tinish belgilarining qo‘llanish asoslari (punktuatsiya)

PPTX 18 стр. 94,4 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 18
mavzu: tinish belgilarining ishlatilishi (punktuatsiya) mavzu: tinish belgilarining qo‘llanish asoslari (punktuatsiya) o‘qituvchi: barno suleymanova tinish belgilarining qo‘llanish asoslari. (punktuatsiya) uslubiyat (stilistika) mavzu rejasi: 1.tinish belgilari va ularning ishlatilish o‘rinlari. 2. nutq uslublari. tinish belgilarining ishlatilishi i. nuqta mana bunday o‘rinlarda qo‘yiladi: 1. darak gap oxiriga: erinchoqlik dunyodagi mavjud hamma narsaning dushmanidir. 2. orzu – istak, iltimos, maslahat mazmunini bildirgan, tinch ohang bilan aytilgan buyruq gaplar oxiriga: mayli, boring bo‘lmasa, do‘stlaringiz kutib qolmasin. 3. atov gaplardan keyin: subhidam. hamma shirin uyquda. 4. qisqartirilgan ism va familiyalarning birinchi harfi yoki qismidan keyin: s. ahm. (said ahmad) 5. sanash yoki ayrim fikrning qismlari ifodalagan va oy, kun, yillarni bir – biridan ajratish uchun qo‘llangan raqam yoki harfdan keyin: 17.02.2023. kabi. eslatma: qavsga olingan manbadan oldingi gap oxiridagi tinish belgilari o‘z o‘rnida saqlanadi va qavsdan keyin hech qanday tinish belgisi qo‘yilmaydi: uning ham ko‘zi qattiq, ham tili tez edi. (o.) shuningdek, sarlavhalardan keyin (darak …
2 / 18
. 10. hisob-kitob ishlarida nuqta belgisidan ko‘paytiruv alomati sifatida foydalaniladi: 2 . 2 = 4 ii. so‘roq belgisi mana bunday o‘rinlarda qo‘yiladi: 1. so‘roq belgisi so‘roq gap oxiriga qo‘yiladi: majlis shu yerda o‘tkaziladimi? 2. so‘roq gaplar birdan ortiq bo‘lib kelishi mumkin, bunday paytlarda so‘roq belgisi quyidagicha qo‘yiladi: 1) so‘roq gaplarning har biriga ahamiyat berish lozim topilsa yoki har qaysi so‘roq gap mazmuniga ko‘ra mustaqil bo‘lsa, har biridan so‘ng so‘roq belgisi qo‘yiladi: oila a’zolaringiz qanday? do‘stlaringiz yaxshi yurishibdimi? 2)agar so‘roq gaplar mazmunan umumiy bir fikrni ifodalasa, so‘roq belgisi eng so‘nggi so‘roq gapdan keyin qo‘yiladi: -tag‘in mehmon boshlab keldingmi? kim kelyapti: savrimi, rahbarmi, yo akangning bolalari kelyaptimi? (g‘.g‘.) 3) so‘z yoki ibora noaniq bo‘lsa, unda gumon ifodalansa, so‘roq belgisi qo‘yiladi: bu ishlarning hammasini yarim soat (?) ichida bir o‘zi bajardimikin? eslatma: ba’zan qo‘shma gaplar tarkibidagi sodda gaplardan biri so‘roq gap shaklida, ikkinchisi esa uning izohi sifatida kelishi mumkin, bunday holatlarda ular orasiga …
3 / 18
uchib keldi. c) takrorlangan bog‘lovchidan oldin: hovlida yo ayollar, yo bolalar bo‘lishi kerak. 2. undalmalarni ajratish uchun: og‘lim, sadoqat bilan xizmat qil! 3. kirish so‘zlarni va tuzilishiga ko‘ra murakkab bo‘lmagan kirish gaplarni ajratish uchun: menimcha, uch kishi keladi. men sizga to‘g‘risini aytsam, bugun biz birga kelganmiz. 4. ha va yo‘q so‘zlarini gap bo‘laklaridan ajratish uchun: ha, siz to‘g‘ri aytyapsiz. yo‘q, bu vazifani bajara olmayman. 5. gapning ajratilgan bo‘laklarini ayirib ko‘rsatish uchun: biz, ya’ni iii bosqich talabalari, yakshanbalikda namuna ko‘rsatib ishladik. 6. bog‘lovchisiz bog‘langan qo‘shma gaplarda: ko‘p so‘zning ozi yaxshi, oz so‘zning o‘zi yaxshi. 7. ammo, lekin, biroq (yolg‘iz kelgan) bog‘lovchilar bilan bog‘langan qo‘shma gaplarda: qovun pishmagan, lekin sap-sariq pishgan handalaklar dumalab yotar edi. 8. ergash gaplarni ajratish uchun: kim ko‘p o‘qisa, u bilimdon bo`ladi. 9. muallif gapini ko‘chirma gapdan ajratish uchun: ,,siz haddan ziyod ko‘ngilchansiz”, - deb e’tiroz bildirdi la’lixon qiziqqonlik bilan v. ko‘p nuqta quyidagi o‘rinlarda qo‘yiladi: 1. fikrning …
4 / 18
k otgandi; yo‘l yoqasidagi daraxtlar yaproqchalar chiqargan, dengiz tomondan shabada esib qolgandi. vii. ikki nuqta quyidagi o‘rinlarda qo‘yiladi: 1. uyushiq bo‘laklardan oldin kelgan umumlashtiruvchi so‘zdan keyin: ziyofatga hirotning eng ilg‘or kishilari: olimlar, shoirlar, hofizlar, mashshoqlar, xattotlar, mashhur hunarmandlar, muqovasozlar va egarsozlar to‘planishgan edi. eslatma: ba’zan umumlashtiruvchi so‘z yashirinishi mumkin, lekin ikki nuqta qo‘yilaveradi: qilinishi kerak: traktorlar ta’mirdan chiqarilsin, ishchilarga yetarli sharoit yaratilsin. 2. quyidagi ma’nolarni ifodalagan bog‘lovchisiz qo‘shma gaplarda: 1) bir gap ikkinchi bir gapdan anglashilgan ish-harakatning sababini ko‘rsatsa: u ichkariga shoshilib kirib ketdi: telefon anchadan beri jiringlayotgan ekan. 2) bir gap ikkinchi bir gapdan anglashilgan ish-harakatning natijasini ko‘rsatsa: shamol juda zo‘raydi: daraxtlarning ancha-munchasi sinib tushdi. 3) agar biror gap boshqa bir gapning mazmunini to‘ldirsa yoki izohlasa: vazifangiz shu: bironta odam bu xonaga kiritilmasligi kerak. 3. ko‘chirma gapdan oldin, muallif gapidan so‘ng: u baland ovozda so‘radi: - kim bor? viii. tire quyidagi o‘rinlarda qo‘yiladi: 1. ega bilan kesim orasida: a) …
5 / 18
lab berdi. 4. muallif gapi bilan ko‘chirma gap orasida: - bugun kelasizmi? – so‘radi qizi. 5. dialog tipidagi ko‘chirma gaplarda: - jo‘nab ketdimi? - ketdi. 6. kutilmagan voqea – hodisalarni ifodalagan gaplardan oldin: kecha tog‘amlarnikiga borgan edim – alisher kelibdi! 7. bog‘lovchisiz qo‘shma gap tarkibidagi sodda gaplar: a) zidlik mazmunini anglatsa: kechasi sovuq – kunduzi issiq; b) birinchi gap ikkinchi gap kesimidan anglashilgan ish-harakatning bajarilish natijasini yoki shartini bildirsa: ishning ko‘zini bil – dala ham obod, choyxona ham. qo‘shning tinch – sen tinch; c) birinchi gap mazmuni ikkinchi gap mazmuniga o‘xshatilsa: qor yog‘di – don yog‘di. 8. savol-javobdan iborat har bir luqmadan (replikadan) oldin: - hov, ana, ko‘ryapsanmi? - nimani? - gumbaz tepasidagi laylak inini. - ko‘ryapman. ix. qavs quyidagi o‘rinlarda qo‘yiladi: 1. kiritma gapni ajratish uchun: qizil duxobaga o‘ralgan daftarchaning jildiga (qalandar buni keyin, madrasaga qaytgach ko‘rdi) zar bilan shu satrlar bitilgan edi. 2. ifodalanayotgan fikrga yoki uning biror …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 18 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tinish belgilarining qo‘llanish asoslari (punktuatsiya)"

