tuproq unumdorligi, madaniyligi va uning agrofizik xossalari

PPTX 38 pages 6.6 MB Free download

38 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.6 MB

File type PPTX

Pages 38

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 38

tuproq unimdorligi va ma’daniyligi mavzu:tuproq unumdorligi, madaniyligi va uning agrofizik xossalari. reja 1. tuproq unumdorligi haqida tushuncha 2. tuproq madaniyligi. 3. tuproq madaniyligi va uni yaxshilash tadbirlari. xaydalma qatlam va uning tuzilishi 4. tuproqning mexanik tarkibi 5. tuproqning donadorligi (strukturasi) 6.tuproqning xajmiy vazni, tuproqni agrofizikaviy xususiyatlarini dexqonchilikdagi axamiyati tuproq unumdorligi deb- o‘simlikni butun vegetatsiya davomida suv va oziq elementlar va zaruriy omillar bilan taminlash, hamda uning faoliyatiga qulay fizik, fizik-himiyaviy, himiyaviy va biologik sharoitlarini yaratish hususiyati tushuniladi. omillarning ta’sir jarayoniga qarab tuproq unumdorligi tuproq unumdorligi tabiy suniy tabiiy unumdorlik- inson tasirisiz (ishtirokisiz) ruy beradi. u asosan tabiiy ekinzorlarga xos bo‘lib, odatda bunday unumdorlik darajasi tuproqning organik va mineral tarkibiga, kimyoviy, biologik, biokimyoviy xossalariga bog‘liq holda past yoki yuqori bo‘ladi. ibtidoiy tizimda dehqonlar o‘zining amaliy faoliyatida tuproqning tabiiy unumdorligiga duch kelgan va undan foydalangan. suniy unumdorligini vujudga keltiradigan agrotehnik tadbirlari sizot suvlarning sathini pasaytirish sho’rni yuvish o’g’itlash almashlab ekishni joriy etish …

2 / 38

asi tarkibiga o‘tgandan so‘ng o‘simlik foydalanadigan holatga o‘tadi. erga go‘ng solish muhim tadbir bo‘ib har bir gektarga 10-15 tonna go‘ng haydov oldidan qo‘llaniladi. mikroorganizmlar o’simliklar uchun oson o’zlashtirishga olib keladi ko‘p yillik dukkakli ekinlar: beda 400-600 kg/ga, biologiyoviy azotni 12-13 tonna, ildiz, ang‘iz qoldqlarini, qoldiradii soya, loviya, mosh 100-200 kg/ga biologiyoviy azotni 3-4 t ildiz, ang‘iz qoldiqlari tuproqa qoldiradi. tuproq hayvonotlari tuproqni havo bilan boyitadiii, nobud bo‘ganda chirindiga aylanadi. i.v.tyurin ma’lumotiga ko’ra 1 metr qatlamda chirindi miqdori tyurin ma’lumotiga ko’ra 1 metr qatlamda chirindi miqdori podzol tuproq 99 t kashtan tuproq 299 t qora tuproqlarda 709 tonna qizil tuproq 282 tonna, tipik bo’z tuproqlarda 83 t tuproqning madaniyligi va uni yaxshilash usullari. madaniylashgan tuproq – deyilganda, tuproqdagi agrokimyoviy va agrofizikaviy xossalari, ya’ni suv, havo, issiqlik va oziqa rejimlari yaxshi bo‘lgan, ekinlarning normal o‘sishi va rivojlanishi uchun qulay sharoit yaratilgan tuproq tushuniladi. tuproqlarni madaniylashtirish usullari madaniylaxshtirish biologik usul kimyoviy usul fizik …

3 / 38

a tuproq unumdorligi pasaygan. xorazm viloyati tuproqlari unumdor. ammo sizot suvlarning sayozligi erlarning sho‘rligi, ildizpoyali begona o‘tlarning ko‘pligi va boshkalar erlarning madaniy holati yaxshi emasligidan dalolat beradi. bunday erlarni madaniylashtirish uchun sizot suvlarning sathini kamaytirish va sho‘rlarni sifatli yuvish erlarni begona o‘tlardan tozalashga qaratilgan tadbirlar amalga oshirish kerak. haydalma qatlam tuzilishi. tuproqning qattiq qismi hajmining ular orasidagi kapilyar va nokapilyar g‘ovakliklar hajmlariga nisbati haydalma qatlam tuzilishi deyiladi. mamlakatimizda mexanik ishlov beriladigan 35-40 smli qatlam xaydalma qatlam deyiladi. zichlashsa suvning yuqoriga harakati tezlashadi suv faqat pastga harakat qiladi. mazkur ikki g‘ovakliklarni nisbati 1:1 dan 1:3 gacha bo‘lsa tuproqning suv, xavo va oziqa maromi maqbul xisoblanadi. tuproqdagi g‘ovaklarning diametri qarab 2 ga bo’linadi nokapillyar g‘ovaklik 2 mm dan kattalarini kapillyar g‘ovaklik 1-2 mm dan kichik umumiy g‘ovaklik, 100% nokapillyar g‘ovaklik 50-33 % kapillyar g‘ovaklik 50-67 % o‘simlikni suv bilan ta’minlaydi xavo bilan ta’minlaydi suv o‘tkazuvchan ligiga namlikni bug‘lanishiga suvni ko‘taruv chanligiga tuproqda …

