bolalarni tevarak-atrof bilan tanishtirish va lug’at ustida ishlash uslubiyoti

DOCX 168.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1673181705.docx bolalarni tevarak-atrof bilan tanishtirish va lug’at ustida ishlash uslubiyoti referat bolalarni tevarak-atrof bilan tanishtirish va lug’at ustida ishlash uslubiyoti reja: 1. tevarak-atrof bilan tanishtirishning ahamiyati, bolalar tomonidan lug’atni o’ziashtirish xususiyatlari 2. bolalar bog’chasida lug’at ishining vazifalari va mazmuni 3. ‘bolalar bog’chasida ta’lim-tarbiya dasturi" bo’yicha turli yosh guruhlarida olib boriladigan lug’at ishi 4. tevarak-atrof bilan tanishtirish va lug’at ustida ishlash bo’yicha mashg’ulot turlari 1. tevarak-atrof bilan tanishtirishning ahamiyati, bolalar tomonidan lug’atni o’ziashtirish xususiyatlari tevarak-atrof bilan tanishtirish va lug’at ustida ishlash bolalar bog’chasi tarbiyachilarining oldiga qo’yilgan eng muhim vazifalardan biridir. maktabgacha tarbiya yoshi bolalarning voqelikni faol idrok qiladigan va tevarak-atrofdagi hayotga kirishib ketadigan bir davrdirki, bu davrda ularning so’z boyliklari juda tez o’sib boradi. tarbiyachi bolalarni tevarak-atrof bilan (narsalar, jonli tabiat hodisalari, ijtimoiy hayot hodisalari) tanishtirar, ularning bilish faoliyatini yo’lga qo’yar va boshqarar ekan, har bir bolaga uning to’plagan tajribasini tartibga solishda yordarn- lashadi, unga yangi bilimlar beradi, unda qiziquvchanlik va …

g taraqqiyoti uning atrofidagi odamlar nutqiga, tevarak-atrofdagi narsa-buyumlarni, ijtimoiy hayot hodisalarini kuzatishiga bog’liq bo’ladi. yuqoridagi fikrlardan bizga ma’lumki (ilk yoshdagi bolalar nutqining rivojlanish xususiyatlari mavzusida bayon etilgan fikrlar), yangi tug’ilgan chaqaloqlar vig’lash orqali tashqi va ichki muhitdan keladigan signallarga (ochlik, tashnalik, sovuq, biror joyning og’rishi yoki issiqlash va hoka- zolarga) javob beradi. bola 2 — 3 oylik bo’lganda katta kishilar- 68 ning gaplariga, tevarak-atrofdagi g’ala-g’ovurlarga diqqat bilan quloq soladi, rangli narsalarga qaraydi va ularga nisbatan tovush chiqara boshlaydi. bu esa 2 — 3 oylik bolaning rivojlanishiga xos bo’lgan so’zni ifodalaydi, ya’ni katta kishilar bilan aloqa qilish istagi vujudga kelganligidan dalolat beradi. bola 5 — 6 oylik bo’l- ganda yengil talaffuz etiladigan tovushlarni birlashtirib, so’z chiqaradigan bo’ladi, 8 — 9 oyligida aytilgan buyumlarni ko’zi bilan qidirib, uni topadi va qo’li bilan ko’rsatadi yoki olib keladi. bola bir yoshga to’lay deb qolganda o’nga yaqin so’zni talaffuz eta oladi. bolalarning yoshi o’sgan sari …

. sust lug’atga ega bo’lgan bola esa so’zlovchining so’zlarini tushunadi, tinglaydi, ammo o’zi gapirmaydi. bola nutqining taraqqiyoti ana shu xususiyatlari bilan katta kishilar nutqidan farq qiladi. bir yoshdan bir yarim yoshgacha bo’lgan bola nutqining xaraktcrli belgisi shundaki, bola aytadigan so’zlar miqdori juda kam bo’ladi, ya’ni uning faol lug’ati juda sekin o’sib boradi. bu yoshda bola lug’atining boyib borishi tevarak-atrofdagi kishilar nutqini tushunish qobiliyatining o’sishiga bog’liq bo’ladi. bola o’ziga aytilgan so’zlarni yaxshiroq tushu- nadigan bo’ladi. uning sust lug’ati o’sib boradi, o’zi yaxshi gapirmaydi, ammo boshqalarning so’zini ko’proq eshitib. eshitgan so’z va jumlalarni o’ziga singdirib boradi va shuning zamirida keyinchalik o’z nutqini yuzaga keltiradi va boyitib boradi. mana situ xususiyatlarni hisobga olgan pedagogtarbiyachi bolalar idrok ctadigan nutq, so’z va gaplarning mumkin qadar boy, rang- barang va to’g’ri bo’lishiga harakat qilishi kerakki, bu ularda og’zaki-mantiqiy fikrlash qobiliyatining paydo bo’lishiga ta’sir etishi lozim. bolada og’zaki-mantiqiy fikming paydo bo’lishi esa ularning elementar tushunchalarni (balandlik, yaxshi, …

