texnologik jarayondagi fazalar o‘rni va ularning matematik ko‘rinishlari

DOC 205.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1403771908_46684.doc × × å = å = t ij t j t ij t j x m m m å d d × × å = å = t ij t j t ij t j x m m m texnologik jarayondagi fazalar o‘rni va ularning matematik ko‘rinishlari reja: 1. mis ashyolarini boyitish 2. xomashyo va shixtalarni tayyorlash hamda uzatish har qanday texnologik jarayonning maqsadi boshlang‘ich xomashyodan avvaldan rejalashtirilgan va kutilgan tayyor yoki yarimtayyor mahsulotni olishdir. avvaldan kutilgan mahsulotni olish uchun hamisha intilish bo‘lib kelgan. xomashyo tarkibidan biror metalni sof holda olish uchun texnologik jarayonni olib borayotganda imkon darajasida uning tarkibidagi metalni ko‘proq ajratib olishga harakat qilinadi. buning uchun juda ko‘p texnologik omillar mavjud bo‘lib, ularning deyarli hammasi ham jarayonning borishiga o‘z ta’sirini ko‘rsatadi. iqtisodiy, ekologik va boshqa omillar garchi texnologik jarayonni tanlash paytida ta’sir ko‘rsatsa-da, bu bo‘limda ular e’tiborga olinmaydi. texnologik jarayonning asosiy omillaridan biri sifatida berilgan ma’lum boshlang‘ich …

ng doimiyligi e’tiborga olinadi. shuning uchun ham j fazaning element tarkibi uchun mkj belgilansa, mkj=mkjxij element massasini tashkil etadi. bunda element konsentratsiyasini aniqlash uchun molli {xkj} yoki og‘irlikli (xofk) ulush ishlatishdan qat’i nazar, yuqorida ko‘rsatilgan mkj element massasiga teng bo‘laveradi va ushbu tenglikka rioya qilinadi: σxkj=1 σ xofkj=1 agar tashqi massa almashinuv kechmasa, borayotgan j-fazalar ichida element tarkibi o‘zgarmaydi (bu haqda 2.3-jadvalda batafsil ko‘rsatilgan). mis sanoatidagi jarayonda qatnashadigan barcha element va komponentlarni o‘rganadigan bo‘lsak, ularning soni juda ko‘p. shuning uchun ham fazalarda uchraydigan element va komponentlarning bir xilligini ta’minlash, tushunarli bo‘lish uchun ham indekslar bilan fazalar belgilab chiqiladi. agar fazalarning elementar tarkibi va ularning massasi yoki element tarkibiga kiruvchilarning massasi aniq bo‘lsa, bu holda fazalarning massa tasnifi osongina aniqlanadi va bir xil bo‘ladi. molekular ulush va konsentratsiya uchun ham deyarli shunday yoziladi: mj=σmij= σmj∙ xij agar fazada jarayon tashqi massa va almashinuvlarsiz borsa, fazalar massa tasnifi tortma ulushi tarkibini aniqlaydi, …

xususiyatlari [8] № nomlanishi ko‘rsatki-chi birligi aniqlash formulasi 1 2 3 4 5 1 indekslar 1.1 komponentlar i 1.2 fazalar j 1.3 elementlar k 1.4 kimyoviy reaksiyalar s 1.5 erkin indekslar m n o p 2 sistemadagi molli massalar m mol 3 miqdori (konsentratsiya) x 3.1. fazadagi elementning miqdori n 4 faollik koeffitsiyenti y 5 faollik a 6. entalpiya (entalpiyaning o‘garishi) ni n 6.1. entropiya (entropiyaning o‘zgarishi) si s kkal/mol 6.2. harorat t k0 c 6.3. bosim p pa 6.4. hajm v m3 litr 6.5. oltingugurt-kislorodli potensial ps2-o2 6.6. kimyoviy reaksiyadagi muvozanat doimiyligi kl 7. erkinlik darajasi soni f o‘rganilayotgan fazada biror komponent {xij} yoki {xij0} tarkibi bilan ma’lum. unda barcha komponentlar soni ham ma’lum bo‘ladi. fazalarning miqdor tasnifi {mij} yoki {mij0} komponentlarning tortma yoki molekular massasiga asoslanadi. unda mi=σmij, m0i= σm0i= σmtij. tortma konsentratsiya uchun 2.2-jadvaldan ma’lumki, suyuq faza ishtirok etayotgan metalli (mis), metall (temir), shteyn va shlak birikmada …

