oʻsimliklarning tuproqdan oziqlanishi

PPTX 16 pages 3.0 MB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.0 MB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

oʻsimliklarning tuproqdan oziqlanishi oʻsimliklarning tuproqdan oziqlanishi 1 r e j a kirish 1.o’simliklarning tuproqdan oziqlanishi 2.oziq moddalari 3.mineral oziqlanish xulosa 2 2 3 o‘simliklarning tuproqdan oziqlanishi – bu murakkab va hayotiy ahamiyatga ega bo‘lgan jarayon bo‘lib, o‘simliklarning o‘sishi, rivojlanishi va hosil berishi uchun zarur bo‘lgan mineral moddalarni tuproqdan o‘zlashtirishidir. oziqlanish jarayonining asosiy tamoyillari: ildiz tizimining roli: o‘simliklar tuproqdagi oziq moddalarni asosan ildizlari orqali o‘zlashtiradi. ildiz tizimi tuproqda keng tarqalib, mayda ildiz tukchalari (root hairs) orqali tuproq eritmasi bilan maksimal darajada aloqa qilish imkoniyatini yaratadi. ildiz tukchalari oziq moddalarni o‘zlashtirish uchun yuzasini sezilarli darajada oshiradi. 3 o‘simliklarga zarur bo‘lgan asosiy oziq moddalar (elementlar): oziq moddalar o‘simlikka kerakli miqdoriga qarab makroelementlar va mikroelementlarga bo‘linadi. a. makroelementlar (ko‘p miqdorda kerak bo‘ladigan): azot (n): o‘simliklarning o‘sishi, barglarining yashil bo‘lishi, oqsil, xlorofill va nuklein kislotalar sintezi uchun muhim. azot yetishmasa o‘simliklar sarg‘ayadi, o‘sishi sekinlashadi. fosfor (p): ildiz rivojlanishi, gullash, meva berish, energiya almashinuvi (atp komponenti) …

2 / 16

tabolizmi uchun juda muhimdir. 4 4 5 tuproqning oziqlanishdagi roli: oziq moddalar deposi: tuproq mineral moddalarning tabiiy ombori hisoblanadi. organik moddalar (gumus) parchalanishi natijasida mineral moddalar ajralib chiqadi. suv va havo ta’minoti: tuproq o‘simlik uchun suv va kislorod zaxirasini saqlaydi, bu esa ildizlarning nafas olishi va oziq moddalarni o‘zlashtirishi uchun sharoit yaratadi. ildizlar uchun tayanch: tuproq o‘simlikning yerda mustahkam turishi uchun fizik tayanch bo‘ladi. mikroorganizmlar faoliyati: tuproqdagi bakteriyalar, zamburug‘lar va boshqa mikroorganizmlar oziq moddalarning aylanishida, ayniqsa azotni fiksatsiyalash (havo azotini o‘simliklar o‘zlashtira oladigan shaklga o‘tkazish) va organik moddalarni parchalashda muhim rol o‘ynaydi. oziq moddalarning o‘zlashtirilishiga ta’sir qiluvchi omillar: tuproq reaksiyasi (ph darajasi): tuproqning kislotaliligi yoki ishqoriyligi ko‘plab oziq moddalarning eruvchanligiga va o‘simliklar tomonidan o‘zlashtirilishiga bevosita ta’sir qiladi. ko‘pchilik o‘simliklar uchun ph 6.0-7.0 (neytralga yaqin) optimal hisoblanadi. suv mavjudligi: suv yetarli bo‘lmasa, oziq moddalar erimaydi va ildizlarga yetib bormaydi. haddan tashqari ko‘p suv esa havo almashinuvini buzib, ildizlarning nafas olishini qiyinlashtirishi …

