kriminalistik trasologiya

DOCX 1 page 2.0 MB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.0 MB

File type DOCX

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

6-bob kriminalistik trasologiya 1-§ trasologiya tushunchasi va izlarning tasniflari trasologiya so'zi frantsuzcha «la tras» - iz, grekcha «logos»-ta'limot so'zlarining birikuvidan hosil bo'lib, izlar haqidagi ta'limot degan ma'noni anglatadi. trasologiya jinoyatlarni fosh qilishda va unga qarshi kurashda qo'llaniladigan kriminalistik texnikaning muhim sohalaridan biridir. izlar haqidagi ta'limot deganda keng ma'noda jinoyat sodir qilish natijasida vujudga keladigan barcha o'zgarishlar to'¦risidagi bilimlarni tushunamiz. izlar jinoyat sodir etilgan joyda, jinoyatchining badanida va kiyimida hosil bo'ladi. kriminalistikada izlar ikki guruhga ajratiladi: hodisa yoki uning ayrim holatlari inson ongiga singib xotirasida saqlanadi va ma'lum vaqtlarda ma'lumot-axborot shaklida tiklanadi. bu xildagi izlarni shartli ravishda xotiraviy izlar desa bo'ladi. izlarning bu turi sub'ektiv xarakterga ega bo'lib insonning sezish, qabul qilish, tafakkur qilish, xotirasida mustahkam va uzoq muddatgacha saqlash qobiliyatiga, shuningdek, boshqa jismoniy va ruhiy xususiyatlariga bo¦liqdir. moddiy izlar-jinoiy hodisa bilan bo¦liq bo'lgan turli harakatlar natijasida bir ob'ektdan ikkinchi ob'ektda uning ma'lum qismidan aksi, modda qoldi¦i yoki boshqa o'zgarish alomatlari …

2 / 1

ksini qidirib topish, qayd etish va tekshirish uchun qo'llaniladigan ilmiy-texnika vositalari va metodlarini ishlab chiqish haqidagi ta'limotdir. izlar quyidagicha tasniflanadi: 1. kelib chiqish shakli bo'yicha: - botiq izlar; - yuzaki izlar; 2. hosil bo'lish mexanizmi bo'yicha: - statik izlar; - dinamik izlar; 3. izlarning zarrachalar hisobidan hosil bo'lishiga qarab: - lokal izlar; - periferik izlar. amaliy jihatdan izlarni tasniflash ularni qidirib topish, nusxasini olish, tadqiq etishda har bir izni qay usulda hosil bo'lganligini protsessual hujjatlarda to'¦ri-aniq ifodalash imkonini beradi. botiq izlar - qabul qiluvchi yuzaning iz qoldiruvchi ob'ekt bilan kontaktda bo'lgan joyning to'qnash kelgan qismidagi o'zgarish hisobiga hosil bo'ladi. buning natijasida iz qoldiruvchi ob'ektning tasviri qabul qiluvchi ob'ektda botiq holatda o'z aksini topadi. yuzaki izlar qabul qiluvchi ob'ektda iz qoldirgan ob'ekt yuza qismining aksi o'tishi natijasida hosil bo'ladi. izni hosil qiluvchi va qabul qiluvchi ob'ektlar kontaktining harakati natijasida yuz bersa dinamik izlar va harakatsiz holatda esa statik izlar hosil bo'ladi. …

3 / 1

qadi. kriminalistik texnikada trasologik izlarni tasniflash, identifikatsiya o'tkazish masalalari dastavval prof. b.i.shevchenko tomonidan o'rganilib, trasologik identifikatsiya faqat jismlarning tashqi tuzilishi boshqa ob'ektlarda aks etgan taqdirdagina amalga oshirilishi mumkinligi ta'kidlangan. trasologik izlarning tasnifi ularni hosil qiluvchi ob'ekt turlari bo'yicha ham xilma-xildir. odamning qo'l, barmoq, yalang oyoq izlari, bunga poyabzal izlarini ham kiritish mumkin. ba'zan tish va lab izlari ham uchraydi. jinoiy harakatni sodir etishda turli to'siqlarni buzish uchun asbob-qurollar ishlatiladi, bularni buzish qurollaridan qolgan izlar deb ataladi. transport vositasining ¦ildiraklari va turli qismlaridan qoladigan izlar ham bor. ekspertiza tekshiruvlari ham ana shu guruhlarga tegishli bo'lgan izlarning xususiyatiga qarab o'tkaziladi. ob'ektlardagi izlarning hosil bo'lish mexanizmini va iz qoldirgan ob'ektlarning aynanligini aniqlash trasologik tekshiruv orqali bajariladi. izning hosil bo'lish xususiyati uning alomatlari, shakli, o'lchovi, qoldiqlari va boshqalarini o'rganish orqali aniqlanadi. mazkur tekshiruvga bevosita izni o'zida aks ettirgan ob'ektni o'rganish bilan erishiladi. ob'ektning fotosurati, nusxasi faqat yordamchi vosita rolini o'ynaydi. shu bilan birga jinoiy …

