biologiya o‘qitish metodikasi – 5110400

DOCX 35 pages 3.2 MB Free download

35 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.2 MB

File type DOCX

Pages 35

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 35

o ‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi toshkent viloyati chirchiq davlat pedagogika instituti tabiiy fanlar fakulteti biologiya o‘qitish metodikasi – 5110400 abdunabiyeva mohinur zafar qizi “noyob va soni kamayib borayotgan qushlar,ularni muhafaza qilish “ mavzusidagi kurs ishi chirchiq-2022 mundarija kirish asosiy qism-----------------------------------------------------------------------3 ⅰ bob qushlar sinfi morfologiyasi va anatomiyasi -----------------------------5 ⅱ bob noyob va soni kamyib borayotgan qushlar ----------------------------13 ⅲ bob noyob va soni kamayib borayotgan qushlarni muhofaza qilish---- 19 xulosa-------------------------------------------------------------------------------22 ilova ---------------------------------------------------------------------------------23 foydalanilgan adabiyotlar-------------------------------------------35 kirish 1.qushlarning tuzilish xususiyati va klassifikatsiyasi. tashqi ko’rinishi uchishga moslashganligidan dalolat berib, tanasi suyri, tuxumsimon shaklda, ixcham, juda harakatchan bo’yin bilan birikkan bosh, qanot va oyoqlardan tashkil topgan. barmoqlari odatda 4 ta, ba'zan 3 yoki 2 ta afrika tuyaqushlarida 2 ta bo’lib, 4 barmoqlilarda ko’pincha 3 tasi oldingi, bitgasi orqaga yo’nalgan bo’ladi.qushlarning terisi yupqa, terisida bezlar bo’lmaydi. faqat ko’pchilik qushlarda dumning asosida dumg’oza bezi bo’ladi, qushlarning tanasi patlar bilan qoplanganligi xarakterlidir. pat o’qining …

2 / 35

anadi. naysimon suyaklari pnevmatikdir: bularda havo bilan to’lgan bo’shliq bor. umurtqa pogonasi bo’yin, ko’krak, dumgaza va dum bo’limiga bo’linadi. bo’yin umurtqalarining. shakli egarga o’xshab bir-birlari bilan tutashishi nihoyatda harakatchan bo’lishiga va egiluvchanlikni ta'min etadi. ularning soni turlicha 9 tadan 25 taga qadar boradi, kaptarda 14 ta. qush tuxumining tuzilishi. umuman hamma qushlarning tuxumi bir xil tuzilishga ega. tashqi tomonidan ichki qismlarni sovuq va qurib qolishdan saqlaydigan qattiq po’choq bilan qoplangan. 2. rivojlanishi.tuxum hujayralar tuxumdonda hosil bo’ladi, uruglangan tuxum parda bilan qoplanadi. embrion tuxum yo’lida rivojlana boshlaydi. qush tuxum qo’ygach, unda embrionning yanada rivojlanishiga to’xtaydi, muayyan 38-39 haroratda u yana rivojlana boshlaydi. qushlar rivojlanishi jarayonida baliqlar va sudralib yuruvchilarga o’xshash davrlarini o’tkazadi, ya'ni ularning bir vaqtlar baliqsimonlar va sudralib yuruvchilar ajdodlari bilan uzoq qarandoshligidan dalolat beradi. 3. qushlarning sistematikasi. hozirgi zamonda er yuzida 9 mingga yaqin qushlar turi erning hamma materik va orollarga tarqalgan. afrika, janubiy amerika bilan avstraliya tuyaqushlari va …

3 / 35

tanasining fiziologik tuzilishi, o'ziga xos moslashuvlar bilan tavsiflanadi, birinchi navbatda parvoz uchun mo'ljallangan. qushlar engil skelet va engil, ammo kuchli mushak tizimi, qon aylanish va nafas olish tizimlarini yuqori metabolik darajaga va yuqori kislorod etkazib berish darajasiga moslashtirib, qushlarning parvoziga imkon berishdi. gaga tumshug'ining rivojlanishi xarakterli ovqat hazm qilish tizimining shakllanishiga ham olib keldi. ushbu barcha anatomik ixtisosliklar qushlarning an'anaviy va hanuzgacha keng tarqalgan tasniflash tizimlarida umurtqalilarning alohida sinfi uchun ajratilishiga olib keldi. nafas olish tizimi:parvoz paytida intensiv metabolizmni ta'minlash uchun qushlar katta miqdordagi kislorodga muhtoj. evolyutsiya jarayonida qushlar doimiy nafas olish deb ataladigan noyob tizimni yaratdilar. o'pkalarni shamollatish havo qistirmalari yordamida amalga oshiriladi, ular hozirda faqat qushlarda mavjud (ehtimol ular dinozavrlarda bo'lgan). havo yostiqchalari gaz almashinuvida ishtirok etmaydilar, balki havoni saqlaydilar va mo'ynalar kabi harakat qiladilar, bu o'pkaga ular orqali toza havoning doimiy oqimi bilan o'z hajmini saqlab turishga imkon beradi.havo to'rva va o'pka tizimidan o'tganda, sutemizuvchilarning nafas olish …