p- roq ishlatsa, keyinchalik ish-harakatning nomini bildiruvchi so’zlarni ham ishlata boshlaydi. ikki yoshga to’lgan bolaning so’z boyligi 250 — 300 taga yetadi. uch yoshga qadam qo’yishi bilan uning lug’atida fazoviy munosabatlarni bildiruvchi orqacla, yuqorida, pastda, yonda kabi ba’zi so’zlar paydo bo’la boshlaydi. uch yoshning oxiriga borganda bola tevarak-atrofidagi kishiiar- ning nutqini tobora mukammalroq tushunadigan bo’ladi, ularning aytib bergan hikoyalarini, kichik she’rlarni, ashula va ertaklarni diqqat bilan tinglaydi, yangi so’zlarni o’zlashtirib boradi. k.at- talarga: buning nomi nima? nima uchun? nega shunday? qayerda? qayerga ketdi? qayerdan kelgan? nimadan yasalgan? kabi savollarni beradi. shular asosida uch yoshga to’lgan bolaning lug’at boyligi 1000 tadan 1200 tagacha, olti yashar bolaning so’z miqdori 3 — 3,5 mingtagacha yetadi. demak, bog’cha yoshi- dagi davrda uning so’z boyligi juda tez ortadi. bog’cha yoshida bolaning nutqi miqdor jihatidangina yangi so’zlar hisobiga boyib qolmay, balki si fat jihatidan ham ancha takomillashadi. masalan, yasli yoshidagi bolalar juda kam so’z boyligiga ega …

r. kitobdagi illustratsiyalar yuzasidan suhbat- lashadilar, kichik-kichik she’rlar, hikoya va ertaklar o’qib beradilar va hokazo. bunday sharoitda tarbiyalanayotgan bolalar lug’ati talab etilgan so’z miqdoriga ega bo’ladi. ular kelgusi faoliyatga (maktab va undan keyingi faoliyatga) tayyor bo’lishadi, ya’ni yetarli so’z miqdoriga, nutqning sifat jihatdan takomillashgan darajasiga ega bo’lishadi. ba’zi oilalarda esa bola nutqining o’sishiga e’tibor berilmaydi. ana shuning natijasida bog’cha yoshidagi bolalar so’z boyligi o’rtasida sezilarli farq ko’zga yaqqol tashlanadi. 2. bolalar bog’chasida lug’at ishining vazifalari va mazmuni bolalar bog’chasida lug’at ishi — bu bolalarning faol lug’atini ularga notanish yoki qiyin so’zlar hisobiga rejali kengaytirishdir. ma’lumki, maktabgacha tarbiya yoshidagi bolalarning lug’atini kengaytirish bir vaqtning o’zida tevarak-atrofdagi voqelik bilan tanishtirish va unga to’g’ri munosabatda bo’lishni tarbiyalash bilan qo’shib olib boriladi. biz o’z fikrhrinvzni gap orqali ifodalaymiz. gap so’zlardan tuziladi. so’z esa tilning qurilish materialidir. shuning uchun ham so’zni bilmay turib, tilni bilish mumkin emas. nutqimizda ishlatiladigan so’zlarning hammasi tilimizning lug’at boyligini, ya’ni …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "bolalarni tevarak-atrof bilan tanishtirish va lug’at ustida ishlash uslubiyoti"

1673181705.docx bolalarni tevarak-atrof bilan tanishtirish va lug’at ustida ishlash uslubiyoti referat bolalarni tevarak-atrof bilan tanishtirish va lug’at ustida ishlash uslubiyoti reja: 1. tevarak-atrof bilan tanishtirishning ahamiyati, bolalar tomonidan lug’atni o’ziashtirish xususiyatlari 2. bolalar bog’chasida lug’at ishining vazifalari va mazmuni 3. ‘bolalar bog’chasida ta’lim-tarbiya dasturi" bo’yicha turli yosh guruhlarida olib boriladigan lug’at ishi 4. tevarak-atrof bilan tanishtirish va lug’at ustida ishlash bo’yicha mashg’ulot turlari 1. tevarak-atrof bilan tanishtirishning ahamiyati, bolalar tomonidan lug’atni o’ziashtirish xususiyatlari tevarak-atrof bilan tanishtirish va lug’at ustida ishlash bolalar bog’chasi tarbiyachilarining oldiga qo’yilgan eng muhim vazifalardan biridi...

DOCX format, 168.5 KB. To download "bolalarni tevarak-atrof bilan tanishtirish va lug’at ustida ishlash uslubiyoti", click the Telegram button on the left.

Tags: bolalarni tevarak-atrof bilan t… DOCX Free download Telegram