мустақиллик шароитида ўзбек миллий маданияти ривожланишининг назарий масалалари

DOC 85,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1403259334_44177.doc мустақиллик шароитида ўзбек миллий маданияти ривожланишининг назарий масалалари. истиқлол йилларида тўпланган тажриба ўзбекистоннинг xx асрдаги маънавий ҳаёти, жамият аъзолари ижтимоий тафаккуридаги сиёсий –мафкуравий ўзгаришлар ҳақида мулоҳаза қилиш, ўзбек халқи ижтимоий ҳаётида содир бўлган воқеа - ҳодисалар тўғрисида чуқур илмий хулосалар чиқариш имкониятини берди. бундай хулосалар мустақил ўзбекистоннинг xxi асрдаги шакли-шамойили тўғрисида ҳаққоний тасаввур яратиш нуқтаи назаридан ҳам муҳим ҳисобланади. xx аср ўзбекистон тарихи, хусусан, маданий ҳаёти масалалари хусусида қатор адабиётлар нашр этилмоқда, фикрлар билдирилди, хулосалар ясалмоқда. бу мавжуд ижтимоий ҳолат ва табиий эҳтиёжнинг намоён бўлиши. мустабид совет тузими даврида ўзбек миллий маданиятининг коммунистик мафкура исканжасида қанчалар жабр кўрганлиги, бунинг миллий аҳлоқ, миллий виждон, миллий турмуш тарзи, миллий ўзликка қай даражада салбий таъсир кўрсатганлиги маълум маънода исботланди. бироқ коммунистик мафкуранинг ўзбек миллий маданиятига етказган барча зарар-зиёнларннинг даража ва ҳажмини аниқлаш илмий жамоатчилик олдида турган муҳим вазифадир. масаланинг иккинчи томони ҳам бор. гап шундаки, ҳозирги айрим фуқаролар мустабид тузим даврида «маданий …

бошқа миллатларга қараганда ҳам устивор аҳамият касб этадиган миллий ўзликни англаш жараёнини йўқ қилишдан иборат эди. қайд этиш лозимки, совет даврида бундай ҳолатга маълум маънода эришилди. фуқаролардаги ижтимоий сустлик, теварак-атрофда рўй бераётган воқеа-ҳодисаларга бефарқлик, маънавий боқимандалик, ўз миллий маданий меросининг тақдирига лоқайдлик, манқуртлик аломатлари-буларнинг бариси советлар тузимининг миллий маданиятларга нисбатан олиб борган сиёсатининг натижаси эди. мустақиллик шароитида ўзбек миллий маданиятини ривожлантириш учун барча шарт-шароит, имкониятлар аввало президент и. каримов томонидан маънавият-маърифат, миллий-маданий меросга нисбатан илмий-амалий муносабатда ўз аксини топди ва маънавиятнинг ривожланиши эволюциясининг шаклланиши асносида юз берди. дарҳақиқат, мамлкатимиз ҳукумати, президентнинг жамиятни маънавий барқарорлаштиришни таъминлашга қаратилган муносабати ва бу борадаги кучли сиёсати тасодифий ҳолда кечмади. аксинча, у кучли миллий-маънавий меросга асосланган ижтимоий ҳодисадир. унинг шаклланишини ўзбекистоннинг мустақиллик шароитида ижтимоий-сиёсий, иқтисодий ривожланиш концепциясидан айри ҳолда тушуниш эса хатодир. масаланинг моҳияти эса жамиятни маънавий барқарорлаштиришнинг бошқа жабҳалардаги тўб ислоҳатлар билан ҳамоҳанглиги ва уйғунлигидадир. мустақилликнинг бир йиллик байрами арафасида и. каримовнинг «ўзбекистоннинг ўз …

этилишидадир. жумладан китобнинг «мустақил ўзбекистонни ривожлантиришнинг маънавий-аҳлоқий негизлари» деб аталган бобида жамият тараққиётининг қуйидаги тўрт пойдевори кўрсатиб берилади: умуминсоний қидриятларга содиқлик, халқимизнинг маънавий меросини сақлаш ва ривожлантириш, инсон ўз имкониятларини эркин намойиш қилиш, ватанпарварлик. масалага шу таҳлитда муносабатда бўлиш маънавиятнинг сиёсий мафкурадан тўлиқ озод бўлганлигидан далолатдир. ҳақиқатдан ҳам истиқлол йилларида маънавиятнинг ижтимоий функцияси ўзгарди. гап шундаки, совет мустабид тузуми даврида маданиятнинг вазифаси соф сиёсий мақсаддан келиб чиқарди. бундай мақсад эса барча воситалар билан жамият устидан якка ҳокимликка эга бўлган партиявий мафкуранинг устиворлигини таъминлашдан иборат эди. мустақиллик йилларида маданиятнинг бош вазифаси жамият аъзоларида юксак маънавият, аҳлоқий сифатларни қарор топтириш, инсонни қадрлаш, ўзлигини англаш жараёнини қарор топтиришга қаратилди. масалага шу аснода ёндошишнинг ўзига хос жиҳатлари бўлиб, булар мамлакат юртбошчиси томонидан катта ақл – заковат, илмий тафаккурга асосланган эди. булар, назаримизда қуйидагилардан иборатдир: биринчидан, мамлакатимизда мустақилликни мустаҳкамловчи, унга руҳ берувчи омил сифатида маънавият-маърифатга жуда катта аҳамият берилди. истиқлолий жараёнларни реал кучга айлантириш, амалга …

