xayol turlari va jarayonlari

PPTX 15 pages 1.7 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

prezentatsiya powerpoint mavzu: xayol turlari va jarayonlari mavzu: xayol jarayonlari va xayol turlari reja: xayol haqida tushuncha. xayol turlari. xayol jarayonlari. xayol yoki fantaziya, tafakkur kabi yuksak bilish jarayonlariga kiradi va faqat odamlarga xos bo’lgan faoliyatlarda yuzaga chiqadi. mehnatning tayyor natijasini xayolga keltirmay turib, ishga kirishib bo’lmaydi. fantaziya yordamida kutilayotgan natijani tasavvur qilish - inson mehnatining hayvonlar instinktiv harakatlaridan tubdan farqidir. xayol inson ijodiy faoliyatining zarur elementi bo’lib, mehnatning oxirgi va oraliq mahsulotlarida o’z ifodasini topadi. xayol mehnat natijalarini narsalarda gavdalantirishga undaydi va shuning bilan birga muammoli vaziyat aniq bo’lmagan hollarda ish-harakat programmasini tuzishni ta’minlaydi. xayol tafakkur singari, muammoli vaziyatda, ya’ni masalani yechishning yangi usullarini qidirib topishda yuzaga keladi. ehtiyojlarni qondirishning real jarayonidan oldin ehtiyojlarni qondirishning soxta, xayoliy jarayoni sodir bo’ladi. muammoli vaziyatda masalani hal qilish uchun biz tushunchalarga (bilimlarga) va obrazlarga suyanamiz. ko’pincha bu ikkala vosita ham birgalikda qo’llaniladi. ammo ulardan qaysi birining ustunligi muammoli vaziyatning xarakteriga bog’liq. agar …

2 / 15

ini tuzadi. xayolning bunday turi passiv xayol deb ataladi. ixtiyoriy ravishda yuzaga keltirilgan, lekin hayot bilan, real hayotdagi faollikka olib kelmaydigan passiv xayol turi shirin xayol deb ataladi. qandaydir quvonchli, yoqimli narsalar haqida shirin xayollarga berilish hammaga xos. passiv xayol ixtiyorsiz ravishda ham yuzaga kelishi mumkin. xayolning bu turi asosan ong faoliyatining, ikkinchi signallar tizimining susayishida, odamning vaqtinchalik harakatsizlik holatida, uyqisirash holatida, affekt holatida, uyqida (tush ko’rish), ongning kasallikka uchrab buzilishida (gallyutsinatsiyada) va shu kabilarda sodir bo’ladi. passiv xayolning aksi bo’lgan aktiv xayol ijodiy va qayta tiklovchi xayol turlariga bo’linadi. ma’lum bir asosga, yozuvlarga, chizmalarga asoslanib ularga muvofiq keladigan obrazlar tizimini yaratuvchi xayol qayta tiklovchi xayol deyiladi. ijodiy xayol qayta tiklovchi xayoldan farq qilgan holda, orginal va qimmatli moddiy mahsulotlarda amalga oshiriladigan yangi obrazlarni yaratish. xayol (fantaziya) obrazlari qanday yaratiladi? xayol jarayonlari ham idrok, xotira, tafakkur kabi analitik va sintetik xarakterga ega. analiz idrok va xotiradek ob’ektning ayrim umumiy belgilarini …

