muomala madaniyati va inson fe’l-atvori

DOC 137.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1665046931.doc muomala madaniyati va inson fe’l-atvori reja: 1. axloqiy me’yorlar muomala madamyatining asosi sifatida 2. muomalada yuzaga keladigan ziddiyatlar va inson fe’1-atvori axloqiy me’yorlar muomala madamyatining asosi sifatida inson hayotida axloqiy me’yorlarning ahamiyati katta. faylasuf olim abdulla sher «axloqshunoslik” kitobida muhim axloqiy me’yorlami ko’isatib, ular axloqiy tamoyillarga nisbatan ancha sodda, umumlashmagan, tor qamrovli ekanligini, axloqiy me’yorlami kundalik hayotimizda ma’lum axloqiy tamoyillarning amalga oshish murvatlari ham deyish mumkinligi, ular axloqiy talablarning eng oddiy shakli sifatida ro’yobga chiqishini ta’kidlaydi. muomala madaniyatida xushfe’llik, xushmuomalalik, hayo-ibolilik, beozorlik, shirinso’zlik, ochiqko’ngillik singari axloqiy me’yorlar muhim sanaladi. biz shulardan ayrimlarini ko’rib chiqamiz. xushfe’llik. ushbu axloqiy xatti-harakat me’yoriylik nuqtai-nazaridan g’oyat muhim. chunki har bir jamiyat darajasi ma’lum ma’noda undagi fuqarolar muomala madaniyatining yuksakligi bilan ham belgilanadi. zero, xushfe’l, shirinsuxan inson o’zining har bir muvoffaqiyatsizligiga fojea sifatida qaramaydi, alam yoki g’azab bilan yomon kayfiyatini boshqalarga o’tkazishga intilmaydi. atrofdagi axloqiy muhitni buzmaydi. natijada o’ziga ham, o’zgalarga ham ko4tarinki kayfiyat, turli-tuman …

yili asosida ish ko’rgan shaxslar oqil odamlar sanaladi va ular jamiyatda ham namunaviylik maqomiga ega bo’ladilar. xushmuomalalik. muomalaning asosiy manbaini so’z tashkil etishi barchamizga ma’lum. shuningdek, so’z insonning botinidan chiqishi, inson botindan chiqadigan so’zga egalik qila olishini ham bilamiz. biroq tashqariga chiqqan so’z insonning o’zini qulga aylan-tirib qo’yishini doim ham bilavermaymiz. ya’ni, og’izdan chiqqan yaxshi-yomon so’z bevosita insonning ruhiyatiga o’rnashadi: yaxshi so’z bilan muomala qilinsa - yaxshilik topiladi, yomon so’z bilan muomalaqilinsa-yomonlik. xushmuomalalik ijtimoiy ahamiyatiga ko’ra xushfe’uikka nisba-tan kengqamrovliroqdir. u insonning ham xatti-harakati, ham muloqoti natijasida vujudga keladi. xushmuomilalik o’z ichiga tavoze-lik, takalluf kabi sifatlarni qamrab oladi. shuningdek, xushmuomalalik qat’iy tartibga asoslangan axloqiy me’yor hisoblanadi: u o’zgani ranjitmaslik, birovga yomon so’z aytmaslik, bahs-munozaraga kirishganda muxolifni hurmat qilish, qo’rslik va chapanilikdan xoli bo’lish hamda suhbatlashganda ehtiroslarga berilmaslikni talab etadi. hayo-ibolilik. hondamir, vosifiy va boshqa allomalarning asarlaridan bilamizki, navoiy g’oyat tabiati nozik, pok, xushxulq va o’ta nazokatli kishilarni yaxshi ko’rgan, o’zi ham …

ozgan: muloyimlik. muloyimlik barcha mutafakkirlar nazarida kishining maqbul sifatlaridan biri, deb e’tirof etiladi. muomala madaniyatida muloyimlik «hilmli», «yumshoq tabiatli” degan tushunchalar bilan bir ma’noni anglatadi. bu fazilat achchig’lanmaydigan, ehtiyotkor, so’zini o’ylab gapiradigan kishilarga nisbatan ishlatiladi. beozorlik. insonlarning tabiatidagi xusumat, adovat, g’azab kabi illatlar bu kabi odamlardan xoli. ular barcha mas’uliyatni o’z zimmalariga olsalar-da birovga yomonlikni ravo ko’rmaydilar, og’irliklarini o’zgalarning zimmasiga yuklamaydilar. beozor kishilar matonatli bo’la turib, o’zidan ojiz kishilarga qahr bilan muomala qilmaydilar. umuman olganda, axloqiy rae’yorlarning muomala mada-niyatidagi ko’rinishlari talaygina. biz shulardan ayrimlarigagina to’xtalib o’tdik, xolos. xulosa qilsak, agar axloqshunoslikning mezoniy tushunchalari bir-biriga bog’liq bo’lsa, axloqiy tamo-yillarning bog’liqligi yanada mustahkamroq- ular biridan ikkinchi-siga o’tib turish xususiyatiga ega; axloqiy me’yorlar bir-biri bilan shu darajada chambarchaski, ba’zan birini ikkinchisidan ajratish qiyin, zero ular xulq va odob doirasidagi axloqiy amaliyotlardir. muomalada yuzaga keladigan ziddiyatlar va inson fe’1-atvori taraqqiyot ziddiyatlarning paydo bo’lishi, rivojlanishi va bartaraf qilinishi jarayonidan iborat. shunga ko’ra, ziddiyatlarning ko’rinishi ham …