ёсий, иқтисодий, маънавий-мафкуравий, аҳлоқий янгиланиши даврида ўзбекистоннинг жаҳон ҳамжамиятига қўшилишида, мураккаб муаммоларни ҳал этишда маънавий-маърифий омиллар тараққиётининг асоси эканлиги тўғрисидаги фикр ижтимоий аҳамият касб этди. юртбошимизнинг «жамият тараққиётининг асоси, уни муқаррар ҳалоқатдан қутқариб қоладиган ягона куч-маърифатдир»,14 дейишади жуда катта рамзий маъно бор. ақл-заковатли, юксак маънавиятли кишиларни тарбиялаш орқалигина олдимизга қўйилган юксак мақсадларга эришиш мумкин. учинчидан, жамият тараққиётининг ҳозирги босқичида маънавият ва маърифат масаласига инсонни руҳий-аҳлоқий жиҳатдан поклантиришга шарт-шароит ва имконият яратадиган омил сифатида қараш юзага келди. дарҳақиқат, баркамол авлод тарбияси, фуқаролар онги, тафаккурининг ўзгариши, уларнинг теварак-атрофда рўй бераётган воқеа-ҳодисаларга нисбатан муносабатини белгилаш ва аниқлаш, аввало, уларнинг руҳияти унинг даражасига боғлиқдир. «маънавият ҳақида гап кетар экан, деган эди и.а. каримов, мен аввало, инсонни руҳий покланиш ва юксалишга даъват этадиган, инсон ички оламни бойитадиган, унинг иймон-иродасини, эътиқодини мустаҳкамлайдиган, виждонини уйғотадиган қудратли ботиний кучни тасаввур қиламан».15 тўртинчидан, мамлакатда қурилаётган демократик, ҳуқуқий, инсонпарвар жамият маънавияти ҳеч шубҳасиз ҳозирда шаклланётган миллий истиқлол ғояси ва миллий …

эътироф этиши, шу асосда уларнинг ўзаро уйғунлиги миллий тараққиёт учун зарур омил бўлиб хизмат қилиши ижтимоий фикр сифатида шаклланди. ушбу фикрнинг тўғри эканлигигка президентнинг «биз барпо этаётган янги жамият юксак маънавий ва аҳлоқий қадриятларга таянади ва уларни ривожлантиришга катта эътибор қаратади. бу жараён миллий истиқлол ғояси ва мафкурасига, ўсиб келаётган ёш авлодни ватанпарварлик руҳида тарбиялашга асосланади»16 деб таъкид этиши жиддий исботдир. миллий мафкура ва миллий истиқлол ғоясининг энг асосий вазифаси миллат ва халқни ягона мақсад-озод ва обод ватан, эркин ва фаровон ҳаёт барпо этиш, ижтимоий-сиёсий барқарор муҳит яратишга, ҳар бир фуқаронинг ягона ватан бахт-саодати учун доимо масъулият сезиб яшашига чорлаш, аждодларимизнинг бебаҳо мероси, миллий қадрият ва анъаналаримизга муносиб бўлишга эришиш, юксак фазилатли ва комил инсонларни тарбиялашдан иборатдир. ушбу ҳолатни чуқур таҳлил этаган и.а. каримов шундай хулоса беради: «миллий ғоя ва истиқлол мафкураси юртимизда яшаётган барча кишиларнинг маънавий бойлигига, дунёқарашининг негизига айланишига эришиш биз учун энг асосий мақсаддир»17. қайд этилган ушбу …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "мустақиллик шароитида ўзбек миллий маданияти ривожланишининг назарий масалалари"

1403259334_44177.doc мустақиллик шароитида ўзбек миллий маданияти ривожланишининг назарий масалалари. истиқлол йилларида тўпланган тажриба ўзбекистоннинг xx асрдаги маънавий ҳаёти, жамият аъзолари ижтимоий тафаккуридаги сиёсий –мафкуравий ўзгаришлар ҳақида мулоҳаза қилиш, ўзбек халқи ижтимоий ҳаётида содир бўлган воқеа - ҳодисалар тўғрисида чуқур илмий хулосалар чиқариш имкониятини берди. бундай хулосалар мустақил ўзбекистоннинг xxi асрдаги шакли-шамойили тўғрисида ҳаққоний тасаввур яратиш нуқтаи назаридан ҳам муҳим ҳисобланади. xx аср ўзбекистон тарихи, хусусан, маданий ҳаёти масалалари хусусида қатор адабиётлар нашр этилмоқда, фикрлар билдирилди, хулосалар ясалмоқда. бу мавжуд ижтимоий ҳолат ва табиий эҳтиёжнинг намоён бўлиши. мустабид совет тузими даврида ўзбек миллий маданиятининг комм...

Формат DOC, 85,0 КБ. Чтобы скачать "мустақиллик шароитида ўзбек миллий маданияти ривожланишининг назарий масалалари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: мустақиллик шароитида ўзбек мил… DOC Бесплатная загрузка Telegram