na (yoy) shaklida qayta ishlanadi (chiziladi). ikki o‘zgaruvchi omil ta’siri aks etgan chizma bog‘liqlikni tekislikdan aniq ko‘rish va unda ularning tasvirini bayon etish oson. uchta o‘zgaruvchi omilning ko‘rinishini tasvirlash uchun uch xil ko‘rinishli ikki tomonlama qirqim holida namoyon etish mumkin. biroq aslida amalda bitta o‘zgaruvchi bo‘lgan taqdirdagina bog‘liqlik xususiyatini grafik chizma orqali tasvirlash mumkin. ikkita o‘zgaruvchi uchun esa chizmada uchinchi koordinata o‘qini chizish va tasvirlash kerak, ammo buni tekislikda tasvirlash qiyin. agar tarkib ikki noma’lum o‘zgaruvchanlik bilan izohlanadigan bo‘lsa, tarkib xususiyatining bog‘liqligini tasvirlash uchun izochiziq usuli qo‘llaniladi. bunda x1, x2 koordinatalaridagi nuqtalarning geometrik o‘rni izochiziq hisoblanib, f(x1, x2)=const talabiga javob berishi kerak. xususiyatlarning oraliq belgilari, xossalari grafik interpolatsiya yo‘li bilan aniqlanadi. agar tadqiq etiluvchi xususiyat ikki qismdan tarkib topuvchi sistema yoki fazaga bog‘liq holatda bo‘lsa, amalda u bir qism komponentning xossasi orqali aniqlanadi. xy+xy=1 yoki xyb+xyb=1 bunday sistemalar binar (ikkilik) sistemalar deb nomlanadi (2.9-rasm). uch qism (xy–xy–xy)dan tashkil topgan sistema …

entratsion tetraedrda grafik tasvirlash mumkin. xususiyatlarning izoustki tengligini konsentratsion tetraedrda grafik ko‘rsatish mumkin [8]. amalda tutashib kesuvchi chiziqlar usulidan foydalaniladi. tutashib kesuvchi chiziqlar tekisligidagi holati sistemaga xos tarkib-xususiyatdan kelib chiqib, diagramma tarkib berish shartlari bilan aniqlanadi. (x1j =const, x2j–x3j–x4j ) 2.10-rasm. x1–x2–x3 (f-izoliniya) konsentratsion uchburchakda perpendikular chiziqlar yordamida m(x1) nuqtada fazalar xususiyatini aniqlash (parallel chiziqlar o‘tkazish orqali). 2.11-rasm. x1–x2–x3 (f-izoliniya) konsentratsion uchburchakda kesuvchi chiziqlar yordamida m(x1) nuqtadagi fazalar xususiyatini aniqlash (perpendikular chiziqlar chizish orqali). konsentratsion uchligi tarzida bo‘lib, bunda x2j+x3j+x4j=1-x1j konsentratsion tetraedr uchun tutashib kesuvchi chiziqlar tekisligidagi usulini qo‘llash mumkin [8] (38-bet 2.5; 2.6-rasmlarda berilgan). adabiyotlarda sistema uchun besh, olti faza tashkil topuvchi diagrammaning tarkib-xususiyati haqida ham yo‘ldosh ko‘rsatmalar uchraydi. n–o‘lchovli uchburchakda nuqtaning holatini loyihalash premel usuli orqali aniqlanadi, bu (n=1)–o‘lchovli uchburchak bo‘lib, o‘lchovli qirqim tekislikda teng qilib tutashguncha davom etadi. bu murakkab usul bo‘lib, metallurglarga qaraganda matematiklar uchun ko‘proq qiziqish uyg‘otadigan soha deyish mumkin. texnologik jarayonlarni tahlil qilish, ularning …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "texnologik jarayondagi fazalar o‘rni va ularning matematik ko‘rinishlari"

1403771908_46684.doc × × å = å = t ij t j t ij t j x m m m å d d × × å = å = t ij t j t ij t j x m m m texnologik jarayondagi fazalar o‘rni va ularning matematik ko‘rinishlari reja: 1. mis ashyolarini boyitish 2. xomashyo va shixtalarni tayyorlash hamda uzatish har qanday texnologik jarayonning maqsadi boshlang‘ich xomashyodan avvaldan rejalashtirilgan va kutilgan tayyor yoki yarimtayyor mahsulotni olishdir. avvaldan kutilgan mahsulotni olish uchun hamisha intilish bo‘lib kelgan. xomashyo tarkibidan biror metalni sof holda olish uchun texnologik jarayonni olib borayotganda imkon darajasida uning tarkibidagi metalni ko‘proq ajratib olishga harakat qilinadi. buning uchun juda ko‘p texnologik omillar mavjud bo‘lib, ularning deyarli hammasi ham jarayonning …

DOC format, 205.0 KB. To download "texnologik jarayondagi fazalar o‘rni va ularning matematik ko‘rinishlari", click the Telegram button on the left.

Tags: texnologik jarayondagi fazalar … DOC Free download Telegram