kerak. (zero, globallashuv va integratsiya jarayonlarida tashqi ziddiyatlarning ham o’z o’rni bor). narsa-hodisalarning mohiyatini, holatini, kelib chiqish va rivojlanish qonuniyatlarini belgilovchi ziddiyatlar esa asosiy ziddiyatlar deb ataladi. asosiy ziddiyatlar taraqqiyotda belgilovchi (boshqaruvchilik) vazifani bajaradi va barcha boshqa ziddiyatlarga ta’sir ko’rsatadi. jamiyatdagi ziddiyatlar turli shakl va usullar bilan bartaraf qilinadi. ulardan ba’zilari eskining yemirilishi va yangining vujudga kelishi asosida hal qilib borilsa, boshqalari shu ziddiyatni tashkil qilgan qarama-qarshi tomonlarni o’zaro kelishtirish, murosa-yu madoraga keltirish, hamjihatlik va hamkorlikka erishish yomi orqali hal qilinishi mumkin. keyingi vaqtda jamiyatdagi ziddiyatlarni hal qilishda qo’llanilayotgan samarali tamoyillardan biri o’zaro kelishuv, murosa-yu madora tamoyilidir. ziddiyatlarning turlarini bir-biridan farqlash kerak, biroq ular o’rtasida chegara qo’yib bollmaydi: voqelikda ular o’zaro chirmashib ketadi va bir-biriga o’tib turadi. shuning uchun ziddiyatlarning har biriga aniq yondashish, ziddiyat namoyon bo’ladigan sharoitni, muhitni, vaziyatni to’g’ri aniqlash lozim. ziddiyat qonunlariga mantiqiy nuqtai-nazaridan yondashsak, unda ikki qarama-qarshi fikr ayni bir vaqtda va ayni bir nisbatda to’g’ri …

uborilgan. yaxshilik ma’lum bir paytda muayyan kishilar uchun ijobiy xususiyat kasb etadi, ayrim kishilar uchun yomonlik bomib xizmat qiladi va salbiy holatlarni vujudga keltiradi. ezgulik esa mutlaqo ijobiylikka asoslanadi. har birimiz ziddiyatli holatlarga duch kelganmiz. ziddiyatlar ijtimoiy guruh va institutlarning barchasida hamda insonlararo munosabatlarda uchrab turadi. buning ajablanadigan joyi yo’q. shuni aytish kerakki, har qanday dahoning tug’ilishi va shakllanishi ziddiyatlarsiz kechmaydi. masalan, olmon faylasufi fridrix nitsshe hayoti davomida bunday ziddiyatlarga juda ko’p duch keldi. xususan, germaniya ilmiy jamoatchiligi nitshening ilk davr filologik tadqiqotlarini ancha-muncha hurkib-cho’chib, yuragi orqaga tortib qarshi oldi. chunki uning favqulodda o’tkir, serhayqiriq, fantaziya jo’sh urgan asarlarini to’g’ri baholashga hamma ham birday qodir emas edi. nitshening «bemavrid mulohazalar” degan to’rt kitobdan iborat asari germaniyanigina emas, butun evropani zabt etdi. unda fikrlar va original qarashlar dunyosi xuddi somon yo’lidek jimirlab ochildi. evropada yangi tafakkur fenomeni yuzaga kelganligidan darak berdi. bu asarning birinchi - ucliinchi kitoblari ustida evropada bahs qizigandan …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "muomala madaniyati va inson fe’l-atvori"

1665046931.doc muomala madaniyati va inson fe’l-atvori reja: 1. axloqiy me’yorlar muomala madamyatining asosi sifatida 2. muomalada yuzaga keladigan ziddiyatlar va inson fe’1-atvori axloqiy me’yorlar muomala madamyatining asosi sifatida inson hayotida axloqiy me’yorlarning ahamiyati katta. faylasuf olim abdulla sher «axloqshunoslik” kitobida muhim axloqiy me’yorlami ko’isatib, ular axloqiy tamoyillarga nisbatan ancha sodda, umumlashmagan, tor qamrovli ekanligini, axloqiy me’yorlami kundalik hayotimizda ma’lum axloqiy tamoyillarning amalga oshish murvatlari ham deyish mumkinligi, ular axloqiy talablarning eng oddiy shakli sifatida ro’yobga chiqishini ta’kidlaydi. muomala madaniyatida xushfe’llik, xushmuomalalik, hayo-ibolilik, beozorlik, shirinso’zlik, ochiqko’ngillik singari axloqiy me’yor...

DOC format, 137.5 KB. To download "muomala madaniyati va inson fe’l-atvori", click the Telegram button on the left.

Tags: muomala madaniyati va inson fe’… DOC Free download Telegram