urug’ jamoaning parchalanish davri

DOCX 23,9 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1662368088.docx [bookmark: _goback]urug’ jamoaning parchalanish davri reja: 1. ishlab chiqaruvchi kuchlarning yuksalishi. 2. sug’orma dehqonchilikning rivojlanishi. 3. mehnat qurollari. 4. birinchi mehnat taqsimoti. hozirgi jismoniy tipdagi odamning etilishi va urug’ jamoa tuzumining vujudga kelishi faqatgina sotsial sohasidagini emas, balki ibtidoiy kishilar ma`naviy hayotni rivojlanishi uchun katta imkoniyat yaratdi. ilk urug’chilik tuzumidan boshlib ishlab chiqarish kuchlarinig rivojlana borishi bilan bir qatorda, insonda yangi tasavvurlar va tushunchalar paydo bo’ldi. mehnat jarayonida kishilarning tafakkuri va tili rivojlanib ularning so’z boyligi ham ortabordi. yangi-yangi so’zlar paydo bo’lib, ularning ma`naviy mazmuni boyidi, so’zlarning bir-biri bilan mantiqiy bog’lanishi natijasida sintaksisi ham rivoj topa boshladi. u yoki bu voqeani, fikrni o’zgalarga tushuntirishda so’zlashuv odamlar orasida munosabatning asosiy negizini tashkil eta boshlaydi. lekin ibtidoiy davrda fikrni anglatishning boshqa bir sodda usuli ham mavjud bo’lib u “signallar tili” deb atalagan. “signallar tili”da biror xabarni aniq belgilar yordami bilan ifoda qilinadi. buni avstraliya, akeaniya, afrikadan va boshqa qabila, elatlar hayotidan …
2
ngan. tamagauk dushmanga maxsus elchi orqali yuorilgan. elchi tomagaukni dushman qarorgoxiga borib erga qo’ygan. agar dushman tamon tomogaukni erdan ko’tarsa urushga rozi, tomagaukni ko’masa suyak tuzishga moyil ekanligi tushunilganyu tarix otasi gerododning xabariga ko’ra eroniylar skiflarning erlariga bostiribb kelganlar. shunda skiflar eroniylarga kush, sichqon, qurbaqa va beshta o’q-yoy yuborganlar. bu ramziy belgining ma`nosi quyidagicha edi. “agar siz eroniylar qush singari osmonga uchmasangiz, sichqon singari kavakka bekinmasangiz yoki qurbaqa singari qo’lga saqrab, suv ostiga yashirinmasangiz elingizga qayta olmaysiz va bizning o’q-yoylarimiz ostida qirilasiz”. shunday qilib “signallar tila” va “simvollik tillar” o’z davri uchun muhim madaniy-tarixiy rol’ o’ynab iqtisodiy harbiy va mudofaa ishlarida katta ahamiyat kasb etgan. tabiiki ibtidoiy odamning turmush sharoiti o’zi yashab turgan joyni va tevara atrofni yaxshi o’rgnishni taqozo etgan. odamlar o’z atroflarini o’rab turgan muhitni bilmay turib tirikchilik qila olmas edilar albatta. etnografiya ma`lum bo’lgan avstraliya, janubiy amerika, afrika va boshqa joylarda istiqomat qiluvchi xilma-xil qabilalar o’zlari yashab …
3
n nariga o’tmay o’lib ketishgan. lekin inson kasalligini oldin olish choralarini ham qidirgan. bu esa dastlabki, sodda tabobat ilmining kelishiga sabab bo’lgan. qiyosiy etnografik materiallar shuni ko’rsatadiki hozirgi er yuzining turli eralarda yashayotgan qoloq qbilalar kasallarni davolashda xalq tabobatidan keng foydalanadilar. ibtidoiy davr tabiblari muolida qilishning oddiy usullarini qo’llab chiqqanyu singari suyaklarni joylash, jaroxatni davolash va og’rigan tishlarni sug’irib tashlashni bilganlar. undan tashqari ibtidoiy kishilar shamollash, ilon chaqqanini davolab ba`zi sodda xirurgik operatsiyalarni bajarganda. lekin xirurgiyada soda tibbiy usullaridan tashqari davolashning vaxshiy usullaridan foydalanganlar. bosh og’rig’ini kalla suyagini kesib ochish yo’li bilan davolashga urunganlar. ibtidoiy tabobat silash, uqalash, issiq, sovuq kompres va bug’li hammomdan keng foydalanganlar. ibtidoiy kishilar tibbiy davolash vositalaridan foydalanish bilan bir qatorda, maxsus tayyorlangan tarkibiy qaynatma, suriladigan, kukun va suyultirilgan dorilardan keng foydalanglar. shuni aytib o’tish kerakki qadimgi o’rta osiyo, o’rta va yaqin sharq, xitoy amerika va evropa qabilalari mazkur rayonlarda o’sadigan o’simlik va evvoyi mevalarning ayrimlaridan …