4 / 35

ig'i orqali sodir bo'ladi.(1-rasm) qon aylanish tizimi:qushlarning aksariyati sutemizuvchilar va ba'zi sudraluvchilar kabi (masalan, timsohlar) to'rt kamerali yurakka ega. ushbu bo'linish qon aylanish tizimining samaradorligini oshiradi, kislorod va ozuqaviy moddalar bilan to'yingan va metabolik mahsulotlar bilan to'yingan qonni ajratib turadi. sutemizuvchilardan farqli o'laroq, qushlar o'ng aorta yoyini saqlab qolishgan. faoliyatni davom ettirish uchun yurak bir daqiqada nisbatan ko'p urishlarni amalga oshiradi, masalan, yoqutli gumbazda yurak urish tezligi daqiqada 1200 ga etadi (soniyada taxminan 20 zarba).(2-rasm) qushlardagi ovqat hazm qilish tizimi;umuman olganda, biz qushlarning ovqat hazm qilish tizimi tumshug'dan kloakaning ochilishigacha cho'zilgan ichi bo'sh naycha deb ayta olamiz. ushbu naycha bir vaqtning o'zida juda ko'p funktsiyalarni bajaradi, ovqatni qabul qiladi, sharbatlarni oziq-ovqatni parchalaydigan, moddalarni o'zlashtiradigan, shuningdek ovqatlanmagan ovqat qoldiqlarini olib tashlaydigan fermentlar bilan chiqaradi.biroq, barcha qushlarda ovqat hazm qilish tizimining tuzilishi va uning funktsiyalari bir xil bo'lishiga qaramay, ba'zi tafsilotlarda ozuqa odatlari, shuningdek ma'lum bir qushlar guruhining dietasi bilan bog'liq bo'lgan …

5 / 35

qadilar. tilning oxiridagi ba'zi bir yog'och o'roqchilarda orqada qolib ketgan choklar bor, buning natijasida qush hasharotlar va ularning lichinkalarini po'stloq yuzasiga tortishi mumkin. ammo gumbazning tili, qoida tariqasida, ikkiga bo'lingan va naychani gullardan to'kishga yordam beradigan naychaga o'ralgan. u shuvoqning tilidan foydalanib, gullardan shirin nektar chiqaradi.kabutarlar, qirg'ovullar, bug'doy va kurkalar, shuningdek boshqa ba'zi qushlar singari, qizilo'ngachning bir qismi doimiy ravishda kengayib boradi (uni goatr deb atashadi) va oziq-ovqat to'plash uchun ishlatiladi. ko'pgina qushlarda qizilo'ngach juda kengayadi va oshqozonga kirishdan oldin bir muncha vaqt o'z ichiga olishi mumkin. qushlardagi oshqozon bezlari va mushak ("kindik") qismlarga bo'linadi. glandular qism sekretsiya qiladi, oziq-ovqatni keyinchalik so'rilishi uchun mos bo'lgan moddalarga, me'da shirasiga ajratadi. oshqozonning mushak qismi qalin devorlar va qattiq ichki yoriqlar, tishsiz hayvonlar uchun kompensatsion funktsiyani bajaradigan bezli oshqozondan olinadigan oziq-ovqat bilan ajralib turadi. mushaklar devorlari urug'lar va boshqa qattiq ovqatlar bilan oziqlanadigan qushlarda ayniqsa qalin bo'ladi. oshqozonga kirgan ovqatning bir qismini (masalan, …

Want to read more?

Download all 35 pages for free via Telegram.

Download full file

About "biologiya o‘qitish metodikasi – 5110400"

o ‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi toshkent viloyati chirchiq davlat pedagogika instituti tabiiy fanlar fakulteti biologiya o‘qitish metodikasi – 5110400 abdunabiyeva mohinur zafar qizi “noyob va soni kamayib borayotgan qushlar,ularni muhafaza qilish “ mavzusidagi kurs ishi chirchiq-2022 mundarija kirish asosiy qism-----------------------------------------------------------------------3 ⅰ bob qushlar sinfi morfologiyasi va anatomiyasi -----------------------------5 ⅱ bob noyob va soni kamyib borayotgan qushlar ----------------------------13 ⅲ bob noyob va soni kamayib borayotgan qushlarni muhofaza qilish---- 19 xulosa-------------------------------------------------------------------------------22 ilova ----------------------------------------------------------...

This file contains 35 pages in DOCX format (3.2 MB). To download "biologiya o‘qitish metodikasi – 5110400", click the Telegram button on the left.

Tags: biologiya o‘qitish metodikasi –… DOCX 35 pages Free download Telegram