oʻsimliklarning ekologiya fitosenotik strategiyasi

PPTX 11 pages 14.7 MB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 14.7 MB

File type PPTX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

oʻsimliklarning ekologiya fitosenotik strategiyasi oʻsimliklarning ekologiya fitosenotik strategiyasi bajardi: biologiya ta’lim yo’nalishi 105-guruh talabasi abdullayeva nigora. kurs ishi rahbari: usmonov salohiddin. 1 i.bob. oʻsimliklarning ekologiya fitosenotik strategiya 1.1. o’simliklar ekologiyasi faninig qisqacha rivojlanish tarixi. tirik organizmlarning atrof-muhitga munosabati qadim zamonlarda ham ma’lum bo’lgan. chunonchi, o’simliklarning yashash sharoitiga munosabati haqidagi ma’lumotlarni yeramizgacha bo’lgan 372-278-yillarda teofrast yereziyskiy va yangi yeraning 23-79-yillarida katta pliniy keltirib o’tgan edi. teofrast yereziyskiy aleksandr makedonskiy bilan birgalikdagi yurishlarida yiqqan matyeriallarini ishlab chiqib, osiyo, afrika va yevropa o’simliklarini o’zaro taqqosladi, keyin o’simliklarning shakli va o’sishi iqlim, tuproq sharoitiga hamda o’stirish usullariga bog’liqligini qayd qilib o’tdi. o’simliklarning ekologik klassifikatsiyasini taklif etdi, keyinchalik, xiii asrda al`byert velikiy ekologik masalalarga to’xtalib, o’simliklar qishki tinim davrining sabablari, ular oziqlanish, tuproq sharoitiga, quyosh issiqligiga bog’liq holda o’sishi va ko’payishi to’g’risidagi fikrlarini bayon qildi. keyingi o’n yilliklarda deyarli barcha mamlakatlarda ekologik tadqiqotlar avj olib rivojlandi. 60-yillarda asosiy masalalar bo’yicha turli maktab va yo’nalishlar ekologlarining …

2 / 11

ya, inson ekologiyasi va boshqa ekologiyalar mavjud. lekin yangi va eski ekologiyaning strukturasi asosan o’xshash, faqat foydalaniladigan metodlari farq qiladi. 1.2. o’simliklar ekologiyasining boshqa fanlar bilan bog’lanishi ekologlar ayrim omillarni, ya’ni tempyeratura, yorug’lik, namlik va boshqalarni o’rganish uchun tegishli metodlardan foydalanishi kerak; buning uchun esa ular hamma vaqt fizika, kimyo, meteorologiya, klimatologiya, tuproqshunoslik bilan bog’liq holda ish ko’rishlariga to’g’ri keladi. keyingi vaqtlarda matematika va ehm dan foydalanish ham kuchayib bormoqda. o’simliklar ekologiyasi biologiya fanlaridan fiziologiya bilan chambarchas bog’liq. lekin fiziologiya sohasidagi tadqiqotlar qat’iy nazorat qilinadigan sharoitda o’tkaziladi, ekologlar esa doimiy ravishda o’zgarib turadigan tabiiy sharoit bilan bog’liq holda ish olib boradilar. ekologiya - ekologiya oykos-uy, logos- fan manosini bildiradi. ekologiya biologiya fanining birinchisi (bioekologiya bo’lib, organizmlar orasidagi munosabatlarni individlar populyasiyasi biosenoz va boshqalar) o’zaro va atrof muxit munosabatini o’rganadi. autekologiya –organizmlarni atrof muhit bilan munosabatini o’rganadigan fan organizmlar ekologiyasi. adaptatsiya –organizmlarni turli ekologik sharoitga moslashuvi. biosenoz- bir turdagi xududda (biotonda) …

3 / 11

i, ular ana shu muhitdan o’zining hayot faoliyati uchun, o’sish va rivojlanishi uchun zarur bo’lgan jamiki borliqni oladi. o’simliklar ana shu muhitdan har xil zarur moddalarni o’zlashtiradi va assimilyatsiya yo’li bilan singdiradi. o’simliklar bilan ularni qurshab olgan muhit o’rtasida doimiy ravishda moddalar va enyergiya almashinuvi boradi. bulardan tashqari, o’simliklar tanasining o’zida ham doimiy ravishda hujayralararo va o’simlikning organlari hamda qismlari o’rtasida o’zaro moddalar almashinuvi ro’y beradi. bu xildagi jarayon to’xtab qolsa, organlar va umuman butun organizm nobud bo’ladi. ii.bob. o’simliklar hayotiy shakllari va fitosenotik strategiyasi. 2.1. o‘simliklarning ekologo-fitotsenotik strategiyalari o‘simliklarda ekologo-senotik strategiyalar haqidagi konsepsiya va uning rivojlanish tarixining qayta ochilishi fanda juda muxim ahamiyatga ega hisoblanadi. zoologlardagi r-tanlanish va k-tanlanish deb nomlangan turlarning strategiyalari tizim, 1967-yilda a.makartur va ye.uilsonlar tomonidan tavsiflangan. unga qadar ancha oldin botanik dj. makloid 1884-yili o‘zining o‘simliklardagi o‘xshash (analogik) guruxlarini ta’riflagan. u o‘zining maqolasida urug‘ xolatida qishlaydigan yosh nixolni "proletarlar", organik moddasi yetarli xolda qishlovchi o‘simliklar …

