ko’chmas mulk bozorida mulkchilik ob’yektlari va ular bilan tuziladigan bitim turlari

DOCX 8 pages 48.3 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 48.3 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

11-mavzu: ko’chmas mulk bozorida mulkchilik ob’yektlari va ular bilan tuziladigan bitim turlari reja: 1. ko’chmas mulk ob’yektlariga egalik huquqi. 2. yer uchastkalariga ashyoviy va majburiy huquqlar. 3. ko’chmas mulk ob’yektlari yuzasidan tuziladigan bitimlar. 4. ko’chmas mulk ob’yektlari ijarasi. tayanch iboralar: huquqiy munosabatlar, begonalashtirish, realizatsiya qilish, ijara, ishonchli boshqaruv, bitim, kelishuv, shartnoma. 1. ko’chmas mulk ob’yektlariga egalik huquqi ishlab chiqarishning tashkil etilishi va ijtimoiy-iqtisodiy xarakterda ishlab chiqarish omillariga (kapital, mehnat, tadbirkorlik faoliyati) nisbatan mulkchilikka oid munosabatlar muhim rol o’ynaydi. mulkchilik munosabatlarini nima xarakterlaydi? bu – ishlab chiqarish sohasidagi iqtisodiy munosabatlarni, ularning ishlab chiqarish omillariga munosabatlarini o’ziniki kabi o’rnatuvchi iqtisodiy agentlar o’rtasida o’zlashtirilishidir. bunga qarama-qarshi tushuncha esa begonalashtirish munosabatlaridir. mulkchilik munosabatlarini ko’rib chiqayotganda quyidagilarga alohida e’tibor berish kerak: · mulkchilikning yuridik (huquqiy) munosabatlari; · mulkchilikning iqtisodiy munosabatlari. yuridik munosabatlar – mulkchilik sub’yektlari (mulkdorlar)ning mulkchilik ob’yektlari (mulk)ga munosabatini xarakterlaydi. mulkdorlarning yuridik huquqlari o’z ixtiyoricha huquq sifatida quyidagicha belgilanadi: · mulkka egalik qilish · …

2 / 8

likning iqtisodiy munosabatlari xarakteri, mulkdan tushgan foydani ishlatish yo’nalishi bilan belgilanadi. mulkchilikning iqtisodiy munosabatlari faqatgina, mulk daromad manbai sifatida ishlatilgandagina vujudga keladi. agar ishlab chiqarish quyidagilarning manfaatlarini ko’zlagan holda amalga oshirilsa: a) yakka shaxs, u holda bunday iqtisodiy munosabatlar shakli shaxsiy mulkchilikdan; b) guruh, u holda bunday iqtisodiy munosabatlar – jamoaviy o’zlashtirishdan; c) jamiyat – jamiyat mulki (jamiyat o’zlashtirishi); mulkchilikning huquqiy va iqtisodiy munosabatlari o’z mustaqil yo’nalishiga ega, ammo o’z navbatida ular bir-biri bilan chambarchas bog’liq. mulkchilikning huquqiy munosabatlari, qonunlar, me’yoriy hujjatlar bilan mustahkamlanadi. bu ishlab chiqarish qatnashchilari orasida vujudga keladigan iqtisodiy aloqalarning o’zidir. mulkchilikni yuridik jihatdan aniqlashda mulkchilik huquqi sub’ektlari va ularning fuqarolik huquqi ob’yektlari aniqlanadi. qonuniy tartibda mulkchilik huquqi sub’ektlari quyidagilar hisoblanadi: a) fuqaro (jismoniy shaxs); b) yuridik shaxs – tashkilot (shaxslar uyushmasi), fuqarolik huquqi va majburiyatlari sub’ekti hisoblanuvchi; c) davlat va mahalliy tashkilotlar. qonunchilikda fuqarolik huquqi ob’yektlariga quyidagilar kiradi: 1) ko’chmas mulk (yer uchastkasi, suv ob’yektlari, o’rmonlar, …

3 / 8

, jismoniy va yuridik (unitary va mulkdor tomonidan moliyalashtirilayotgan tashkilotlardan tashqari) shaxslar, davlat va munisipal tashkilotlar hisoblanishi mumkin. faqatgina fuqarolik (mulkiy) sub’yekt huquqiga ega bo’lmaganlar: uning qatnashchilari mulkidan boshqa mulkka ega bo’lmagan mehnat va boshqa uyushmalar, turli xil jamiyatlar va h.k, fuqarolar (jismoniy shaxslar) uyushmalari bunday huquqqa ega bo’lmaydilar. bunday mulk yaratish va uni ajratib olish faqatgina qonuniy yo’l bilan, ro’yxatdan o’tgan yuridik shaxs yaratish orqali amalga oshiriladi. u holda gap berilgan yuridik shaxs mulki to’g’risida boradi. yer va boshqa tabiat resursalriga egalik huquqi o’ziga xos xususiyatlarga ega. berilgan ko’chmas mulk ob’yektlariga nafaqat davlat va munisipal tashkilotlarning, balki xususiy mulkdorlarning ham konstitusion egalik qilish huquqi, ob’yektlarning bir mulkdordan ikkinchi mulkdorga o’tishini, ya’ni yer uchastkasi va yer osti boyliklarining aylanmasini nazarda tutadi. ammo ushbu aylanma miqdori jamiyat manfaatlarini ko’zlangan holda (har qanday yerdan yoki tabiatdan foydalanuvchi huquqlari kabi) qonun bilan chegaralangan, chunki bunday ob’yektlar tarkibi va miqdori cheklangan, ulardan foydalanish esa …

