари ва шакллари тил шахсининг такрорланмас индивидуал портретини ҳосил қилгани ҳолда ўзаро биргаликда мавжуд бўлади. диалогни ривожлантириш фақатгина нутқнинг муайян композитсион шаклини ўзлаштиришдан иборат бўлиб қолмай, балки у боланинг ижтимоий жиҳатдан ривожланиши ва унинг шахси шаклланишининг муҳим таркибий қисми бўлиб ҳам ҳисобланади. диалогик мулоқот нафақат хабар қилишга (интеллектуал мазмундаги хабарга) ва ўз манфаатларига йўналтирилишни, балки шеригининг мавқеини, унинг манфаатлари, истак-хоҳишлари ва кайфиятини ҳам ҳисобга олишни назарда тутади. диалогда нутқий ҳаракатларни мувофиқлаштириш тўғридан-тўғри шеригини тушуна олиш, унинг нуқтаи-назарини қабул қилишни билишга ҳам боғлиқдир. бундай тажрибани болалар ўзаро уюшган фаолиятда (биргаликда ясаш, расм чизиш, ҳикоя қилиш, жамоавий ўйинлар) орттирадилар. тенгдошлар билан мулоқотда бола нутқи мазмунлилик (мулоқот вазиятидан қатъий …

ши, тил борлиғини энг оддий англашнинг шаклланиши мактабгача катта ёшдаги болалар эришган энг муҳим ютуқ ҳисобланади. сўзга нисбатан лингвистик муносабат товушлар, қофиялар, мазмунлар билан тўсатдан бошланган ўйинлар, сўз мазмуни, уларнинг жаранглаши ва мазмуни ҳақидаги масалаларда кўринади. тил борлиғини англаш унинг барча – фонетик, лекцик, грамматик томонларини қамраб олади. нутққа нисбатан онгли муносабат луғатни такомиллаштиришга (антонимлар, синонимлар, кўп маъноли сўзларни тушунишга), нутқнинг товуш маданиятини (товуш талаффузи, талаффуз, тинглай олиш қобилияти, оҳанг ифодалилиги) ривожлантиришга, нутқнинг грамматик тўғрилигини (морфология, сўз ҳосил қилиш, синтаксисни) шакллантиришга, равон нутқни ривожлантиришга таъсир қилади. мактабгача катта ёшда нутқнинг грамматик тўғрилигини шакллантириш нутққа нисбатан танқидий муносабат пайдо бўлиши ҳамда ривожланиши, аниқ ва тўғри сўзлашга интилиш билан боғлиқ. тўғри сўзлашга интилиш грамматиканинг барча соҳалари – морфологияда (аниқ шакл ҳосил қилишда, шаклларнинг турли-туманлигини ўзлаштиришда: столлар, стуллар, қаватлар ва бошқ.), сўз ҳосил қилишда, (нон учун – нондон, туз учун туздон ва бошқ.) синтаксисда (оғзаки нутқ қурилмасини енгиб ўтиш: ва боғловчисини кўп марта …

аси, мантиқий сукут, урғулар, нутқ суръати, ритми ва тембри) ни шакллантиришни ўз ичига олади. товуш маданияти яхши ривожланган нутқни тинглай олиш қобилияти асосида шаклланади ва ривожланади. нутқни ривожлантириш методикаси замонавий она тили (ўзбек, рус тиллари ва бошқ.) курсларига, адабиётшунослик асосларини ўзида жамлаган болалар адабиётига, умумий, болалар ва педагогик психологияга, умумий ва мактабгача ёшдаги болалар педагогикасига таянади. методиканинг мазмуни ва уни амалга оширишнинг етакчи ғоялари сифатида қуйидагилар чиқадилар: · боланинг қадр-қимматини ва унинг ўзига хослигини тушуниш, бола нутқини «яқин ривожланиши ҳудуди»га қараб ривожлантиришни кўзда тутган ҳолда ривожлантириш хусусиятларини ҳисобга олиш; · педагогик мулоқотнинг бола билан эмотсионал алоқа ўрнатишга, у билан диалогик ҳамкорлик қилишга йўналтирилганлиги; · мактабгача ёшдаги болаларга нутқни махсус ўргатишнинг асосини коммуникатив ёндашув ташкил этиши лозим бўлган нутқий фаолият тузилмаси доирасида амалга оширилаётган ижодий жараён сифатидаги аҳамиятини тан олиш. нутқ маданиятини ривожлантиришга оид ишларга касбий тайёрлик шаклланганлиги мезони сифатида қуйидагилар чиқадилар: · нутқни ривожлантириш курсини ўрганиш ва болалар билан ишлашга …

муни ва методикаси тегишли мавзуда очиб берилади. нутқдаги бузилишлар – инсон аҳволини баҳолашда тил параметрлари ёрдам бериши мумкин бўлган ягона ҳолат эмас. айрим вазиятларда (руҳий зўриқиш, сиқилиш пайтида) яхши тайёргарликдан ўтган одамларда физиологик параметрлар бўйича айрим нуқсонлар сезилмайди. аммо уларнинг нутқи мутахассис бўлмаган одам тушуниши қийин бўлган даражада ўзгаради. кўпинча фақат тил мезонларигина бундай ҳолат юз беришидан далолат бериши мумкин. мактабгача ёшдаги болалар нутқини ривожлантириш – бу мураккаб руҳий жараён бўлиб, у фақат боланинг эшитган нутқига тақлид қилишидан иборат эмас. бу жараён болаларда умуман мулоқот фаолиятини ривожлантириш ва биринчи навбатда, мулоқотга эҳтиёж мавжудлиги билан боғлиқдир. боланинг борлиқнинг янги томонларига йўналтирилганлиги: амалий фаолиятдан оламни, сўнгра одамларни, уларнинг муносабатларини ўрганишга ўтиш янги мақсадларга хизмат қилувчи янги мулоқот воситалари заруратини келтириб чиқаради. бола лекцикасини кенгайтириш, унинг ўз кечинмаларини янада кенг ва хилма-хил ифодалашни ўзлаштириши учун имконият яратади. нутқ маданиятини замонавий ва тўлақонли ривожлантириш учун атрофдаги одамлар билан ўзаро ҳамкорлик боланинг мулоқотга бўлган эҳтиёжи …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "болаларни тўғри талаффузга ўргатиш асосий вазифалари"

1545030543_73329.doc болаларни тўғри талаффузга ўргатиш асосий вазифалари режа: 1. нутқнинг товуш маданияти тушунчаси. 2. нутқнинг товуш маданиятига доир ишлар. 3. боланинг ҳар бир ёш босқичида нутқнинг товуш маданиятини тарбиялаш. нутқнинг товуш маданияти тушунчаси. мактабгача таълим ёшидаги болаларнинг нутқини ривожлантириш алоҳида аҳамиятга эга. инсон ўз фикрларини ифодалаш ва бошқаларнинг фикрларини тушуниш учун она тилидан фойдаланади. нутқни эгаллаш болага бевосита ва билвосита (ҳикоя, бадиий асар, тарбиячининг тушунтириш ва бошқалар) йўл билан борлиқ ҳақида билимлар ҳосил қилишга имкон беради. мактабгача таълим муассасасида луғат бойлигини ошириш, сўзнинг грамматик тузилишини шакллантириш, боғланишли нутқни ривожлантириш вазифалари ҳал этилади. нутқнинг товуш маданиятига доир ишлар....

Формат DOC, 77,5 КБ. Чтобы скачать "болаларни тўғри талаффузга ўргатиш асосий вазифалари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: болаларни тўғри талаффузга ўрга… DOC Бесплатная загрузка Telegram