мактабгача тарбия муассасасида нутқини ривожлантиришга доир ишлар тизими

DOC 179,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1545020759_73294.doc мактабгача тарбия муассасасида нутқини ривожлантиришга доир ишлар тизими режа: 1. мактабгача ёшдаги болалар нутқини ривожлантириш қонуниятлари. 2. «болажон» таянч дастурида болалар нутқини ривожлантиришнинг илмий асоси. мактабгача ёшдаги болалар нутқини ривожлантириш қонуниятлари. маълумки, боланинг нутқи тил қонуниятларига тўғри амал қилиш, катталар нутқини идрок этиш ва ўзининг ижодий фаоллиги натижасида ривожланади. шундай қилиб, тил ва нутқ мактабгача катта ёшдаги боланинг психологик ривожланиши ҳамда даставвал хотираси, фикрлаши, идрок этиши, ҳиссиёти ва эҳтиросини таъминлайдиган иккита муҳим воситадир. биринчи қонуният: она тилидаги нутқни идрок этиш қобилияти бола нутқ органлари мускулларининг машқ қилдирилишига боғлиқ (шунинг учун ҳам сўз, ибора ва гапларни талаффуз этишни такомиллаштириш учун нутқ органларини машқ қилдиришга етарли даражада эътибор бермоқ муҳимдир). иккинчи қонуният: нутқ маъносини тушуниш бола томонидан нутқнинг лекцик ва грамматик қонуниятларининг ўзлаштирилишига боғлиқ. учинчи қонуният: нутқ ифодалилигини ўзлаштириш болада фонетика, лекцика ва грамматиканинг ифода воситаларини тушунишга бўлган мойилликка боғлиқ (мактабгача катта ёшдаги болаларни нутқ ифодалилигини тушунишга ўргатиш ҳамда бу ҳиссиётларнинг …

ян даражада эътибор бериш лозим. уларда яхшилик, камтарлик, адолатлилик, виждонлилик тўғрисидаги ахлоқий тасаввурларни таркиб топтириш керак. нутқни самаралироқ ривожлантириш мақсадида болаларнинг теварак-атроф объектлари (кишиларнинг ҳаёти ва меҳнати, ҳайвонлар, ўсимликлар олами, сув ости дунёси) тўғрисидаги тасаввурларини аниқлаш ва изчил, режали тарзда кенгайтира бориш талаб этилади. нутқни ривожлантиришнинг самарадорлигини ошириш режасида нафақат теваракатроф объектлари устида оддий кузатишлар (мушоҳадалар) учун, балки уларни ўрганиш учун ҳам сайрлар, саёҳатлар ўтказиш муҳимдир. шу ўринда теварак-атроф объектларини ўрганишда нималарга эришиш мумкинлигини аниқлаб олишимиз лозим бўлади. бунинг учун, аввало, нутқ ўстиришга оид теварак-атроф манбаларининг ўзини гуруҳлаштириш тақозо этилади. (2жадвал) теварак-атрофни ўрганишда (тарбиячилар ёки ота-оналар томонидан) болалар шунчаки кузатмасликлари, балки предметларни уларнинг қисмлари, элементларини кўриб, жараёнлар, ҳодисаларни идрок эта бориб, улар тўғрисида мулоҳаза юритишлари ҳам лозим. бунга эришиш учун тарбиячи олдига қиёслаш, таққослаш, ажратиш, умумлаштириш, таҳлил қилиш ва бошқа шу каби усуллардан фойдаланиш вазифаси қўйилади. бундан ташқари, ўрганиш жараёнида) мактабгача катта ёшдаги болаларни меҳнатнинг улар учун қулай бўлган турлари …

материалларни ўзлаштириш учун фойдаланиладиган метод ва усуллари; · таълимни ташкил этиш (теварак-атроф объектларини саралаш, шунга боғлиқ нутқ ўстиришни режалаштириш). · ўқув материалининг мазмуни, уни ўрганишнинг айрим усуллари ҳамда уларга тегишли тамойилларга таяниб, тарбиячи нутқ ўстириш билан боғлиқ бўлган барча ишларни режалаштирмоғи зарур. биз айни муаммога оид тадқиқот ишлари олиб бориш жараёнида нутқ ўстириш борасида қуйидаги дидактик тамойилларга таяниб иш кўриш яхши натижа беради деган хулосага келдик: -нутқ органлари ҳамда қўлни ўргатиш учун нутқ материалини тушуниш; -нутқ аҳамиятини тушуниш ҳамда лекцик ва грамматик кўникмаларни ривожлантириш; · нутқ ифодалилигини баҳолаш. бунинг учун мактабгача ёшдаги катта болаларда муайян ҳиссиётни ривожлантирадиган дидактик материалларни танлаш мақсадга мувофиқдир; · она тилига муҳаббат туйғусини ривожлантириш тамойили (бу ўринда болаларга, хусусан, нутқда она тили фактларини қўллаш анъанасини ўзлаштириш бўйича таълимни ташкил этиш назарда тутилади); · муайян мавзуга оид ёзма нутқни оғзаки нутқ билан қиёслаш; · нутқнинг аста-секин бойиб бориши «болажон» таянч дастурида болалар нутқини ривожлантиришнинг илмий асоси. мактабгача …

