kriminalistik ballistika

DOCX 1 page 2.7 MB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.7 MB

File type DOCX

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

7-bob kriminalistik ballistika 1-§ ballistika tushunchasi va tekshiruv ob'ektlari sud ballistikasi kriminalistika texnikasining bir tarmo¦ini tashkil qilib, jinoyat hodisasi bilan bo¦liq bo'lgan o'qotar qurollar, o'q-dorilar, portlatish moddalari, o'q otishdan, portlatishdan hosil bo'ladigan o'zgarishlar, izlar va qoldiq moddalarni tekshirish bilan shu¦ullanadi. ballistika (grek tilida “ballo” “otaman” so'zini bildiradi) ning asosiy mohiyatini o'q (sochma o'qlar)ning qurol ichidagi va havodagi harakatini o'rganish tashkil etadi. kriminalistik ballistikada harbiy ballistika va texnikaning ayrim ta'limotlaridan, hozirgi kun yutuqlarini o'z vazifasiga moslashtirilgan holda foydalaniladi. ballistika sohasiga otish qurollarining tuzilishi, turlari, otishdan hosil bo'ladigan o'zgarishlar, o'q-dorilarni (patron, o'q-gilzalarni) qaysi quroldan otilganligini tekshirish masalalari kiradi. kriminalistik ballistika fanning boshqa sohalari, ayniqsa trasologiya bilan chambarchas bo¦liqdir. otishdan hosil bo'ladigan o'q va gilzalardagi izlarning vujudga kelish mexanizmini o'rganish va tekshirish, trasologiya nazariyasining umumiy ilmiy asoslariga tayanadi. o'q otishdan hosil bo'ladigan turli alomat va jarohatlar inson tanasida yuz bersa, ular sud-tibbiyot tekshiruvida ob'ekt bo'lib hisoblanadi, boshqa to'siqlardagi barcha o'zgarish, jarohatlar kriminalistik ballistika …

2 / 1

q namunalari ham tekshiruv ob'ektlari qatoriga kiradi. ballistik tadqiqot o'tkazish vazifasi quyidagi masalalarni o'z ichiga oladi. 1. tasniflashga oid masalalar bular quyidagilardir: o'q-otar qurollarining tuzilishi bo'yicha turlari, ularning har bir tur yoki guruhga tegishli bo'lgan qismlari; o'q, gilza qanday quroldan otilganligini (aynanlik yoki guruh mansubligini) aniqlash; otish qurollarini, patron, portlovchi moddalar va ularning qismlarini kelib chiqish (ishlab chiqish) usulini aniqlash; otish quroliga o'xshash buyumlarni otish quroli qatoriga kiritish. 2. diagnostik masalalar: otish qurolining soz-nosozligi, otishga yaroqli ekanligi va quroldan o'q o'z-o'zidan otilib ketishi mumkinligini aniqlash; 3. identifikatsiyaviy masalalar: otilgan o'q va gilza avval bitta patronni tashkil qilganligini aniqlash; o'q va gilzalar aynan qaysi quroldan otilganligini aniqlash. 4. otish qurolini qo'llashdagi turli vaziyatlar: otish sharoiti-holati (joyi, masofasi, o'qning yo'nalishi) va boshqa holatlarni aniqlash). o'q otishdan hosil bo'ladigan izlar, jarohatlar inson tanasida, kiyimida yuz bersa sud-tibbiyot tekshiruvi bilan bir qatorda kriminalistik tekshiruv ham o'tkaziladi. masalan, jabrlanuvchiga o'tkir kesish-chopish, otish quroli bilan jarohat …

3 / 1

qismlari tergov va ekspertiza amaliyotida jinoiy maqsadda ishlatiladigan o'q otish qurollaridan ko'p hollarda kichik, kalta stvolli qo'lda otishga mo'ljallanganlari uchrab turadi. otish qurolining stvoli (o'q chiqadigan yo'li) silliq tsilindr shaklida bo'lib boshlanish joyi dasta ustida bo'lib, chiqish (uchi) dan biroz diametri jihatdan kattaroq bo'ladi. bu joyni ballistkada “patronnik” - o'q bilan gilzaning birgaligini tashkil qiluvchi patronlarning joylashuv joyi ham deyiladi. otishga tayyorlangan patron stvolning bosh tomonida joylashgan bo'lib, harbiy holatga keltirilganda patronning gilza ustidagi kapsuli (portlovchi poroxni yondiruvchi qismi) tepki to'¦risiga joylashadi. stvolning uzun va qisqa bo'lishi quyidagicha: uzun stvollik qurollar (uzunligi 40smdan ortiq bo'lganlari) o'rta uzunlikdagi stvollar (20smdan 40smgacha bo'lgan) va qisqa stvoli qurollar (uzunligi 20smdan qisqa bo'lganlar). uzun stvolliklarga harbiy va ov miltiqlari, karabinlar kiradi, o'rta stvollik qurollar qatoriga turli avtomatlar, jumladan, «kalashnikov» avtomati-“ak”lar kiradi, qisqa stvollik qurollarga revolver (to'pponchalar), pistoletlar va ba'zi qo'lda yasalgan qurollar va qirqmalar (stvolni qisqartirish maqsadida kesilganlari) kiradi. qo'lda otishga mo'ljallangan barcha qurollar …

