islom dinining jahon dini sifatidagi maqomi

DOCX 18 стр. 64,0 КБ Бесплатная загрузка

18 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 64,0 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 18

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 18

5-mavzu. islom dini tarixi va mohiyati reja: 1. islom dinining jahon dini sifatidagi maqomi. 2. islom dini vujudga kelishining tarixiy-ijtimoiy sabablari. 3. arabiston yarim orolida islomgacha bo‘lgan e’tiqodlar. “johiliyya davri” tushunchasi. 4. islom dini ta’limoti. 5. markziy osiyoga islomning kirib kelishi. islomlashuv jarayonlari. tayanch tushunchalar: johiliya, islom, vahiy, tavhid, qurʼon, hadis, fiqh, aqida, hajar al-asvad, xalifa. islom dinining jahon dini sifatidagi maqomi. islom (arabcha: — „boʻysunish“, „itoat etish“) — jahonda keng tarqalgan uch dindan (xristianlik va buddaviylik bilan bir qatorda) biri. islom diniga eʼtiqod qiluvchilar arabcha „muslim“ („sadoqatli“; koʻpligi „muslimun“) deb ataladi. „muslim“, „muslimun“ soʻzining boshqa xalqlar orasida oʻzgacha talaffuz etish natijasida bu dinga eʼtiqod qiluvchilar turli nom bilan ataladi, lekin bularning ichida hozir musulmon iborasi keng tarqalgan. jahonda dunyo aholisining 24,9%i, yaʼni 1,1–1,8 milliard kishi islomga eʼtiqod qiladi. musulmonlarning 2/3 qismidan koʻprogʻi osiyoda yashaydi va bu qitʼa aholisining 20%idan ortiqrogʻini tashkil etadi. qariyb 30% musulmonlar afrikaga toʻgʻri keladi (qitʼa …

2 / 18

ulmonlarning anchasi markaziy osiyo mamlakatlari, xitoy, tailand, efiopiya, tanzaniya, kiprda, yevropaning ayrim mamlakatlari (bosniya va gersegovina, albaniya, buyuk britaniya, gfr, fransiya va boshqa), amerika qitʼasi mamlakatlari (aqsh, kanada, argentina, braziliya, gayana, surinam, trinidad va tobago)da, avstraliyada, fiji orollarida yashaydi. islom dini vujudga kelishining tarixiy-ijtimoiy sabablari. arabiston yarim orolida islomgacha bo‘lgan e’tiqodlar. “johiliyya davri” tushunchasi. “johiliya” so‘zi arab tilida bilimsizlik, nodonlik ma’nolarini beradi. islomdan avval arablar orasida “al-vasaniya” – ko‘pxudolik hukm surib, ular yakkaxudolik e’tiqodidan bexabar bo‘lganligi sababli bu davr “johiliya” deb atalgan. bundan tashqari xalq orasida norasida qizlarni tiriklayin ko‘mish, mayxo‘rlik va boshqa axloqiy buzuqliklar keng yoyilgan edi. ba’zi tadqiqotchilar johiliya davri yuz ellik-ikki yuz yil davom etgan degan fikrni bildiradilar. biroq ushbu davrning muddati manbalarda aniq belgilanmagan. arabistonda har xil xudolarning timsollari – sanamlar qachon paydo bo‘lgani haqida muayyan tarixiy ma’lumotlar yo‘q. ba’zi tarixchilarning xabar berishicha, arabistonga birinchi bo‘lib sanam keltirib va unga ibodat qilishni boshlab bergan amr ibn …

3 / 18

22-23-oyatlar). qur’onda zikr qilingan eng qadimgi sanamlar jumlasiga lot, manot va uzzo ham kiradi. johiliya arablarining tasavvurida bu uchala sanam ham ayol xudolar bo‘lgan. islomdan oldin arabistonning ko‘p joylarida yahudiy jamoalari mavjud bo‘lgani haqida ma’lumotlar bor. yahudiylar bilan birga arabiston yarim oroliga yahudiy dini ham kirib keldi. arabiston yahudiylari haqida, asosan, qur’on, hadis, tafsir, siyra va tarix kitoblari xabar beradi. bu mavzuga aniqlik kiritadigan hozirga qadar topilgan hujjatlarning eng qadimiysi yangi bobil podshohi nabonidga (mil. av. 555-539 y.) tegishli xronikadir. unda aytilishicha, miloddan avvalgi 552-542 yillar shimoliy arabistondagi teyma shahrini o‘ziga poytaxt qilib olgan nabonid bu yerdagi shaharlarni o‘zlashtirish maqsadida bobildan talaygina aholini ko‘chirgan. ular orasida ko‘pchilikni yahudiylar tashkil qilgan. ma’lumki, bundan oldinroq (mil. av. 586 y.) navuxodonosor ii quddusni zabt qilganida salkam 30 ming yahudiyni asir qilib, bobilga keltirgan va “bobil asirligi” 50 yil davom etgan. shundan so‘ng ham ba’zi yahudiylar falastinga qaytmay bobilda qolib ketganlar. arabiston yarim orolida …

