hujjatlarni kriminalistik texnika usulida tekshirish

DOCX 14 pages 33.8 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 33.8 KB

File type DOCX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

hujjatlarni kriminalistik texnika usulida tekshirish 1-§ kriminalistik texnika tekshiruvi tushunchasi, vazifasi va turlari hujjatlarni texnik jihatdan tekshirish kriminalistikaning ikkinchi bo'limida mustaqil o'rin egallaydi. kriminalistik texnika ba'zi tabiiy va texnik bilimlarning ayrim tarmoqlarini o'z vazifasiga moslab, ular asosida turli qalbakilashtirilgan hujjatlarni tekshirish uchun maxsus uslublarni ishlab chiqadi. hujjatlarni kriminalistik texnika usulida tekshirish faqat jinoyat ishlari bo'yicha masalalarni hal qilish emas, balki fuqarolik sudlov ishlarida ham keng qo'llaniladi. tergov va sud amaliyotida hujjatlarni kriminalistik texnika usulida tekshirish masalasi ko'p tarqalgan bo'lib, hujjatlar ijtimoiy sohalarning barcha doiralarida alohida o'rin tutishi, xilma-hil va keng tarqalgan materiallardan tayyorlanganligi bilan bo¦liq. hujjatlarni texnikaviy tekshiruv uning oldiga qo'yilgan vazifalar bilan xarakterlanadi. kriminalistik texnika tekshiruvining ob'ektlari: - turli hujjatlardagi tadqiqot qilinuvchi rekvizitlar (matn, imzo, pul-to'lov hujjatlari, qimmatbaho ashyoviy boyliklarni olish-sotish kabi harakatlarni ifodalovchi hujjatlar, shaxsiy hujjatlar, ma'lumotnomalar va boshqalar); - pul-to'lov hujjatlari, naqd pul kirimi va to'lovi bo'yicha turli operatsiyalarni aks ettiruvchi chek daftarchasi, kirim-chiqim orderlari, kassa daftarchasi, …

2 / 14

lar, taklifnomalar, shaxsiy varaqalar, kasallik tarixi va boshqalar tashkil etadi. qimmatli qo¦ozlar zayom obligatsiyalari, lotereya chiptalari, temir yo'l va havo yo'l pulli chiptalari, tomosha va maishiy xizmat chiptalari, qo¦oz pul banknotlari tashkil etadi. tekshiruv ob'ektlariga hujjatlardan tashqari yozuv vosita va ashyolari, hujjatning rekvizitlarini va belgilarini bajarishda foydalaniladigan turli buyoq vositalari, qo¦oz, yozuv qurollari, elim hamda yozuvni aynitish moddalari kiradi. hujjatlarni texnikaviy usulda tekshiruv vazifalari quyidagilardir: 1. hujjatning tayyorlanish uslubini aniqlash; 2. hujjat mazmunini o'zgartirish usulini aniqlash; 3. ko'rinadigan va oddiy ko'z bilan ko'rinmaydigan yozuvlarni aniqlash; 4. hujjatlarning asil birlamchi ko'rinishini tiklash; 5. hujjatlar bajarilgan, qo'llanilgan uskunalar, vositalar, qurollar va materiallarni identifikatsiya qilish; 6. hujjatlarni qalbakilashtirishdan muhofaza qilish choralarini ishlab chiqish. hujjat materiallarini tekshirishda hal qilinishi lozim bo'lgan vazifalar uning tarkibini, turini, markasini, ishlab chiqargan zavodini aniqlash, u yoki bu hujjat materiallarning aniq hajmini va guruh mansubligini aniqlashga oiddir. har bir tekshiruv ekspertizaning mos turini belgilovchi bir qator maxsus vazifalarni birlashtiradi. …

3 / 14

arning ayrim qismlari bo'yicha butunni tiklash; - imzolarni texnik qalbakilashtirilganligini tekshirish; - kuygan hujjatlarning matnini tiklash; - hujjat ustidan bostirib yozish oqibatida qolgan rangsiz chiziqlar bo'yicha matn mazmunini aniqlash; - ustidan chizib o'chirilgan, chaplashtirib yuborilgan, ustiga modda to'kilgan, yozuvlar mazmunini tiklash; - rangi uchib ketgan yozuvlarni tiklash; - kesib o'tgan chiziqlar bo'yicha ketma-ketligini aniqlash; - yozuv materiallari, yopishtirish vositalari va qo¦ozlarni tekshirish ekspertizalaridir. 2-§ hujjatlarni qalbakilashtirish usullari hujjatlarni qalbakilashtirishning ikki, ya'ni soxtalashtirish va o'zgartma kiritish turi mavjud. birinchi turi hujjatning umumiy shakli to'¦ri bo'lib, undagi ma'lumot to'laligicha yoki qisman soxta bo'ladi. masalan, moddiy mabla¦ni sarf qilish hujjatida soxta ma'lumotni rasmiylashtirish tushuniladi. ikkinchi turi esa hujjatlardagi birlamchi ma'lumotlarni ¦ayriqonuniy o'zgartirish (qo'shimcha o'zgartma kiritish, o'chirish, buzish kabilar). o'zgalar mulkini turli usullarda talon-taroj qilish jinoyatlari ko'p hollarda soxta hujjatlar qo'llanib sodir etiladi. ko'rinishdan to'¦ri va qonuniy rasmiylashtirilgan hujjatlardagi ma'lumotlar haqiqatdan yiroq bo'lib, jinoiy unsurlar o'zlarining foydasiga moslab, soxta hujjatlarni rasmiy hujjat blankalarida aks …