mavzu: tinish belgilarining ishlatilishi (punktuatsiya) mavzu: tinish belgilarining qo‘llanish asoslari (punktuatsiya) o‘qituvchi: barno suleymanova tinish belgilarining qo‘llanish asoslari. (punktuatsiya) uslubiyat (stilistika) mavzu rejasi: 1.tinish belgilari va ularning ishlatilish o‘rinlari. 2. nutq uslublari. tinish belgilarining ishlatilishi i. nuqta mana bunday o‘rinlarda qo‘yiladi: 1. darak gap oxiriga: erinchoqlik dunyodagi mavjud hamma narsaning dushmanidir. 2. orzu – istak, iltimos, maslahat mazmunini bildirgan, tinch ohang bilan aytilgan buyruq gaplar oxiriga: mayli, boring bo‘lmasa, do‘stlaringiz kutib qolmasin. 3. atov gaplardan keyin: subhidam. hamma shirin uyquda. 4. qisqartirilgan ism va familiyalarning birinchi harfi yoki qismidan keyin: s. ahm. (said ahmad) 5. sanash yok...

Этот файл содержит 18 стр. в формате PPTX (94,4 КБ). Чтобы скачать "tinish belgilarining qo‘llanish asoslari (punktuatsiya)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tinish belgilarining qo‘llanish… PPTX 18 стр. Бесплатная загрузка Telegram