4 / 18

balki yagona xudoga ibodat qilganlar. haniflar ochiqdan-ochiq butparastlarni tanqid qilardilar. bu tanqidlar, tabiiyki, zodagonlarga yoqmas edi. shuning uchun ham ular bir yerda muqim turmay, o‘lka bo‘ylab ko‘chib yurishga va qalandarona hayot kechirishga majbur bo‘ldilar. ushbu toifa kishilardan zayd ibn amr, varaqa ibn navfal, ubaydulloh ibn jahsh, usmon ibn huvayris, quss ibn sayidolarni keltirish mumkin. “islom” – (arab. bo‘ysunish, itoat etish) – allohga til bilan imon keltirib, dil bilan tasdiqlash, uning ko‘rsatmalariga bo‘ysunishni anglatadi. muhammad payg‘ambar hayoti. muhammad ibn abdulloh ibn abd al-muttalib arabiston tarixida “fil voqeasi” nomi bilan mashhur jangdan 50 kun keyin tavallud topgani haqida ilk islom manbalarida xabar beriladi. payg‘ambarning tavallud sanasi milodiy 571 yilga to‘g‘ri keladi. otalari abdulloh o‘z o‘g‘li muhammad tug‘ilmasidan oldin savdo ishi bilan shomdan qaytayotib yasribda (hozirgi madina shahrida) vafot etgan. onalarining ismi omina bint vahb bo‘lib, banu zuhra urug‘idan edi. manbalarda payg‘ambarning tavallud kunlarida turli mo‘’jizalar ro‘y bergani haqida xabar beriladi. ushbu hodisalar …

5 / 18

ing oilasiga baraka yog‘ilib turgan. besh yoshli muhammad o‘z onasi omina bilan birgalikda yasribga ota qabrini ziyorat qilish uchun boradilar. bu safardan qaytib kelayotganlarida abvo degan joyda onalari omina vafot etadi. makkaga otalarining cho‘risi ummu ayman bilan birga yetib keladilar. shundan so‘ng ularni sakkiz yoshgacha bobolari abdulmuttalib o‘z qo‘lida tarbiyaladi. abdulmuttalib o‘z nevarasini juda yaxshi ko‘rardi. shuning uchun o‘zi hastalanib, o‘lim to‘shagida yotgan paytda o‘g‘illari orasida eng saxovatli va mehribon bo‘lgan abu tolibni chaqirib, muhammad alayhis-salomni o‘z qaramog‘iga olishni buyuradi. otasi vafotidan so‘ng amakilari abu tolib o‘z otasining vasiyatiga binoan ularni o‘z qaramog‘iga oldi. payg‘ambar yoshlik chog‘larida ikki marta shomga, bir marta yamanga karvon bilan birga safarga chiqdilar. shomga birinchi marta 12 yoshga to‘lganda, ikkinchi marta 25 yoshga, yamanga 17 yoshga to‘lganda safar qildilar. 12 yoshga yetganda amakilari abu tolib shomga safarga otlandi. eng yaqin kishisidan ayrilib qolish bo‘lg‘usi payg‘ambarga qattiq ta’sir qilib, ma’yus qolganini ko‘rgan abu tolib bolani birga …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 18 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "islom dinining jahon dini sifatidagi maqomi"

5-mavzu. islom dini tarixi va mohiyati reja: 1. islom dinining jahon dini sifatidagi maqomi. 2. islom dini vujudga kelishining tarixiy-ijtimoiy sabablari. 3. arabiston yarim orolida islomgacha bo‘lgan e’tiqodlar. “johiliyya davri” tushunchasi. 4. islom dini ta’limoti. 5. markziy osiyoga islomning kirib kelishi. islomlashuv jarayonlari. tayanch tushunchalar: johiliya, islom, vahiy, tavhid, qurʼon, hadis, fiqh, aqida, hajar al-asvad, xalifa. islom dinining jahon dini sifatidagi maqomi. islom (arabcha: — „boʻysunish“, „itoat etish“) — jahonda keng tarqalgan uch dindan (xristianlik va buddaviylik bilan bir qatorda) biri. islom diniga eʼtiqod qiluvchilar arabcha „muslim“ („sadoqatli“; koʻpligi „muslimun“) deb ataladi. „muslim“, „muslimun“ soʻzining boshqa xalqlar orasida oʻzgacha talaffuz etish...

Этот файл содержит 18 стр. в формате DOCX (64,0 КБ). Чтобы скачать "islom dinining jahon dini sifatidagi maqomi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: islom dinining jahon dini sifat… DOCX 18 стр. Бесплатная загрузка Telegram