og`zaki bayon qilish metodlari.

DOC 11 pages 79.0 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 79.0 KB

File type DOC

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

og`zaki bayon qilish metodlari reja: 1. og’zaki bayon usullari: hikoya, suhbat, tushuntirish, o’quv ma’ruzasi. 2. ularning farqlari, xususiyatlari turlari. suhbat, savol – javob. 3. savol-javoblarga qo’yilgan talablar. o’qitish metodlari tasnifiga asos qilib olingan bilim manbalari ichida o’qituvchining jonli so’zi, nutqi asosiy ahamiyatga ega bo’ladi. jonli nutq o’quvchi ongiga tez yetib boradi. uni ma’lum xulosalarga olib keladi. o’qituvchining jonli nutqi puxta bilim, ko’nikma va malaka manbai bo’lish bilan birga juda katta tarbiyalovchi kuchga ham ega. o’qituvchi nutqidagi mantiq, intonatsiya, urg’uning kuchi dalillarning jonli va ishonarli bo’lishi o’quvchilarning ongiga, his - tuyg’ulariga kuchli ta’sir ko’rsatadi. ularni fikrlashga o’rgatadi, ma’lum xulosalarga olib keladi. jonli nutq o’quvchilarning bilim olishdagi boshqa manbalar: ko’rsatmali qurollar va matnlar mazmunini tushunish, ular ustida mustaqil ishlash, fikr yuritishga ham yo’l ochib beradi. o’qituvchi dars jarayonida o’quv materiallarini og’zaki bayon qilib berish bilan chegaralanib qolmasdan, har xil ko’rsatmali qurollardan foydalanadi. o’qituvchining og’zaki bayonini keng ma’noda tushunmoq kerak. jonli nutq deganda, …

2 / 11

ga javob berishi kerak: 1. ilmiy va g’oyaviy jihatdan to’g’ri bo’lishi, tanlangan material ilmiy jihatdan asoslangan bo’lishi kerak; 2. bilimlarning muntazam, mantiqiy to’g’ri bo’lishini ta’minlash ; 3. o’quvchilar uchun tushunarli bilimlarni puxta o’zlashtirilishini ta’minlashga; 4. nutq obrazini qiziqarli bo’lishga, o’quvchilarni ham jonlantirish; 5. bayon qilinayotgan materialni o’quvchilar yozib olishiga e’tibor berish kerak; tajribalar shuni ko’rsatmoqdaki, v-vii sinflarda hikoya yoki tushuntirish 5-10 minutdan oshmasligi kerak. yuqori sinflarda unga ajratiladigan vaqt birmuncha oshirilishi mumkin. o’quvchilarning o’qituvchi bayonini e’tibor va qiziqish bilan o’rganishini quyidagi yo’llar bilan amalga oshirish mumkin: 1. o’qituvchi darsning vazifalari, maqsadi va bayonining asosiy o’rinlarini qisqacha so’zlab beradi; 2. o’qituvchi o’rganilayotgan mavzuning muhim yoki qiyinligini aytib, uni puxta tushunib olish uchun nima qilish zarurligini aytaylik, bayonning qaysi qismlariga e’tibor berish kerakligini, qo’shimcha qanday materiallar, (vaqtli matbuot, ilmiy – ommabop, geografik adabiyotlarni ) o’qib chiqish zarurligi va boshqalarni uqtirib o’tadi; o’qituvchi nutqidagi intonatsiya va urg’uning kuchli, pauza, geografik usullarning ixcham va …

3 / 11

geografiya ta’limi metodikasidagi muhim muammolardan hisoblanadi. hikoya usuli hikoya-o’quv materialini bayon qilish shakli bo’lib, asosan tasvirlash xarakteriga ega. hikoyada ma`ruzada qaraganda o’qituvchi o’quvchilar bilan ko’proq muloqotda bo’ladi. hikoya davomida o’quvchilar bilan savol-javob qilib bo’lmaydigan mavzularni o’qitishda bu metod keng qo’llaniladi. masalan, vulqonlarni, yer qimirlashlarni, oqimlar, kashfiyotlar, ekvatorial o’rmonlar va boshqalarda bu metodning afzalligi yorqin seziladi. hikoya ob’yekt va hodisalarni tabiat va jamiyatdagi xalqlar hayotidagi hodisalar, voqealarning nutqda ifodalanishidir. o’qituvchi biror narsani tasvirlash orqali unga xos bo’lgan belgilarni ajratadi va shu bilan ularda tushuncha va tasavvurlar hosil qiladi. hikoya o’quvchilarda materialni o’zlashtirishni yengillashtiradi. hikoyaning ta’lim tarbiyaviy ahamiyati faktorlarni to’g’ri tanlashga bog’liq. ba’zan o’qituvchi asosiy bilimlarni o’zlashtirilishi qiyinlashtiradigan bir qator qo’shimcha, ikkinchi darajali ma’lumotlarni bayon qiladi. ayrim hollarda o’quvchi ekskursiyada olgan taassurotlarini aytayotganda asosiy narsani ajrata olmasdan ko’rgan narsalarning hammasi haqida gapiraveradi. agar o’qituvchi hikoya metodini oldindan tanlamasa hikoya qiziqarsiz chiqadi. maktab geografiyasida hikoyaning quyidagi ikki turi keng qo’llaniladi. 1. o’rganilayotgan kursda …

