ироқ мақоми

DOC 40.5 KB Free download

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1403257308_44107.doc ироқ мақоми ироқ мақоми қадимги мақомлардан бўлиб, у хақда маълумотлар минг йилдан буён манбаларда қайд этилади. бу даврларда лад қурилмалари куй ва ашула бўлимлари бир неча бор ўзгариши табиий бўлиб, «шошмақом» таркибида эса асрлар оша такомиллашуви натижасида ўзига хос ўринга эга бўлган мақомдир. «ироқ» ибораси шарқда машҳур бўлган араб мамлакати ва унга нисбатан берилган мақом номидир. мақомлар қадимдан машҳур мамлакатлар, шаҳарлар, яратилган бетакрор бастакорлар номлари билан номланиб келган. «ироқ» мақоми шарқ халқлари мусиқасида муҳим ўрин тутади ва турли халқларда бир-бирига ўхшамаган ўзига хос оҳанглар асосида юзага келган. шашмақомдаги ироқ мақоми эса ўзбек ва тожик халқлари мусиқасининг лад-тоналлиги, вазн ва усуллари, куй тузилиши хусусиятлари орқали чамбарчас боғлиқдир. унинг таянч пардалари i, iv, v, vi-босқичлардир. ироқ мақоми ҳам чолғу ва ашула бўлимидан таркиб топган бўлиб, унинг чолғу бўлимида таснифи ироқ, таржеи ироқ, мухаммаси ироқ, сақили ироқ 1, 2, сақили калон дейилган куй йўллари мавжуддир. таснифи ироқ ушбу мақомнинг бош куй мавзуи …

ади. бу ижрони камдан - кам ҳофизлар бажаришган бўлиб, кўпроқ хотин-қиз овозлар бўлган мақом ансамблларда авжларини тўлдирганлар. сараҳбори ироқ чолғу муқаддимасидан сўнг икки байтдан иборат ашула жумлалари билан бошланади. учинчи хати ўрта парда, яҳни миёнхат, тўртинчи ва бешинчи хатлар зебо пари авжи, олтинчи ва еттинчи хатлар - муҳайяри чоргоҳ намуди, охирги хат тушуриш қисмларидан иборат. сарахбори ироқ халқимиз орасида ироқ номи билан машҳур ҳамма куй ашулаларнинг асоси бўлиб хизмат этган. сараҳбори ироқ ўқилгандан сўнг унинг олтита таронаси бирин-кетин ижро этилади. қолган тўртта таронаси эса наср дойра усулида ижро этилади. сараҳбори ироқ тароналари билан биргаликда ижро этилгандан сўнг мухайяри ироқ шўҳбасига ўтилади. мухайяри ироқ наср шўҳбаси бўлиб, мухайяри чоргоҳ намудининг турли баландликларда такрор ижро этиладиган вариантидир. мухайяр - «танлаб олинган» деган маънони билдиради. муҳайяри ироқ дугоҳ мақоми ладига мос бўлиб, чоргоҳ шўҳбаси билан ҳамоҳанг куйланади. шунинг учун унинг асосида яратилган намуд «мухайяри чоргоҳ» деб аталиши эҳтимолдан ҳоли эмас. мухайяри ироқ мунгли, …

фари мухайяри ироқ билан оҳангдош бўлиб, унинг уфар дойра усулидаги кўринишидир. умуман олганда, ироқ мақоми туркум бошқа мақомларга нисбатан анчагина ихчам, унинг таркибида сараҳбор ва биттагина наср шўҳбаси ҳисобланган мухайяри ироқ мавжуд бўлиб, унда «талқин» ёки «чапандоз», иккинчи гуруҳга кирадиган «савт» ва «мўғулча» шўҳбалари ҳам йўқ. лекин ироқ йўллари асосида жуда кўп куй ва ашула йўллари яратилган бўлиб, мисол учун чўли ироқ, уфари мушкулоти ироқ, тошкент ироқи, бозургоний, сурнай ироғи ва қатор ижроларни кўрсатиш мумкин. шундай қилиб, ироқнинг чолғу йўллари ижро этилиб, унинг сараҳбори ва наср шўҳбалари тароналари билан ўқилгандан сўнг уфар қисми ва супориш билан туркум тугалланади. адабиётлар: 1. абдуллаев а.а. санъат тарихи т. 1991. 1. апухтин о.к. тасвирий санъат ҳақида сухбатлар т.1961. 2. азимова б,ражабов р, абдирасилов с. 3. тасвирий санъатга оид аташамарнинг изоҳли луғати т 1994. 4. булатов с.с. ўзбек халқ амалий безак санъати. т. 1991. 5. булатов с.с.амалий санъат қисқача луғоти. т. 1992. 6. қосимов қ. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ироқ мақоми"

1403257308_44107.doc ироқ мақоми ироқ мақоми қадимги мақомлардан бўлиб, у хақда маълумотлар минг йилдан буён манбаларда қайд этилади. бу даврларда лад қурилмалари куй ва ашула бўлимлари бир неча бор ўзгариши табиий бўлиб, «шошмақом» таркибида эса асрлар оша такомиллашуви натижасида ўзига хос ўринга эга бўлган мақомдир. «ироқ» ибораси шарқда машҳур бўлган араб мамлакати ва унга нисбатан берилган мақом номидир. мақомлар қадимдан машҳур мамлакатлар, шаҳарлар, яратилган бетакрор бастакорлар номлари билан номланиб келган. «ироқ» мақоми шарқ халқлари мусиқасида муҳим ўрин тутади ва турли халқларда бир-бирига ўхшамаган ўзига хос оҳанглар асосида юзага келган. шашмақомдаги ироқ мақоми эса ўзбек ва тожик халқлари мусиқасининг лад-тоналлиги, вазн ва усуллари, куй тузилиши хусусиятлари орқали чамбарч...

DOC format, 40.5 KB. To download "ироқ мақоми", click the Telegram button on the left.

Tags: ироқ мақоми DOC Free download Telegram