4
izmga bog’laydilar. olimlaning boshqa bir guruhi “san`at uchun” degan mantiqsiz nazariyaga yopishib olib, san`atni kishilk jamiyati hayotidan ajratib qo’yishga urindilar va erishmoqdalar. ibtidoiy san`at va uning kelib chiqishini tushunishida. g.v.plexanovaning “adressiz xat” maqolasi muxim ahamiyatga egadir. keyigi vaqtda yer kurrasining turli joylaridan kishilikning ibtidoiy davriga mansub bo’lgan ko’pgina san`at obidalari topildi. ilg’or fikrli olimlar ibtidoiy san`atning barcha turlari o’z mohiyati va mazmuni bilan shak-shubxasiz insonning mexnat faoliyati bilan uning izchil tafakkuri, kayfiyati va fikr-mulohazasi bilan bog’liq ekanligini ta`kidlaydilar. ibtidoiy san`atning vujudga kelishini o’ziga xos shart-sharoiti bo’lib ibtidoiy kishilarning ongi ma`lum darajaga yeta boshlagach vujudga kela boshlagan. ibtidoiy san`at to’satdan, birdaniga vujudga kelmagan albatta. u mehnat jarayonida vujudga keldi va rivojlanib kamol topdi. million, necha yuz ming yillar davomida ibtidoiy insoning ong tafakkuri mehnatga bo’lgan munosabati, malakasi rivoj topdi va o’zgardi. bu hol o’z-o’zidan ibtidoiy san`atning vujudga kelishi uchun zamin hozirlagan edi. san`atning vujudga kelishi kishilki madaniyati tarixida olg’a tashlagan katta …
5
ga, o’yib chizilgan xilma-xil rasmlar ibtidoiy san`atning eng dastlabki namunalari xisoblanadi. bu jihatdan qora, qizil, sariq, yashil bo’yoqlar bilan chizilgan mamont, yovvoyi ot, arslon, fil, bug’i, yovvoyi echki, karkidon yovvoyi sigir, buqa, to’ng’iz kabi boshqa yovvoyi hayvon va narsalarning tasvirlari ayniqsa diqqatga sazovvodir. tosh asrining so’nggi bosqichlarida, ayniqsa, mezolit (o’rta tosh asri) davrida ishlangan ibtidoiy tasviriy san`atning al’tamira, nvo, uch barodari, pinedel, saxro kabir, kapova g’ori, lena enisey, ob’, amur, alyaska, saxalin, mug’iliston, o’zbekistondagi zarautsoy, tojikistondagi shaxta g’ori, bittik chashma, qirg’izistondagi sari-jaz va er yuzining turli joylaridan topilgan boshqa namunalar ayniqsa diqqatga sazovordir. ibtidoiy davrda oxaktosh, mergel’ kabi yumshoq toshlardan ba`zan ayol va erkaklarning tasvirlarini ishlash odat bo’lagn. er yuzining turli joylaridan, xususan sobiq ssrdagi gagarino, kostyonka, mal’ta va boshqa yerlaridan topilgan haykallar shular jumlasiga kiradi. ayollarning tasviri ayniqsa realistik tarzda bo’lib, ularning onalik va jinsiy belgilari ayniqsa bo’rttirib ko’rsatilgan. lekin tosh asridagi rassmolardan ko’p narsa kutib bo’lmas edi albatta. …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "urug’ jamoaning parchalanish davri"

1662368088.docx [bookmark: _goback]urug’ jamoaning parchalanish davri reja: 1. ishlab chiqaruvchi kuchlarning yuksalishi. 2. sug’orma dehqonchilikning rivojlanishi. 3. mehnat qurollari. 4. birinchi mehnat taqsimoti. hozirgi jismoniy tipdagi odamning etilishi va urug’ jamoa tuzumining vujudga kelishi faqatgina sotsial sohasidagini emas, balki ibtidoiy kishilar ma`naviy hayotni rivojlanishi uchun katta imkoniyat yaratdi. ilk urug’chilik tuzumidan boshlib ishlab chiqarish kuchlarinig rivojlana borishi bilan bir qatorda, insonda yangi tasavvurlar va tushunchalar paydo bo’ldi. mehnat jarayonida kishilarning tafakkuri va tili rivojlanib ularning so’z boyligi ham ortabordi. yangi-yangi so’zlar paydo bo’lib, ularning ma`naviy mazmuni boyidi, so’zlarning bir-biri bilan mantiqiy bo...

Формат DOCX, 23,9 КБ. Чтобы скачать "urug’ jamoaning parchalanish davri", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: urug’ jamoaning parchalanish da… DOCX Бесплатная загрузка Telegram