4 / 1

donchalar stvoldan chiqayotgan o'qning yon qismida tirnalish, sir¦alish shaklidagi izlarni hosil qiladi. bular qurolni identifikatsiya qilish uchun jiddiy ahamiyat kasb etadi. chuqurchalarning soni turli qurollarda turlichadir: ko'pchilik qo'lda otishga mo'ljallangan pistoletlarda, to'pponchalarda to'rtta, ba'zilarida oltita, ettita va kardan kam qo'rollarda uchraydigani sakkizta chuqurcha bo'ladi. chuqurchalarning aylanma yo'nalishi o'ng tomonga ba'zilari chap tomonga qaratilgan bo'ladi. chuqurchali qurollar guruhiga barcha harbiy, ba'zi sport - o'quv miltiqlari va qo'lda ayrim qismlardan yi¦ilgan qurollar kiradi. stvolning ichki diametri uning “kalibri” deyiladi va mm.da o'lchanadi. eng ko'p uchraydigan qurollar 5,6; 6,35; 7,62; 7,62; 8 va 9 mm.li kalibrga tegishlidir. qurolning tarkibiy bo'lgan patronlar (gilza va o'qlar) ham ana shunday o'lchovdagi kalibrga ega bo'lib, tegishli qurollarga moslashgandir. masalan; kalashnikov avtomati 7,62-ak; ba'zilari akm, aks, aksu tizimidagilari 5,45 mm.li kalibrga egadirlar. tt (tokarev), pm (makarov pistoletlari), aps va psm qurollari quyidagi xususiyatlari bilan tavsiflanadi: tt- tulada ishlangan tokarev pistoleti-7,62 mm.li kalibrli, to'rtta o'ng tomonga yo'nalgan chuqurchali stvolga …

5 / 1

adigan alohida (skamorasi) uyalari bor, jangavor holatga qul bilan keltiriladi, otish jarayonida baraban aylanib uyasidagi patron stvolga to'¦rilanadi. tergov va ekspertiza amaliyotida ko'proq revolverning “nagan” sistemasidagi turi uchrab turadi, uning kalibri 7,62 mm. harbiy miltiq va karabinlar uzun stvolli tuzilishi jihatidan bir-biriga o'xshash bo'lib, kalibri 7,62 mm. harbiy holatga keltirilishi qo'l bilan amalga oshiriladi, zatvorni orqaga tortish bilan patron magazinidan stvolga uzatiladi, magazinga 5ta o'q joylashadi. amaliyotda shuningdek, semenov konstruktsiyasi asosida ishlangan sks avtomatlashgan karabinlar, dragunovning snayper karabini uchrab turadi. avtomatlashmagan kalibrli miltiqlarning 5,6 mm.li to'rtta ba'zi modellarida oltita chuqurcha bo'lib tuzilish jihatidan harbiy miltiqlarga yaqinroqdir. silliq stvolli miltiqlar asosan ikki turda bo'ladi dastasi bilan stvol qismi buklanadigan va buklanmaydiganlari. buklanadigan ov miltiqlari bir otar, ikki, ayrim hollarda uch otar, (uch stvolli) bo'ladi; ba'zida jinoyatchilar silliq stvolli miltiqlarning stvollarini kesib arralab qisqartiradilar, yashirin olib yurishga moslaydilar. bular amaliyotda “qirqma” deyiladi. ulardan otilgan o'qning tezligi ov milti¦idan bir muncha pastroq bo'ladi. …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kriminalistik ballistika"

7-bob kriminalistik ballistika 1-§ ballistika tushunchasi va tekshiruv ob'ektlari sud ballistikasi kriminalistika texnikasining bir tarmo¦ini tashkil qilib, jinoyat hodisasi bilan bo¦liq bo'lgan o'qotar qurollar, o'q-dorilar, portlatish moddalari, o'q otishdan, portlatishdan hosil bo'ladigan o'zgarishlar, izlar va qoldiq moddalarni tekshirish bilan shu¦ullanadi. ballistika (grek tilida “ballo” “otaman” so'zini bildiradi) ning asosiy mohiyatini o'q (sochma o'qlar)ning qurol ichidagi va havodagi harakatini o'rganish tashkil etadi. kriminalistik ballistikada harbiy ballistika va texnikaning ayrim ta'limotlaridan, hozirgi kun yutuqlarini o'z vazifasiga moslashtirilgan holda foydalaniladi. ballistika sohasiga otish qurollarining tuzilishi, turlari, otishdan hosil bo'ladigan o'zgarishlar, o'q-do...

This file contains 1 page in DOCX format (2.7 MB). To download "kriminalistik ballistika", click the Telegram button on the left.

Tags: kriminalistik ballistika DOCX 1 page Free download Telegram