4 / 1

i asosida bir butunni aniqlash masalasi ham trasologik ekspertiza vazifasiga kiradi. jumladan, jinoyat qurolining masalan, pichoqning bir qismi hodisa joyida, ikkinchi bo'lagi shubhalanilgan shaxs yonidan (uyidan) topilishi, hujjatning yirtilgan, kesilgan bo'laklari, singan shisha bo'laklari va h.k., ayrim bo'laklari asosida bitta qurolga tegishli ekanligi aniqlanadi. 2-§ qo'l barmoq izlari qo'l (barmoq) izlari boshqa izlarga nisbatan ko'proq uchrab turadi, chunki inson u yoki bu harakatni sodir qilganda qo'l bilan ushlaydi, oladi va boshqa amallarni bajaradi. daktilos - barmoq ma'nosini anglatadi tergov amaliyotida izlar asosida muayyan shaxsning aynanligini daktiloskopik tekshiruv yo'li bilan aniqlash alohida ahamiyat kasb etadi. qo'ldan qoladigan izlarning ahamiyati izni hosil qiluvchi qo'ldagi teri tuzilishining o'ziga xosligi va takrorlanmasligi bilan belgilanadi. anatomiya fanining ma'lumotlariga binoan teri ikki qavat, ya'ni derma va epidermis qatlamlaridan iborat bo'lib, derma ichki qatlami, epidermis esa tashqi qoplovchi teri qatlamini tashkil qiladi. ichki qatlam (derma)da teri tuzilishi silliq bo'lmay o'ziga hos papillyar (kashta) tuzilishi bilan tavsiflanadi. kashtalar …

5 / 1

rroq zararlansa, papillyar chiziqlari shikastlanib o'rnida chandiq izlari hosil bo'ladi. bu ma'lumotlar amaliy va nazariy jihatdan qator tadqiqotlar asosida tasdiqlangan. har bir qo'l – barmoq izlari papillyar belgilarni tashkil qiladi. ushbu belgilar yi¦indisi muayyan shaxsning aynanligini belgilaydi. dunyo miqyosida yashovchi barcha odamlar ichida hozirgi kunga qadar ikki shaxsning bir xildagi barmoq izlari bo'lmagan. barmoqdagi papillyar chiziqlar uch qismdan iborat: 1) kashtaning ichki shaklini chizib boruvchi chiziqlar; 2) ichki shaklning tashqari qismidagi, ya'ni yon atrofdagi chiziqlar; 3) kashtaning bazis chiziqlari. kashtaning ichki chiziqlar oqimi atrof chiziqlar oqimi bilan uchraydigan joy delta deb nomlanadi. izlarning klassifikatsiyasi, asosan kashta chiziqlarining necha oqimdan iboratligiga va bu oqimlarning yo'nalish shakliga qarab belgilanadi. barmoqdagi papillyar kashtalar ana shu oqimning yo'nalishidagi murakkabligiga qarab uch turga: yoysimon, sirtmoqsimon va aylana shaklidagi chiziqlarga bo'linadi. yoysimon kashtada chiziqlar bir tomondan ko'tarilib aylana hosil qilib, qarama-qarshi tomonga yo'naladi. sirtmoqsimon kashtada ichki oqimdagi ikki yoki undan ko'p chiziq kashtaning markazida sirtmoq tashkil …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kriminalistik trasologiya"

6-bob kriminalistik trasologiya 1-§ trasologiya tushunchasi va izlarning tasniflari trasologiya so'zi frantsuzcha «la tras» - iz, grekcha «logos»-ta'limot so'zlarining birikuvidan hosil bo'lib, izlar haqidagi ta'limot degan ma'noni anglatadi. trasologiya jinoyatlarni fosh qilishda va unga qarshi kurashda qo'llaniladigan kriminalistik texnikaning muhim sohalaridan biridir. izlar haqidagi ta'limot deganda keng ma'noda jinoyat sodir qilish natijasida vujudga keladigan barcha o'zgarishlar to'¦risidagi bilimlarni tushunamiz. izlar jinoyat sodir etilgan joyda, jinoyatchining badanida va kiyimida hosil bo'ladi. kriminalistikada izlar ikki guruhga ajratiladi: hodisa yoki uning ayrim holatlari inson ongiga singib xotirasida saqlanadi va ma'lum vaqtlarda ma'lumot-axborot shaklida tiklanadi. bu xilda...

This file contains 1 page in DOCX format (2.0 MB). To download "kriminalistik trasologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: kriminalistik trasologiya DOCX 1 page Free download Telegram