4 / 11

qilishda ham qo’llanishi mumkin. tasvirli hikoya mazmunini badiiy va bop ailmiy ommadabiyotlar, o’qituvchining sayohat va kinofilmlardan olgan shaxsiy kechinmalari tashkil qiladi. tasviriy hikoya geografik talablarga javob berishi bilan birga ob’yekt va hodisalar dars mazmuni bilan uyg’unlashgan bo’lishi lozim. geografiya ta’limidagi karta, rasmlar asosida hikoyalar ham keng qo’llaniladi. hikoyada ob’yektning umumiy belgilaridan asosiy belgilar ajratib ko’rsatilishi yaxshi natijalar beradi. hikoyadan darsning turli bosqichlarida foydalaniladi. hikoya qo’shimcha bilimlarni xabar qilish vositasi ham bo’lishi mumkin. ba’zan hikoya darsda mustaqil o’rin ham egallashi mumkin, uning turli bosqichlarida tushuntirish jarayoniga ham kiritish mumkin. hikoya darsning boshida yangi materialni o’zlashtirishga tayyorlaydi. oxirida qo’llanilsa o’rgatilgan materialni umumlashtiradi va darsga xotima yasaydi. hikoyaga yuqori sinflarda 20-25 minut , quyi sinflarda 5 minutdan 15 minutgacha vaqt ajratish mumkin. hikoyaning salbiy tomonlari ham bor. hikoya paytida o’quvchilar faqat diqqat bilan tinglovchi bo’lib, faol ishga jalb qilinmaydilar. hikoya anchaga ketsa ham ular diqqati asosida va oqibatda uning ta’siri kamayadi. o’qituvchi hikoya …

5 / 11

ayon va qonuniyatlarini kengroq ochib berishi lozim bo’lganda qo’llaniladi. tushuntirishda mulohaza qilish shakllari tahlil va sintez kuzatish va xulosalarni tahlil qilish , induksiya (aniq ma’lumotlar asosida xulosa chiqarish) , deduksiya (ilgari o’rganilgan umumiy hodisalar asosida ma’lum qoida, ta’rifini shakllantirish) keng qo’llanildi. yerning shakli kattaligi geografik kenglik va uzoqlik, yerning sutkalik va yillik harakati, gradus to`ri, tog’larning paydo bo’lishi, musson, siklon, antisiklon, frontlar, geologik hodisalar , iqtisodiy qonuniyatlar ishlab chiqarishni joylashtirish shakllarini o’rganishda tushuntirish metodidan keng foydalaniladi. materiklar va okeanlar geografiyasida sharqiy osiyo mavzusini o’tishda musson tipidagi iqlimni quyidagicha tushuntirish mumkin.ma’lumki, sharqiy osiyoning eng katta okean bilan tutash joyida joylashgan. shu tufayli sharqiy osiyo iqlimi bevosita quruqlik va suv ustida turlicha xarorat, bosim vujudga kelishi bilan belgilanadi. buni doskada quyidagi tayyor reja asosida tushuntirish maqsadga muvofiq. 1. yozda quruqlik va okean ustida havo harorati qanday taqsimlanadi? qishda-chi? 2. yozda quruqlik va okean ustida havo bosimi qanday taqsimlanadi? qishda-chi? 3. agar bizga …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "og`zaki bayon qilish metodlari."

og`zaki bayon qilish metodlari reja: 1. og’zaki bayon usullari: hikoya, suhbat, tushuntirish, o’quv ma’ruzasi. 2. ularning farqlari, xususiyatlari turlari. suhbat, savol – javob. 3. savol-javoblarga qo’yilgan talablar. o’qitish metodlari tasnifiga asos qilib olingan bilim manbalari ichida o’qituvchining jonli so’zi, nutqi asosiy ahamiyatga ega bo’ladi. jonli nutq o’quvchi ongiga tez yetib boradi. uni ma’lum xulosalarga olib keladi. o’qituvchining jonli nutqi puxta bilim, ko’nikma va malaka manbai bo’lish bilan birga juda katta tarbiyalovchi kuchga ham ega. o’qituvchi nutqidagi mantiq, intonatsiya, urg’uning kuchi dalillarning jonli va ishonarli bo’lishi o’quvchilarning ongiga, his - tuyg’ulariga kuchli ta’sir ko’rsatadi. ularni fikrlashga o’rgatadi, ma’lum xulosalarga olib keladi. jonli nu...

This file contains 11 pages in DOC format (79.0 KB). To download "og`zaki bayon qilish metodlari.", click the Telegram button on the left.

Tags: og`zaki bayon qilish metodlari. DOC 11 pages Free download Telegram