сегоҳ мақоми

DOC 44,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (4 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1403257416_44111.doc сегоҳ мақоми сегоҳ - ўн икки мақом тизимидаги мақомларнинг учинчи пардасидан бошланиб ижро этиладиган куй ва ашулаларнинг намунаси бўлиб, «уч ўрин» маъносини англатади. ҳозирда сегоҳ атамаси куй ва ашула йўлларини бошланғич уч пардаси ижро жараёнида ишлатилади. сегоҳ мақомининг чолғу ва ашула йўллари халқ орасида жуда кенг тарқалган. сегоҳнинг патнисаки йўли ҳам мавжуд. сегоҳнинг чолғу бўлимида таснифи сегоҳ, таржеи сегоҳ, хафиф сегоҳ, гардуни сегоҳ, мухаммаси сегоҳ, мухаммаси ажам, мухаммаси мирзо хаким, сақили баёт нигор деб номланган қисмлар мавжуд. сегоҳ мақоми туркум тарзида ижро этилса, таснифи сегоҳдан бошланади. таснифи сегоҳнинг куй мавзуи сегоҳнинг бошқа чолғу қисмлари ва шўҳбаларида тез-тез намоён бўлиб туради. таржеи сегоҳ хоналари таснифи бузрукдаги пешравларни эслатади. хафифи сегоҳ чолғу йўли таснифи сегоҳнинг маълум вариантидир. дойра усуллари ҳам бир-биридан фарқ қилмайди. гурдуни сегоҳ куйи машҳур бўлиб, жуда ёқимли эшитилади. сегоҳ муҳаммасидаги хона ва бозгўйларнинг ҳар бири тўрттадан бўлиб, 16 тактдан иборат. сегоҳнинг мухаммаси ажам, мухаммаси мирзо хаким, сақил баста …

аталади. сараҳбори сегоҳга талқини сегоҳ шўҳбаси уланиб кетади. талқини сегоҳ бетакрор ашула йўли бўлиб, кўпроқ хусайний наво оҳангини эслатади. насри сегоҳ талқини сегоҳ билан ҳамоҳангдир. лекин янгича оҳанг ва мазмун касб этади ва авжида наво ва ораз намудлари учрайди. наврўзи хоро, наврўзи ажам, наврўзи сабо шўҳбалари ўтмишда ўн икки мақом тизимидаги шўҳбалар номи билан саналади. наврўзи ажам шўҳбасининг куй тузилиши бўйича бошқа шўҳбалардан фарқ филади. унда турк авжи орқали уфари сегоҳга уланиб кетади. сегоҳ мақом йўллари асосида жуда кўп халқ куйлари ва ашула йўллари яратилган бўлиб, якка созларда, халқ чолғу дасталари, ашулачилар ансамбллари томонидан севиб ижро этилади. сегоҳ оҳанглари замирида авж ҳам яратилган бўлиб, сегоҳ намуди деб юритилади. сегоҳнинг иккинчи гуруҳ шўҳбалари мўғулчаи сегоҳ ва сегоҳ оҳанглари асосида яратилган куй ва ашулалардан иборат. мўғулчаи сегоҳ ўз шаҳобчалари билан бошқа мақомлардаги мўғулчалардан фарқ қилади. унинг таркибида талқинча, қашқарча, соқийнома ва уфар йўлларидан ташқари чапандоз дойра усуллари ижро этиладиган нимчўпоний дейилган шаҳобчаси …

илан айтилувчи кичик ҳажмли ашуладир. унинг авжида намудлар тушиб қолдирилган. қўшилсин бу мухаммас базм ичра савти гулёра қўйинг йўл бермангиз улфатлар ичра бўлса ағёра. гиря иккинчининг куй тузилиши биринчидан фарқ қилади ва жадалроқ сурҳатда ижро этилади. «фиғон», «сувора», «гулузорим» каби ажойиб ашула йўллари ҳам сегоҳ садоларига асосланган. сегоҳ йўллари заминида жуда кўп чолғу йўллари, махсус сурнайда чалинадиган куйлар ҳам яратилган эди. мушкулоти сегоҳ ва унинг уфари, патнисаки сегоҳ, сайқал, наврўзи ажам ва унинг тароналари, уфари ажам шу кунгача севиб ижро этилади. сегоҳ йўллари хоразмда ҳам кенг тарқалган бўлиб, «норим-норим» куйи, «феруз» ашуласи, «эшвой» қўшиғи ўзининг оҳанглари жиҳатдан сегоҳ йўлларининг ўзгача кўринишидир. сегоҳ мақомининг чолғу ва ашула қисмлари ва улар асосида юзага келган намуналар ўзининг бадиий - эстетик қиммати билан мусиқа меросимизда сезиларли ўрин эгаллайди. адабиётлар: 1. абдуллаев а.а. санъат тарихи т. 1991. 1. апухтин о.к. тасвирий санъат ҳақида сухбатлар т.1961. 2. азимова б,ражабов р, абдирасилов с. 3. тасвирий санъатга оид …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "сегоҳ мақоми"

1403257416_44111.doc сегоҳ мақоми сегоҳ - ўн икки мақом тизимидаги мақомларнинг учинчи пардасидан бошланиб ижро этиладиган куй ва ашулаларнинг намунаси бўлиб, «уч ўрин» маъносини англатади. ҳозирда сегоҳ атамаси куй ва ашула йўлларини бошланғич уч пардаси ижро жараёнида ишлатилади. сегоҳ мақомининг чолғу ва ашула йўллари халқ орасида жуда кенг тарқалган. сегоҳнинг патнисаки йўли ҳам мавжуд. сегоҳнинг чолғу бўлимида таснифи сегоҳ, таржеи сегоҳ, хафиф сегоҳ, гардуни сегоҳ, мухаммаси сегоҳ, мухаммаси ажам, мухаммаси мирзо хаким, сақили баёт нигор деб номланган қисмлар мавжуд. сегоҳ мақоми туркум тарзида ижро этилса, таснифи сегоҳдан бошланади. таснифи сегоҳнинг куй мавзуи сегоҳнинг бошқа чолғу қисмлари ва шўҳбаларида тез-тез намоён бўлиб туради. таржеи сегоҳ хоналари таснифи бузрукдаги пешра...

Формат DOC, 44,0 КБ. Чтобы скачать "сегоҳ мақоми", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: сегоҳ мақоми DOC Бесплатная загрузка Telegram