4 / 14

rga e'tibor berish lozim. 1. hujjatning matnidagi ayrim yozuvlarni (harf, raqam, imzo) o'chirish va o'rniga boshqa yozuv kiritish. o'chirish natijasida qo¦ozni ustki silliq qatlami zararlanadi. qo¦oz tolalarining hurpayishi va rangi bir muncha o'zgarishi kuzatiladi, o'chirilgan joydagi yozuvlarning ayrim shtrixlari va bo'yoq qoldiqlari saqlanib qoladi. hujjat matni maxsus blankada bajarilgan bo'lsa, unda qo'shimcha ravishda qo¦ozning yuzasidagi kashtasi va tipografiya chiziqlari zararlanadi. yozuvlarni yo'qotish maqsadida o'tkir asbob bilan qo¦ozning ustki qatlamini kesib qirqib o'chiradilar. bunday hollarda qo¦ozning orqasidan yoru¦lik tushirilib kuzatganda avvalgi yozuvning botiq izlari bo'yicha o'chirilgan yozuv mazmunini tiklash mumkin bo'ladi. hujjatning o'chirilgan yozuvlari o'rniga yangi, jinoiy maqsadga kerak bo'lgan matn yoki harf raqamlarni yozganda qo¦ozning ustki qatlami zararlangani sababli yozuv quroli bo'lgan qalam, pasta siyoh moddalarining zarrachalari yoyilib, qo¦ozning ichki qatlamiga singib ketadi. undan tashqari birlamchi yozuv buyoqlari bilan keyingi yozuvdagi buyoqning rangida bir muncha farqni kuzatish mumkin bo'ladi. 2. hujjat matniga qo'shimcha yozuv, raqam va boshqa o'zgartirishlar kiritish. qalbakilashtirishning …

5 / 14

tarkibidagi farq va shu kabi muhrlash vositasining o'zida bo'lgan boshqa belgilar mavjud bo'ladi. 3. hujjatdagi yozuvlarni rangsizlantirish, yuvish. hujjatning ayrim qismlaridagi yozuv yoki to'liq matn turli kimyoviy moddalar bilan rangsizlantiriladi va o'rniga kerakli bo'lgan yozuvlar yoziladi. reaktiv moddaning ta'siri natijasida qo¦ozning tarkibi birmuncha o'zgaradi, tolalari uzilib ketadi. yo'qotilgan, rangsizlantirilgan yozuvlar o'rniga boshqa yangi matnni bajarishda yozuv vositasi (qalam, pasta, siyoh) bo'yo¦i bir muncha yoyilib qo¦ozning ichki qatlamiga singib ketadi. hujjatni ultrabinafsha nurlarda kuzatish bilan undagi o'zgarishlarni, avvalgi yozuvdan saqlanib qolgan bo'yoq do¦lari bilan kimyoviy moddaning ta'siri bo'lgan joylarni aniqlash mumkin. hujjatning matni moddiy suv bilan ham yuvib rangsizlantirilishi uchrab turadi. bu holda qo¦oz tarkibiga singib qolgan avvalgi yozuvning qoldiq do¦larini turli nurlarda rangini kuchaytirib kuzatish va suratga olish bilan tiklanadi. 4. hujjatdagi fotosurat va markalarni o'zgartirish. (avvalgi, haqiqiysi o'rniga boshqasini yopishtirish). shaxsiy hujjatlarga yopishtiriladigan fotosuratlarning odatda pastki o'ng yoki chap burchagi ustidan muhr aksi tushadi. shu kabi yopishtirilgan marka ustidan …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hujjatlarni kriminalistik texnika usulida tekshirish"

hujjatlarni kriminalistik texnika usulida tekshirish 1-§ kriminalistik texnika tekshiruvi tushunchasi, vazifasi va turlari hujjatlarni texnik jihatdan tekshirish kriminalistikaning ikkinchi bo'limida mustaqil o'rin egallaydi. kriminalistik texnika ba'zi tabiiy va texnik bilimlarning ayrim tarmoqlarini o'z vazifasiga moslab, ular asosida turli qalbakilashtirilgan hujjatlarni tekshirish uchun maxsus uslublarni ishlab chiqadi. hujjatlarni kriminalistik texnika usulida tekshirish faqat jinoyat ishlari bo'yicha masalalarni hal qilish emas, balki fuqarolik sudlov ishlarida ham keng qo'llaniladi. tergov va sud amaliyotida hujjatlarni kriminalistik texnika usulida tekshirish masalasi ko'p tarqalgan bo'lib, hujjatlar ijtimoiy sohalarning barcha doiralarida alohida o'rin tutishi, xilma-hil va keng t...

This file contains 14 pages in DOCX format (33.8 KB). To download "hujjatlarni kriminalistik texnika usulida tekshirish", click the Telegram button on the left.

Tags: hujjatlarni kriminalistik texni… DOCX 14 pages Free download Telegram