блари асосида тарбиялашга қаратилган. дастур мазмуни болаларда илк бора миллий ўзликни англаш туйғусини шакллантириш, миллий урф-одатлар, миллий ва умуммиллий қадриятларга ҳурмат-эҳтиромни кучайтириш мақсадини кўзда тутади. ушбу дастур ўзбекистон халқ таълими вазирлиги юнисеф халқаро ташкилоти билан ҳамкорликда ўтказган уч босқичлик тажриба-валидатсия синовларидан самарали ўтган. «болажон» таянч дастури бугунги кунда мактабгача таълим соҳасининг барча йўналишлари ушбу меъёрий ҳужжатлар билан таъминланганлиги ва улар хтвнинг электрон сайтларида ёритилганлиги боис, янги тайёрланган такомиллаштирилган нашрга ушбу ҳужжатлар киритилмади. «болажон» янги таянч дастури яхлит ҳолатда, тўлдириш ва қўшимчалар билан 12 босма табоқни ташкил этади. «болажон» янги таомиллаштирилган таянч дастури мактабгача ёшдаги болаларга 4 йўналиш 3 босқичда таълим-тарбия бериш мақсадини кўзда тутган: 1. жисмоний ривожлантириш, ўз-ўзига хизмат ва гигиена; 2. ижтимоий-ҳиссий ривожлантириш; 3. нутқ, ўқиш, саводга тайёргарлик; 4. билиш жараёни, атроф-олам тўғрисидаги билимларга эга бўлиш ва уни англаш мисол. болага тавсия этилган эртак ёки ҳикояни қайта ҳикоя қилиб бера олишини аниқлаш. «зумрад ва қиммат», «бўғирсоқ», «икки эчки», «ур, …

тқда ифодалилик етишмайди: · бир хил тезликда, бир хил товушда ҳикоя қилади; · ўзича баъзи сўзларни қўшиб, маъносиз ҳикоя қилади; · катталар ёрдами воситасида ҳикоя қилади; · ҳикоя қилиш жараёнида матн маъносини ўзгартириб юборади; - мантиқий изчилликка риоя қилмайди. болаларга «меҳмонда», «уйча», «мактабга йўл» мавзулари ва уларга ишланган расмлар тавсия этилади. ҳикоя қилиш жараёнида йўл қўйган хатолари ва ютуқлари аниқланади. мазкур мтмда болаларнинг нутқини кузатганда қуйидагилар асосий мезон сифатида олинади: · тавсия этилган матнни ҳикоя қилишда воқеани катталарнинг ёрдамисиз, мустақил баён эта олиши; · матн мазмунини тўлиқ ифодалай олиши; · матн мазмунини баён қилишда изчилликка риоя қилиши; · ифода воситаларидан фойдалана олиши; · нутқнинг равонлиги, тезлиги; · жумлаларнинг грамматик жиҳатдан тўғри тузилганлиги; · нутқ маданиятига риоя этиши. болаларнинг нутқини ўрганишнинг энг қулай усули, шубҳасиз, суҳбат методи ҳисобланади. шунингдек, болаларнинг теварак-атрофда мавжуд бўлган нарсаларни кузатиш ва уларни таҳлил этиш, улар ҳақида сайрларда уюштирилган савол–жавоблар ҳам муҳимдир. шу билан бирга, болаларнинг боғланишли …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "мактабгача тарбия муассасасида нутқини ривожлантиришга доир ишлар тизими"

1545020759_73294.doc мактабгача тарбия муассасасида нутқини ривожлантиришга доир ишлар тизими режа: 1. мактабгача ёшдаги болалар нутқини ривожлантириш қонуниятлари. 2. «болажон» таянч дастурида болалар нутқини ривожлантиришнинг илмий асоси. мактабгача ёшдаги болалар нутқини ривожлантириш қонуниятлари. маълумки, боланинг нутқи тил қонуниятларига тўғри амал қилиш, катталар нутқини идрок этиш ва ўзининг ижодий фаоллиги натижасида ривожланади. шундай қилиб, тил ва нутқ мактабгача катта ёшдаги боланинг психологик ривожланиши ҳамда даставвал хотираси, фикрлаши, идрок этиши, ҳиссиёти ва эҳтиросини таъминлайдиган иккита муҳим воситадир. биринчи қонуният: она тилидаги нутқни идрок этиш қобилияти бола нутқ органлари мускулларининг машқ қилдирилишига боғлиқ (шунинг учун ҳам сўз, ибора ва гапларни тал...

Формат DOC, 179,5 КБ. Чтобы скачать "мактабгача тарбия муассасасида нутқини ривожлантиришга доир ишлар тизими", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: мактабгача тарбия муассасасида … DOC Бесплатная загрузка Telegram