3 / 16

proq zarralari orasidagi bo‘shliqlarda joylashgan suv bo‘lib, unda turli mineral tuzlar, ionlar (masalan, nitrat, fosfat, kaliy ionlari) erigan holda bo‘ladi. 8 8 o‘zlashtirish mexanizmlari: o‘simliklar ionlarni tuproq eritmasidan bir nechta mexanizmlar orqali o‘zlashtiradi: 9 9 passiv transport (diffuziya): oziq moddalar konsentratsiyasi yuqori bo‘lgan joydan (tuproq eritmasi) konsentratsiyasi past bo‘lgan joyga (ildiz hujayrasi ichiga) harakatlanadi. bu jarayon energiya talab qilmaydi. faol transport: ko‘pincha o‘simliklar tuproq eritmasida konsentratsiyasi past bo‘lgan moddalarni ham o‘zlashtirishi kerak bo‘ladi. bunday hollarda, ildiz hujayralari energiya sarflab (atp yordamida) maxsus oqsil tashuvchilar orqali ionlarni tuproqdan o‘ziga shimib oladi. ion almashinuvi: ildizlar vodorod ionlari (h+) yoki bikarbonat ionlari (hco3-) ajratib chiqarish orqali tuproqdan boshqa ijobiy yoki salbiy zaryadlangan ionlarni (kationlar/anionlar) o‘ziga tortadi. mineral oziqlanish 10 mineral oziqlanish 1) (oʻsimliklarda) oʻsimliklarning oʻz hayot faoliyati uchun zarur kimyoviy elementlarni mineral tuzlar ionlari shaklida tuprokdan oʻzlashtirish jarayonlari majmui. mineral oziqlanish tuproqdan mineral tuzlar ionlarini oʻzlashtirish, ionlarning almashinuv jarayoniga koʻshilishi va oʻsimlik boʻylab …

4 / 16

r kecha-kunduzda bir necha bor (mas, raygras 10-marta) tuproq eritmasidagi fosforni toʻliq oʻzlashtirib oladi va uning yangi miqdorlarini bogʻlangan holatdan chiqaradi. natijada mineral oziqlanish elementlarining soʻrilishi tezligi ularning tuproq eritmasiga utishi tezligi bilan meʼyorlashadi. mineral oziqlanishni meʼyorlashtiruvchi yana bir boshqa omil — tuprokdagi ildizlar sirtiga ionlarning diffuziyalanishi (yetib kelishi) tezligidir. shu bois ildiz tizimining morfologik tavsifi (uzunligi, tarqalishi, tarmoqlanishi, oʻsishi tezligi) mineral oziqlanishuchun fiziologik (oʻsimlik sirti yuqori qismi birligining soʻrish faolligi) tavsifiga karaganda koʻproq ahamiyatlidir. bu holat seleksiya ishlarida eʼtiborga olinadi. 13 13 14 organik moddalar noorganik moddalar suv tuzlar oqsillar yog’lar uglevodlar nuklein kislotalar h o p n k ca mg fe mn cu zn c o h n p s c o h c o h c o h n o’simliklarning kimyoviy tarkibi o’simliklarning kimyoviy tarkibi o’simliklarda 70 ga yaqin element mavjudligi aniqlangan. xulosa 15 o‘simliklarning tuproqdan oziqlanishi – bu o‘zgaruvchan tuproq sharoitlariga moslashishni talab qiluvchi, dinamik va …

5 / 16

oʻsimliklarning tuproqdan oziqlanishi - Page 5

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oʻsimliklarning tuproqdan oziqlanishi"

oʻsimliklarning tuproqdan oziqlanishi oʻsimliklarning tuproqdan oziqlanishi 1 r e j a kirish 1.o’simliklarning tuproqdan oziqlanishi 2.oziq moddalari 3.mineral oziqlanish xulosa 2 2 3 o‘simliklarning tuproqdan oziqlanishi – bu murakkab va hayotiy ahamiyatga ega bo‘lgan jarayon bo‘lib, o‘simliklarning o‘sishi, rivojlanishi va hosil berishi uchun zarur bo‘lgan mineral moddalarni tuproqdan o‘zlashtirishidir. oziqlanish jarayonining asosiy tamoyillari: ildiz tizimining roli: o‘simliklar tuproqdagi oziq moddalarni asosan ildizlari orqali o‘zlashtiradi. ildiz tizimi tuproqda keng tarqalib, mayda ildiz tukchalari (root hairs) orqali tuproq eritmasi bilan maksimal darajada aloqa qilish imkoniyatini yaratadi. ildiz tukchalari oziq moddalarni o‘zlashtirish uchun yuzasini sezilarli darajada oshiradi....

This file contains 16 pages in PPTX format (3.0 MB). To download "oʻsimliklarning tuproqdan oziqlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: oʻsimliklarning tuproqdan oziql… PPTX 16 pages Free download Telegram