3 / 15

htirish orqali yangi obrazlar yaratish. urg’u berish fantaziya obrazlarini yaratishning yana bir yo’li narsalarning qandaydir sifatlarini, belgilariga urg’u berish, ularga diqqatni turli yo’llar bilan jalb qilishdir. bu usullar ayniqsa satirik jurnallarda ko’p qo’llaniladi. bu usul bilan o’rtoqlik hazillari va turli karikaturalar yaratiladi. sxematizasiya (sxemalashtirish) - biror mavjud narsadan andoza olib, shu andoza asosida obrazlar yaratish. masalan rassomlar turli o’simliklarning obrazi asosida naqshlar yaratadilar. yangi xayol obrazlarini yaratishning yana bir usuli, tipiklashtirish. tipiklashtirishdan badiiy adabiyotda keng qo’llaniladi. bu usul yordamida biror hodisaga, kishilar toifalariga, davrga xos yoki ularda ko’p takrorlanuvchi belgilar ma’lum obrazlarda gavdalantiriladi. aksentirlashtirish – u yoki bu xususiyatlarga urg`u berish orqali yangi obrazlarni yaratish. sxemalashtirish - biror bir obrazlarni tasvirlashda umumiy bosh xususiyatlarga to`xtalish. tipiklashtirish - bir xilda qaytariluvchi faktlarni konkret obrazda namoyon bo`lish. xayolning murakkab xususiyatlari adabiy obrazlarni yaratishda aks etadi. xayol jarayonida xotira tasavvurlari kattalashtirish yoki kichiklashtirishda, predmet qismlarini ko`paytirishda ifodalanishi mumkin. xayolning ixtiyorsiz faoliyatiga tush ko`rish …

4 / 15

an narsa va hodisalar to`g`risida tasavvur va obrazlar yaratishdan iborat bo`lgan xayol turiga aytiladi. xayolning xususiyatlari shaxsning ma’naviy qiyofasi to`g`risida hukm chiqarish uchun ham ma’lum darajada imkon beradi. faktlar hodisalar va boshqalarni ko`rsatishga buyurtirib yuborish yoki kamaytirishga moyillik ko`pincha xayol ustidan nazoratning yo`qligi tufayli ro`y beradi. bu sifat ayrim bolalarda mavjud bo`lib ular yolg`on gapirganlarida ba’zan haqiqiy narsa bilan xayoldagi narsani aralashtirib yuboradilar. lekin to`g`ri qo`yilgan tarbiya tufayli bu kamchilik yo`qoladi. badiiy adabiyotni o`qish – xayolni rivojlantirishni eng yaxshi maktabidir, u xayolni tarbiyalashning kuchli vositasi ham. xayol buyuk qadriyatdir. ushbu xususiyatni yosh avlodda rivojlantirish – pedagogik amaliyotning muhim vazifasidir. xulosa: insonlar borliqni anglab, unda yuz berayotgan narsalarni qabul qilib, qolibgina qolmay o`ni o`zgartirishga ham harakat qiladi. borliqni amaliyotda o`zgartira olishni bilish bilan birga xayolni ham o`zgartira bilish lozim. xayol ong faoliyati bo`lib, mavjud tasavvurlar orqali yangi, hayotda mavjud bo`lmagan obrazlar , ob’ektlarni yaratishdir. xayolning funktsiyasi – o`tgan tajriba natijalarini qayta …

5 / 15

atni boshlamasdan oldin uni natijasini tasavvur qilish imkoniyatini beradi. image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.png image12.png image13.png image14.png image15.png image16.png image1.wmf image2.png image3.png image4.png image5.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xayol turlari va jarayonlari"

prezentatsiya powerpoint mavzu: xayol turlari va jarayonlari mavzu: xayol jarayonlari va xayol turlari reja: xayol haqida tushuncha. xayol turlari. xayol jarayonlari. xayol yoki fantaziya, tafakkur kabi yuksak bilish jarayonlariga kiradi va faqat odamlarga xos bo’lgan faoliyatlarda yuzaga chiqadi. mehnatning tayyor natijasini xayolga keltirmay turib, ishga kirishib bo’lmaydi. fantaziya yordamida kutilayotgan natijani tasavvur qilish - inson mehnatining hayvonlar instinktiv harakatlaridan tubdan farqidir. xayol inson ijodiy faoliyatining zarur elementi bo’lib, mehnatning oxirgi va oraliq mahsulotlarida o’z ifodasini topadi. xayol mehnat natijalarini narsalarda gavdalantirishga undaydi va shuning bilan birga muammoli vaziyat aniq bo’lmagan hollarda ish-harakat programmasini tuzishni ta’minla...

This file contains 15 pages in PPTX format (1.7 MB). To download "xayol turlari va jarayonlari", click the Telegram button on the left.

Tags: xayol turlari va jarayonlari PPTX 15 pages Free download Telegram