4 / 8

da kelishuvlar tuzishda cheklangan ashyoviy huquqlarni ham e’tiborga olish kerak, chunki u yoki bu yer uchastkasi ashyoviy huquq egasi bo’lishi ushbu yer egasining huquqlarini cheklaydi. o’zbekiston respublikasi yer kodeksiga muvofiq yer uchastkasiga bo’lgan ashyoviy va majburiy huquqlar mustahkamlangan. barcha yerdan foydalanuvchilar yer uchastkasini boshqara olmaydilar, shu bilan birga ularni ijaraga yoki doimiy foydalanishga foydalanuvchi ruxsati bilan ham berish mumkin emas. ko’chmas mulk ob’yektlari fuqaroviy huquqiy kelishuvlar asosida jismoniy va yuridik shaxslarga doimiy tezkor foydalanishga berilishi mumkin. doimiy foydalanishga yer uchastkalari korxona, muassasa va tashkilotlarga qishloq xo’jaligi yuritish uchun beriladi, qonun bilan ko’rsatilgan hollarda esa boshqa maqsadlar ham nazarda tutiladi. doimiy yoki tezkor (vaqtinchalik) foydalanishga yer uchastkalari beriladi: · o’zbekiston respublikasi fuqarolariga; · sanoat, transport va boshqa qishloq xo’jaligiga oid bo’lmagan tashkilot va muassasalarga; · chet el sarmoyali korxonalarga, xalqaro birlashma va tashkilotlarga; · chet el yuridik va jismoniy shaxslariga. qonun bilan ko’rsatilgan hollarda yer uchastkalari foydalanishga boshqa tashkilot va shaxslarga …

5 / 8

ak, yo sudda manfaatdor shaxslar tomonidan noto’g’riligi isbotlangan bo’ladi. ammo barcha fuqarolar ushbu qayta rasmiylashtirishni amalga oshirishlari kerak, chunki bunda ularning manfaatlari ko’zlanadi. faqatgina yer uchastkasiga shaxsiy mulk huquqi bo’lsa undan to’laqonli, o’z hohishiga ko’ra foydalanish va boshqarish imkoniyati yaraladi, barcha boshqa huquqlarda ba’zi cheklovlar mavjud. o’zbekiston respublikasi fq 232 moddasiga binoan, garchi mulkdor bo’lmasa ham, lekin mol-mulkka meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik, xo’jalik yuritish, operativ boshqarish huquqi asosida yoki qonun yohud shartnomada nazarda tutilgan boshqa asosga ko’ra egalik qilayotgan shaxs ham huquqlarga ega bo’ladi. bu shaxs o’z egaligini mulkdordan ham himoya qilish huquqiga ega. shunday qilib, bog’bonchilik, tomorqachilik notijorat tashkilotlari umumiy uyushmalari tomonidan ushbu tashkilotlarning yuridik shaxs sifatidagi mulki hisoblangan yerni hadya qilish, sotish yoki bo’lish to’g’risidagi barcha kelishuvlari va qarorlari o’zbekiston respublikasi yer kodeksi 30.04.1998y. ishga tushgandan keyin noqonuniy, barcha kelishuvlar esa – kuchsiz deb topildi. 3. ko’chmas mulk ob’yektlari yuzasidan tuziladigan bitimlar bitim deb – jismoniy va …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ko’chmas mulk bozorida mulkchilik ob’yektlari va ular bilan tuziladigan bitim turlari"

11-mavzu: ko’chmas mulk bozorida mulkchilik ob’yektlari va ular bilan tuziladigan bitim turlari reja: 1. ko’chmas mulk ob’yektlariga egalik huquqi. 2. yer uchastkalariga ashyoviy va majburiy huquqlar. 3. ko’chmas mulk ob’yektlari yuzasidan tuziladigan bitimlar. 4. ko’chmas mulk ob’yektlari ijarasi. tayanch iboralar: huquqiy munosabatlar, begonalashtirish, realizatsiya qilish, ijara, ishonchli boshqaruv, bitim, kelishuv, shartnoma. 1. ko’chmas mulk ob’yektlariga egalik huquqi ishlab chiqarishning tashkil etilishi va ijtimoiy-iqtisodiy xarakterda ishlab chiqarish omillariga (kapital, mehnat, tadbirkorlik faoliyati) nisbatan mulkchilikka oid munosabatlar muhim rol o’ynaydi. mulkchilik munosabatlarini nima xarakterlaydi? bu – ishlab chiqarish sohasidagi iqtisodiy munosabatlarni, ularning ishla...

This file contains 8 pages in DOCX format (48.3 KB). To download "ko’chmas mulk bozorida mulkchilik ob’yektlari va ular bilan tuziladigan bitim turlari", click the Telegram button on the left.

Tags: ko’chmas mulk bozorida mulkchil… DOCX 8 pages Free download Telegram