xotira jarayonlari va turlari

DOCX 20 pages 138.4 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 138.4 KB

File type DOCX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

8-mavzu 4 soat 2 juftlik xotira jarayonlari va turlari reja: 1. xotira jarayonlari. esga olib qolish. esda saqlash. esga tushirish. tanish. unutish. zeygarnik samarasi. 2. unutish egri chizig‘i (ebbingauz). 3. retroaktiv va proaktiv tormozlanish. reministsensiya. 4. xotira turlari klassifikatsiyasi mashg`ulot maqsadi: talabalarga xotira jarayonlari va turlari haqida batafsil ma’lumot berish. mavzuni o‘rganish natijasida talaba: mavzu bo‘yicha bilim, ko‘nikma va malakalarga ega bo‘ladilar 1. foydalanilgan adabiyotlar 7.1. asosiy adabiyotlar 1. xaydarov f. i. umumiy psixologiya : darslik / xaydarov f. i., xalilova n. i., davletshin m. g., nishonova z. t.. - toshkent: innovatsiya-ziyo, 2019. - 360 b; 2. umumiy psixologiya: darslik / muhamedova.d.g, mullaboyeva h.m. rasulov.a.i - toshkent: ”mumtoz so‘z”, 2018. - 303 b 7.2. qo‘shimcha adabiyotlar a.k.shamshetova, r.n.melibayeva, x.e.usmanova, i.o.xaydarov. umumiy psixologiya. o‘quv qo‘llanma. – t.: «barkamol fayz media», 2018. – 272 b. столяренко людмила дмитриевна, психология - учебник для вузов – санкт- питербург, "издательский дом "питер", 2021. – 592 …

2 / 20

an (ixtiyorsiz) va ko‘zlangan (ixtiyoriy). ixtiyorsiz esda olib qolish – bu hech qanday vositalarsiz va kuchlarni namoyon qilmasdan bemaqsad eslab qolish. masalan, o‘rmondagi sayr yoki spektakl tomoshasidan so‘ng eslab qolish uchun ma’lum maqsadni ko‘zlamagan bo‘lsakda, taassurotlarimizdan ko‘proq qismini yodimizga tushirishimiz mumkin. inson uchun hayotiy ahamiyatga ega bo‘lgan, uning qiziqishlari va ehtiyojlari, faoliyatining maqsad va vazifalaribilan bog‘liq bo‘lgan, barchasining esda saqlanib osonroq kechadi. shuning uchun ixtiyorsiz eslab qolish ma’lum ma’noda tanlab o‘tkazish xususiyatiga ega va bizning atrofdagilarga bo‘lgan munosabatimiz bilan belgilanadi. ixtiyoriy esda saqlash maqsadsiz esda saqlashdan insonning o‘z oldiga ma’lum maqsad qo‘yib, yod olishning maxsus usullarini qo‘llashi bilan farqlanadi. ixtiyoriy esda saqlash yod olish vazifasiga bo‘ysungan o‘ziga xos murakkab aqliy faoliyatdir. matarialni esda olib qolish usulariga yod olish kiradi, uning mohiyati o‘quv materialini to‘liq va xatosiz yod olmagunicha ko‘p marta takrorlashdan iborat. masalan, she’r, qoida, ta’rif, qonunlar, formulalar, tarixiy sanalar va boshqalarni yod olish. ixtiyoriy esda oib qolishning asosiy xususiyati …

3 / 20

an tashqari, uning fikricha, ixtiyoriy va ixtiyorsiz esda olib qolishning yuqori samaradorligi haqida bir ma’noli xulosa chiqarish mumkin emas. p.i. zinchenko, a.a. smirnovlarning olib borgan tadqiqotlari ma’lum sharoitlarda ixtiyorsiz esda olib qolishning ixtiyoriy esda olib qolishdan samaraliroq bo‘lishini isbotladi. tizimli bilimlarning katta qismi, maqsadi ma’lum materialni xotirada saqlab qolish uchun esda olib qolish bo‘lgan maxsus faoliyat natijasida orttirilganligini hisobga olish zarur. materialni esda olib qolish va eslashga qaratilgan bunday faoliyat mnemik faoliyat deb ataladi. esda olib qolingan materialning anglanganlik darajasiga ko‘ra anglangan va mexanik esda olib qolish ajratiladi. mexanik esda olib qolish – bu idrok qilinayotgan materialning turli qismlari o‘rtasida mantiqiy aloqani anglamasdan turib esda olib qolish. bunga misol tariqasida statistik ma’lumotlar, tarixiy sanalar va h.k.larni esda olib qolishni keltirish mumkin. mexanik esda olib qolishining asosini bog‘langanlik bo‘yicha assotsiatsiyalar tashkil etadi. materialning bir qismi ikkinchisi bilan vaqt bo‘yicha uning orqasidan kelganligi sababli unga bog‘lanadi. bunday bog‘lanishning yuzaga kelishi uchun materialni …