4 / 11

va eksplerentlar deb atadi. "v" tipi turlari (violentlar, kuchlilar) faol ravishda rivojlanib, xududni egallab uni o‘zi bilan saqlab, boshqalarning hayotiy faoliyatlarini bostirib, muxitning resurslaridan to‘la foydalaniladigan turlardan iborat bo‘lgan o‘simliklar. 2.2. o’simliklar hayotiy shakllari, hayotiy shakl ta’limoti o’simlik turlari bir birlaridan yashil organlaring assimilyatsiya jarayoni va yashil bo’lmagan biomassasi bilan farq qiladi. tropik o’rmonlarda atigi 2 % biomassa barglar hisobiga to’g’ri keladi, o’tloqlarda esa 50 % ni tashkil qiladi. tropik o’rmonlardagi biomassa tropik o’t o’simliklar o’sadigan tekisliklardagi biomassa bilan farq qilmaydi. hattoki, bir yilda tekisliklarda kuzatiladigan biomassa harorat yuqori bo’lsa-da yuqoriroq bo’ladi. botanikadagi o’simlik tuzilmasining tahlillari o’simlik turlarining hayotiy shakllari bilan bog’liq ravishda taksanomik tasvirlashdan mustaqildir. yernst-detlef schulze, yerwin bech, klaus mullyer hohenstein. plant ecology. springyer byerlin-heidelbyerg, gyermany, 2005. p.379. “hayotiy shakl” tushunchalari hozirgacha biz ayrim ekologik omillarni va ularning o’simliklarga ta’sirini o’rgandik. ana shu omillar ta’sirida o’simliklarning ma’lum morfologik ko’rinishi, hayotiy shakllari tarkib topadi. lekin «tur» va hayotiy shakl» …

5 / 11

u “issledovaniya o rasteniyax” deb nomlangan asarida daraxt, buta, chala buta va o’tlar kabi shakllarni ancha 174 to’liq ta’riflagan va o’z tizimini tuzishda undan foydalangan. keyinchalik hayotiy shakllar ham sitematik maqsadlarda, ya’ni tizimlarni tuzishda foydalaniladigan bo’ldi. buni chezalpino (1583), morison (1715), turnefor (1719) va bir qator boshqa botaniklarning ishlarida ham kuzatish mumkin. lekin k.linney ishlaridan so’ng tizimda hayotiy shakllardan (asosiy vegetativ belgilardan) foydalaiish amalda to’xtatildi va bu “gul gipnozi” ta’sirida hatto qo’pol xato hisoblanadigan bo’ldi. ma’lumki, linney o’z tizimini faqat generativ, jinsiy belgilarga asoslanib tuzgan. xulosa oʻsimliklar ekologiyasi va fitotsenotik strategiya boʻyicha kurs ishi oʻsimliklar va ularning muhiti oʻrtasidagi oʻzaro taʼsirni oʻrganadi, asosiy eʼtibor oʻsimliklar jamoalarining tuzilishi va faoliyatiga qaratiladi. fitotsenotik strategiya kontseptsiyasi o'simliklarning resurslar uchun raqobat qilish va turli xil ekologik sharoitlarda omon qolish uchun foydalanadigan adaptiv strategiyalarni anglatadi. kurs ishida fitotsenotik strategiyalarning turli turlari, masalan, stressga chidamli, raqobatbardosh va qo'pol strategiyalar va bu strategiyalar o'simliklar jamoalarining tarkibi va …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oʻsimliklarning ekologiya fitosenotik strategiyasi"

oʻsimliklarning ekologiya fitosenotik strategiyasi oʻsimliklarning ekologiya fitosenotik strategiyasi bajardi: biologiya ta’lim yo’nalishi 105-guruh talabasi abdullayeva nigora. kurs ishi rahbari: usmonov salohiddin. 1 i.bob. oʻsimliklarning ekologiya fitosenotik strategiya 1.1. o’simliklar ekologiyasi faninig qisqacha rivojlanish tarixi. tirik organizmlarning atrof-muhitga munosabati qadim zamonlarda ham ma’lum bo’lgan. chunonchi, o’simliklarning yashash sharoitiga munosabati haqidagi ma’lumotlarni yeramizgacha bo’lgan 372-278-yillarda teofrast yereziyskiy va yangi yeraning 23-79-yillarida katta pliniy keltirib o’tgan edi. teofrast yereziyskiy aleksandr makedonskiy bilan birgalikdagi yurishlarida yiqqan matyeriallarini ishlab chiqib, osiyo, afrika va yevropa o’simliklarini o’zaro taqqosla...

This file contains 11 pages in PPTX format (14.7 MB). To download "oʻsimliklarning ekologiya fitosenotik strategiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: oʻsimliklarning ekologiya fitos… PPTX 11 pages Free download Telegram