ma`naviy madaniyat haqida

DOC 36,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1479926191_66181.doc ma`naviy madaniyat haqida reja: 1. amaliy bilimlarning shakllanishi. 2. ibtidoiy san`at. 3. haykaltaroshlik ibtidoiy san`atning bir turidir. 4. ibtidoiy e`tiqod. 5. foydalanilgan adabiyotlar. odamzodning ma`naviy madaniyati moddiy madaniyatiga nisbatan ancha keyin paydo bo`lgan va rivojlangan. ma`naviy madaniyat dastlab juda sodda bo`lib, u kishilarning mehnat faoliyati bilan chambarchas bog`liq edi. ma`naviy madaniyat deganda amaliy bilimlar – til, tafakkur, axloq, fan, san`at, huquq va din tushuniladi. 1. amaliy bilimlarning shakllanishi. ayrim olimlar ibtidoiy odamlarni vahshiy, nodon deb hisoblaydilar. bu fikr mutlaqo noto`g`ridir. ibtidoiy kishilarning bilim darajasi dastlab ancha cheklangan edi. yashash uchun kurash jarayonida ularning ongi va tili asta-sekin rivojlana borgan. odam aql-idrokining rivojlanishi esa ma`naviy madaniyatining yuksalishini tezlashtirgan. oziq-ovqat qidirib topish jarayonida ibtidoiy kishilar o`ziari yashagan joylarning tabiiy sharoiti – yer usti tuzilishi, hayvonot va o`simliklar olami, suv manbalarini o`rganganlar va shii tariqa o`z geografik bilimlafini oshirib borganlar. ibtidoiy kishilar tez-tez kasallikka chalinib turganlar. ular kasallikni davolashning sodda usullaridan foydalanganlar. …

naviy madaniyatning bir turi hisoblanadi. uning paydo bo`lishi va rivojlanishi uzoq o`tmishga borib taqaladi. eng qadimgi va qadimgi odamlar san`atning nima ekanligini bilmaganlar. san`at urug`chilik jamoasining vujudga kelishi bilan shakllangan va rivoj topgan. ibtidoiy san`at deganda dastlabki rassomchilik, haykaltarosh-lik, chizmachilik, musiqa, qo`shiq, o`yin, og`zaki ijodiyot va bosh-qalar tushuniladi. ibtidoiy san`at o`sha davr kishisining hayoti, mehnat faoliyati va diniy e`tiqodi bilan chambarchas bog`liq bo`lgan. ibtidoiy san`atning bir turi suyak, tosh parchasi, kulolchilik buyumlariga chizilgan odam, hayvon va har xil narsalarning tas-virlaridir. ibtidoiy san`atning yana bir turi g`or, o`ngir va bostirma qoyalarga ishlangan har turli rasmlardir. ibtidoiy rasmlar qora, qizil, yashil, ko`k, sariq, qo`ng`ir, oq va boshqa rangdagi bo`yoqlarda ishlangan bo`lib, qoya va g`or devorlariga asosan odam, tuyaqush, fil, yo`lbars, buqa, bizon, tur, bug`u, sher, mamont, karkidon, qo`tos kabi hayvonlarning tasviri ishlangan. bo`yoq bilan ishlangan rasmlar yevropada fransiya, ispaniya, italiya, boshqirdiston, afrikaning sahroyi kabir, osiyoning, mo`ng`uliston, yoqutiston, tojikiston, qirg`iziston, o`zbekiston, kavkaz va …