4 / 20

anilayotgan materialning asosiy fikrlarini ajratish va ularni reja ko‘rinishida guruhlash zarur. ikkinchidan, ma’nodosh tayanch so‘zlarni ajratish. ushbu usulning mohiyati mazmunga ega bo‘lgan har bir qismni esda olib qolish zarur bo‘lgan materialning bosh g‘oyasini aks ettiruvchi qaysidir so‘z yoki tushuncha bilan bog‘lashimizdan iborat. uchinchidan, taqqoslash, ya’ni, jismlar, hodisa va voqealar o‘rtasida o‘xshashlik va farqlarni aniqlash. ushbu usulning ko‘rinishlaridan biri o‘rganilayotgan materialni avval orttirilgan ma’lumotlar bilan solishtirish. va, nihoyat, anglangan tarzda esda olib qolish va uning esda saqlanishining yuqori ko‘rsatkichiga erishish metodi takrorlash metodi hisoblanadi. takrorlashni vaqt bo‘yicha to‘g‘ri taqsimlash juda muhimdir. psixologiyada takrorlashning konsentratsiyalash va taqsimlash usullari mavjud. birinchi usulda materiallar tanaffuslarsiz ketma-ket takrorlanadi. masalan, she’rni yodlash uchun 12 marta takrorlash talab etilsa, o‘quvchi uni yod olmagunicha ketma-ket 12 marta o‘qiydi. taqsimlangan takrorlashda har bir takrorlash keyingisidan vaqt oralig‘i bilan ajratilgan bo‘ladi. tadqiqotlarga ko‘ra, taqsimlangan takrorlash konsetratsiyalangan takrorlashdan samaraliroqdir. samarali esda olib qolishning ixtiyoriy va ixtiyorsiz shartlari va qonuniyatlari aniqlangan. maqsadsiz …

5 / 20

terialda reja, ayanch so‘zlarni belgilash, materialni chizma, jadval ko‘rinishida taqdim etish; materialning mazmundorligi va hammabopligi, uning inson yo‘nalishi va shaxsiy tajribasi bilan solishtirilishi; materialning hissiyotli-estetik boyitilganligi; ushbu materialning ma’lum sharoitlarda eslashning zarurligiga moyillik; ushbu materialning amaliyotda qo‘llash imkoniyati; materialning ahamiyatga ega bo‘lgan maqsadlarga erishish, masalalarni hal etish vositasi, faol aqliy faoliyatning ob’ekti sifatida namoyon bo‘lishi. xotiraning ma’lum samaralari aniqlangan. agar tekshiriluvchiga 10ta bo‘g‘inli qator berilsa, birinchi va oxirgi bo‘g‘inlar oson esda qoladi, o‘rtadagilari esa unchalik esda qolmaydi, – bu «chegara samarasi». b.v. zeygarnik samarasi – tekshiriluvchilarga vazifalarni bajarish taklif etilib, ularga bir xillarini oxirigacha echishga imkon berilsa, boshqalari yakuniga etkazilmasa, oqibatda tekshiruvdagilar tugallanmagan vazifalarni to‘liq echilgan vazifalarga qaraganda 2 marta ko‘proq eslay oladilar. xotiraning navbatdagi jarayoni – yodda saqlab qolish. bu idrok qiingan ma’lumotni ma’lum muddatgacha esda saqlab qolishdan iborat bo‘lgan xotira jarayoni. esda saqlab qolish xotira jarani sifatida o‘zining qonuniyatlariga ega. masalan, esda saqlab qolishning dinamik va statik bo‘lishi …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xotira jarayonlari va turlari"

8-mavzu 4 soat 2 juftlik xotira jarayonlari va turlari reja: 1. xotira jarayonlari. esga olib qolish. esda saqlash. esga tushirish. tanish. unutish. zeygarnik samarasi. 2. unutish egri chizig‘i (ebbingauz). 3. retroaktiv va proaktiv tormozlanish. reministsensiya. 4. xotira turlari klassifikatsiyasi mashg`ulot maqsadi: talabalarga xotira jarayonlari va turlari haqida batafsil ma’lumot berish. mavzuni o‘rganish natijasida talaba: mavzu bo‘yicha bilim, ko‘nikma va malakalarga ega bo‘ladilar 1. foydalanilgan adabiyotlar 7.1. asosiy adabiyotlar 1. xaydarov f. i. umumiy psixologiya : darslik / xaydarov f. i., xalilova n. i., davletshin m. g., nishonova z. t.. - toshkent: innovatsiya-ziyo, 2019. - 360 b; 2. umumiy psixologiya: darslik / muhamedova.d.g, mullaboyeva h.m. rasulov.a.i - toshkent: ”mu...

This file contains 20 pages in DOCX format (138.4 KB). To download "xotira jarayonlari va turlari", click the Telegram button on the left.

Tags: xotira jarayonlari va turlari DOCX 20 pages Free download Telegram