koʻchirma gapli qoʻshma gaplarda tinish belgilarining qoʻllanishi

PPTX 11 стр. 131,9 КБ Бесплатная загрузка

11 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 131,9 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 11

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 11

koʻchirma gapli qoʻshma gaplarda tinish belgilarining qoʻllanishi reja ko‘chirma gaplar alohida abzas ko‘rinishida yangi qatordan emas, balki ketma-ket bir qatorda berilgan bo‘lsa tinish belgilarining ishlatilishi muallif gapi ko‘chirma gapning ichida kelganda tinish belgilarining ishlatilishi bo‘laklangan ko‘chirma gapning birinchi qismi bo‘laklangunga qadar nuqtani taqozo etgan bo‘lsa tinish belgilarining ishlatilishi 1. ko‘chirma gaplar alohida abzas ko‘rinishida yangi qatordan emas, balki ketma-ket bir qatorda berilgan bo‘lsa, qo‘shtirnoqqa olinadi: muning ustigayana ta’na ham qilib qo‘ydi: “kim olardi endi u kampirni?” (cho‘lpon). ammo agar ko‘chirma gap alohida abzas yoki emotsionallikka ega bo‘lganda esa so‘roq yoki undov belgisi, shuningdek, ko‘pnuqta yopiluvchi qo‘shtirnoqdan oldin qo‘yiladi, muallif gapi esa kichik harf bilan boshlanadi: “tushunsangiz-chi, aya, o‘z holimga qo‘ying, yosh bola emasman”, - dedi. (o‘.hoshimov) “sizga bir og‘iz gapim bor edi ”, - dedim. (sh.xolmirzayev) “kimsan o‘zing?” - dedim jahlim chiqib. (e.a’zam) “hoy, shu kuningdan olganing yaxshimasmi?”- deb baqirdim. (sh.xolmirzayev) “o‘zing panohingda asra, xudo!” - deydi muyassar xayolan. ( …

2 / 11

”. (gazeta) “shuni ham aytib qo‘yay, - so‘zida davom etdi ibrohimov, - hozirgi zamonda xotin baxtini erdan kutmaydi”. (a.qahhor) “lekin qobiliyat keyin ham yuzaga chiqishi mumkin, - deb o‘zicha to'ng'illadi zokir o‘rin nihoyat. - buyam talantday gap”. (sh.xolmirzayev) “talabalar, - deydi ustozlar, - o‘z ustlarida muntazam ishlamoqlari lozim ”. (gazeta) 5. agar bo‘laklangan ko‘chirma gapning birinchi qismi bo‘laklangunga qadar nuqtani taqozo etgan bo‘lsa, ko‘chirma gapning ayni uzilgan joyida vergul qo‘yiladi va muallif gapi kichik harf bilan boshlanib, undan keyin nuqta qo‘yiladi; ko‘chirma gapning ikkinchi qismi bosh harf bilan boshlanadi: “ma, - dedi mashinaning qiya ochiq eshigidan uzatib. - gulandomniyam og‘zi tegsin”. ( o‘.hoshimov) “uchyildan beri shu gapni kutar edim sizdan, - dedi omon iymanib. - qiling. biryonini o‘zim ko‘taraman... ”. “yo‘q, hammasi o‘zimdan, - kesib ta’kidladi mansur. -armonim shu edi, jo‘ra”. (sh.xolmirzayev) “kambag‘alming ekkani unmaydi, bolasi ko‘payadi o‘zi, - deb o‘yladi shoikrom ijirg'anib. - shu kunimdan ko‘ra urushga borib, o‘lib …