4 / 38

a, namlikni tutib turish qobiliyati va kapillyarligi yuqori. soz tuproqlarda oziq moddalar ko‘p, ammo suv o‘tkazuvchanligi past, nokapillyarlik yuqori bo‘lib, namlikni uzoq ushlab turadi. mexanik tarkib, 100 % qum, 0-10 % qumloq, 10-20 % yengil qumloq 20-30 % yengil soz 60-70 % og’ir qumoq, 45-60 % o’rta qumoq, 30-45 % o’rta soz 70-80 % og’ir soz 1-80 % mexanik tarkib sinflari. (s.n. rijov) mexanik tarkib sinflari. (s.n. rijov) tuproq strukturasi va uni yaxshilash usullari. mayda chang zarrachalarini bir - biri bilan yopishib, har xil kattallikdagi agregatlar (kesaklar) hosil qilishi tuproq strukturasi deyiladi. struktura hosil bo‘lishida organik modda elimlovchi vazifasini o‘taydi. chirindi qancha ko‘p bo‘lsa tuproq strukturasi shuncha yaxshi bo‘ladi. tuproq strukturasini saqlashda erga ishlov berish sonini kamaytirish ham alohida o‘rin tutadi. agronomiya nuqtai nazaridan qaraganda esa, suvda yuvilib ketmaydigan, ya’ni mustahkam bo’lgan kesakchalargina eng yaxshi hisoblanadi. bunday kesakchalar suvga chidamli, ulardan tashkil topgan tuproq esa mustahkam strukturali tuproq deyiladi. strukturasiz …

5 / 38

an absalyut quruq tuproq og‘irligining shunday hajmdagi suv vazniga nisbati xajmiy vazn deb ataladi va g/sm3 bilan ifodalanadi. tuproq uchta fazadan iborat suyuq qattiq havo g‘o‘za uchun eng maqbul hajmiy vazn 1,1 -1,4 g/sm3dir. tuproq hajmiy vazning ortishi uni suv xususiyatlariga salbiy ta’sir etadi. tuproqning xajmiy vazni -erni ishlash usullari, texnika, sug‘orish, chirindi miqdori, tuproqni muzlashi va erishi xamda boshqalar ta’sir etadi. maqbul hajmiy vaznga ega bo‘lgan tuproqning suv – fizik, agrokimyoviy xossalari, sug‘orish, oziqa, havo maromlari. mikroolam hayoti o‘simlik uchun maqbul bo‘ladi, ildiz tuzimlari yaxshi rivojlanadi, uning vazni ham ortiq er ustki qismlar er hayot omillari bilan to‘la ta’minlanadi. xajmiy vazni sug‘oriladigan, serchirindi, g‘ovak bo‘z tuproqlar xajmiy vazni o‘rtacha 1,2 - 1,5 g/sm3, ilmiy ma’lumotlarga ko‘ra mamlakatimiz paxtachilik mintaqasi tuproqlarining xaydov qatlamdagi xajmiy vazni 1,2 -1,4 bo‘lgani ma’qul. mexanik tarkibi og‘ir, chirindisi kam tuproqlarda 1,7–1,9 g/sm3 bo‘ladi. solishtirma og‘irlik ma’lum hajmdagi absolyut quruq tuproq qattiq qismi og‘irligining +4 haroratdagi …

Want to read more?

Download all 38 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tuproq unumdorligi, madaniyligi va uning agrofizik xossalari"

tuproq unimdorligi va ma’daniyligi mavzu:tuproq unumdorligi, madaniyligi va uning agrofizik xossalari. reja 1. tuproq unumdorligi haqida tushuncha 2. tuproq madaniyligi. 3. tuproq madaniyligi va uni yaxshilash tadbirlari. xaydalma qatlam va uning tuzilishi 4. tuproqning mexanik tarkibi 5. tuproqning donadorligi (strukturasi) 6.tuproqning xajmiy vazni, tuproqni agrofizikaviy xususiyatlarini dexqonchilikdagi axamiyati tuproq unumdorligi deb- o‘simlikni butun vegetatsiya davomida suv va oziq elementlar va zaruriy omillar bilan taminlash, hamda uning faoliyatiga qulay fizik, fizik-himiyaviy, himiyaviy va biologik sharoitlarini yaratish hususiyati tushuniladi. omillarning ta’sir jarayoniga qarab tuproq unumdorligi tuproq unumdorligi tabiy suniy tabiiy unumdorlik- inson tasirisiz (ishtirokisiz) ...

This file contains 38 pages in PPTX format (6.6 MB). To download "tuproq unumdorligi, madaniyligi va uning agrofizik xossalari", click the Telegram button on the left.

Tags: tuproq unumdorligi, madaniyligi… PPTX 38 pages Free download Telegram