ancha rivojlandi. haykaltaroshlar, har turli hayvon, o`simlik, odam, ayniqsa ayollarning haykallarini ko`proq ishlaganlar. bu haykalchalar har xil hayvon, xususan mamont suyaklaridan, yumshoqroq tosh jinslari va yog`ochdan ishlangan. bunday haykalchalar pereney yarim orolidan sharqiy osiyogacha bo`lgan joylarda keng tarqalgan. ularni oq dengiz sohillaridan janubiy hindiston va afrikada uchratish mumkin. ibtidoiy san`at bir tomondan o`sha davr kishilarining kundalik hayoti bilan, ikkinchidan esa diniy e`tiqod bilan ham bog`liqdir. ibtidoiy san`atning turlaridan yana biri bu – qo`shiq, raqs, kuy va musiqadir. musiqa asboblari, so`nggi paleolitda paydo bo`lgan deyiladi. til, tafakkur, ong ham ibtidoiy davr ma`naviy madaniyatining eng muhim jihatlaridan biridir. 4. ibtidoiy e`tiqod. e`tiqod ham ma`naviy madaniyatning bir ko`rinishidir. ibtidoiy kishilar o`z faoliyatlari davomida juda ko`p voqealarning shohidi bo`lganlar. tabiat hodisalarini kuzatganlar. kecha-kunduzning almashinishi, yer qimirlash, qor, yomg`ir, toshqinlar, momaqaldiroq, vulqon otilishi kabi hodisalar odamlarni hayrat va qo`rquvga solgan. ibtidoiy kishilar bu hodisalar qandaydir g`ayri-tabiiy kuchlar ta`sirida sodir bo`ladi, deb o`yla-ganlar. ibtidoiy e`tiqodning kelib …

`nolarni bildiradi. ibtidoiy kishilar dunyoda jonlar, ruhlar ya`ni animizm shaklidagi g`ayritabiiy kuchlar borligiga ishonadilar. ibtidoiy e`tiqod shakllaridan yana biri fetishizmdir. fetish bu tabiatda mavjud bo`lgan jonsiz narsalar: joy, suv, tog`-u tosh, daraxt va boshqalardir. ibtidoiy kishilar ana shu fetishlarda – narsalarda qandaydir sehrli kuch bor deb o`ylaganlar. shuning uchun odamlar ayrim buyumlarni yonlarida olib yurganlar. go`yo bu buyumlar odamlarni turli ofat va balo-qazodan saqlagan. ko`p xalqlarda quyosh va sayyoralarga sig`inish keng tarqalgan. bu fanda otashparastlik deyilgan. shunday qilib diniy e`tiqod ma`naviy madaniyatning bir ko`rinishi bo`lib, uning shakllari ko`p bo`lgan. biz kishilikning ibtidoiy madaniyatini bugungi kunda insoniyat qo`lga kiritgan madaniyatning asosi va poydevori deb bilmog`jmiz darkor. foydalanilgan adabiyotlar. 1. arxeologlar hikoya qiladi. to’plam. toshkent, 1974. 2. arsixovskiy a. arxeologiya asoslari. toshkent, 1970. 3. askarov a, alьbaum l.poseleniye kuchuktepa. tashkent, 1970. 4. borisovskiy a.i. drevneysheye proshloye chelovechestva. moskva. nauka, 1980. 5. kabirov j, sagdullayev a.o’rta osiyo arxeologiyasi. toshkent, 1990. 6. muhammadjonov a. …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ma`naviy madaniyat haqida"

1479926191_66181.doc ma`naviy madaniyat haqida reja: 1. amaliy bilimlarning shakllanishi. 2. ibtidoiy san`at. 3. haykaltaroshlik ibtidoiy san`atning bir turidir. 4. ibtidoiy e`tiqod. 5. foydalanilgan adabiyotlar. odamzodning ma`naviy madaniyati moddiy madaniyatiga nisbatan ancha keyin paydo bo`lgan va rivojlangan. ma`naviy madaniyat dastlab juda sodda bo`lib, u kishilarning mehnat faoliyati bilan chambarchas bog`liq edi. ma`naviy madaniyat deganda amaliy bilimlar – til, tafakkur, axloq, fan, san`at, huquq va din tushuniladi. 1. amaliy bilimlarning shakllanishi. ayrim olimlar ibtidoiy odamlarni vahshiy, nodon deb hisoblaydilar. bu fikr mutlaqo noto`g`ridir. ibtidoiy kishilarning bilim darajasi dastlab ancha cheklangan edi. yashash uchun kurash jarayonida ularning ongi va tili asta-sekin riv...

Формат DOC, 36,5 КБ. Чтобы скачать "ma`naviy madaniyat haqida", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ma`naviy madaniyat haqida DOC Бесплатная загрузка Telegram