3 / 11

ga muvofiq vergul (yopiluvchi qo‘shtirnoqdan keyin) yoki so‘roq, yoki undov, yoki ko‘pnuqta (yopiluvchi qo‘shtirnoqdan oldin) qo‘yiladi, bu belgilardan keyin esa tire qo‘yiladi: kampirni uygotib: “tur, karomatingni ko‘rsat”, - dedim. (oybek) bunga qarshi o‘jar cho‘loq: “avval quda qilib, keyincha o‘zim ham shaharga ko‘chmoqchiman ”, - deb javob berdi. (cho‘lpon) mehmonlarga: “zerikmadingizlarmi? ” - deb, supaning bir chetiga o‘tirdi. (oybek) to‘n kiyib, belbog‘ bog‘lagan bolakaylar ko'zidan duv-duv yosh oqib: “buvijonim, buvijonim!” - deb chirillashar edi. ( o‘.hoshimov) ona esa: “bolam, qishlog‘imiz, odamlarimiz yana ham yaxshi bo‘lib ketdi, mana, kelsang ko‘rarsan...”-derdi. (s.ahmad) qizaloq: “otam sizni yo‘qlayotuvdi. zerikkanlar... ” - dedi. (sh.xolmirzayev) 8. ko‘chirma gap mazmunan muallifning o‘y-xayoli, ickechinmasi, ichki fikr-mulohazasi kabilarga daxldor bo‘lib, bevosita talaffuz qilingan nutq maqomida bo‘lmasa, ya’ni muallif gapining sintaktik asosini ...deb o'yladi, ... debxayol qildi, ...debfikr-mulohaza qildi, ...deya xavotir oldi, ...deya qo‘rquvga tushdi kabi, shuningdek, ...degan fikrdaman, ...degan gap, ...deganday bo‘ldi, ...deganday ishora qildi kabi so‘z shakllari tashkil etgan …

4 / 11

emas!” deb o'ylardi u. (cho‘lpon) “bu ketishda, qizim sho‘rlik, to‘yga yetarmikan, yo‘qmikan? ” degan xayollar onaning bag‘rini tilardilar. (cho‘lpon) “tashi yaltiroq, ichi qaltiroq” degan gap bor. (cho‘lpon) zunnun “yo‘q, yo‘q ” degan ma’noda qo‘lini chaypidi. (cho’lpon) nizom qayiqni sokin qo‘ltiqqa burib kelib to‘xtatganda, hamidaga ma’yus termulib, “yana qachon ko‘rishamiz? ” degandek qaradi. (p.qodirov) “men qo‘yib yubordim, siz ham qo‘yib yuboring” degan ishorani bildirdi. (t.murod) ulug‘bek “jim !” deganday o‘ng qo‘lini sal ko'tarib qoyib, abdulvahobga tikildi. (t.malik) yigitlar “kimjavob beradi? ” degandek bir-birlariga qarab olishdi. (t.malik) “sendan yozuvchi chiqadi-yov” degan maqtovdan taltayib, oldidagi qog'ozga battar yopishadi. (e.a’zam) xulosa ko‘chirma gapli qo‘shma gaplarda tinish belgilari qo‘llanishi nutqning mazmunini aniq ifodalash, so‘zlovchi va muallif fikrlarini bir-biridan ajratish hamda gapning ohangini to‘g‘ri yetkazish uchun muhim ahamiyatga ega. bunday gaplarda qo‘shtirnoq, vergul, nuqta, so‘roq, undov, ikki nuqta kabi belgilar muayyan qoidalarga ko‘ra qo‘llanadi. ularning to‘g‘ri ishlatilishi matnning grammatik to‘g‘riligi va uslubiy ravonligini ta’minlaydi. foydalanilgan adabiyotlar …

5 / 11

koʻchirma gapli qoʻshma gaplarda tinish belgilarining qoʻllanishi - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 11 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "koʻchirma gapli qoʻshma gaplarda tinish belgilarining qoʻllanishi"

koʻchirma gapli qoʻshma gaplarda tinish belgilarining qoʻllanishi reja ko‘chirma gaplar alohida abzas ko‘rinishida yangi qatordan emas, balki ketma-ket bir qatorda berilgan bo‘lsa tinish belgilarining ishlatilishi muallif gapi ko‘chirma gapning ichida kelganda tinish belgilarining ishlatilishi bo‘laklangan ko‘chirma gapning birinchi qismi bo‘laklangunga qadar nuqtani taqozo etgan bo‘lsa tinish belgilarining ishlatilishi 1. ko‘chirma gaplar alohida abzas ko‘rinishida yangi qatordan emas, balki ketma-ket bir qatorda berilgan bo‘lsa, qo‘shtirnoqqa olinadi: muning ustigayana ta’na ham qilib qo‘ydi: “kim olardi endi u kampirni?” (cho‘lpon). ammo agar ko‘chirma gap alohida abzas yoki emotsionallikka ega bo‘lganda esa so‘roq yoki undov belgisi, shuningdek, ko‘pnuqta yopiluvchi qo‘shtirnoqdan oldi...

Этот файл содержит 11 стр. в формате PPTX (131,9 КБ). Чтобы скачать "koʻchirma gapli qoʻshma gaplarda tinish belgilarining qoʻllanishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: koʻchirma gapli qoʻshma gaplard… PPTX 11 стр. Бесплатная загрузка Telegram