mikroorganizmlarning oziqlanishi

PPT 20 pages 418.5 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 418.5 KB

File type PPT

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

2-мавзу: ген муҳандислигининг моддий асослари микроорганизмларнинг озиқланиши. микроорганизмларга ташқи муҳит омилларининг таъсири. 3 - маъруза режа: 1. микроорганизмларни озиқ моддаларга бўлган талаби 2. микроорганизмларни озиқланиш типлари 3. микроорганизмларга намликни таъсири 4. микроорганизмларга ҳароратнинг таъсири 5. микроорганизмларга рн муҳитининг таъсири 6. микроорганизмларга турли кимёвий ва физик омилларни таъсири 7. микроорганизмларни бошқа организмлар билан ўзаро мунособатлари микроорганизмларни озиқ моддага бўлган талаби озиқа модда деб одатда тирик организмга тушиб энергия манбаи бўлиб ёки ҳужайрани таркибий қисмларини қуриш учун ишлатиладиган моддаларга айтилади. озиқа моддалар эса ҳужайрага ташқи муҳитдан келади. бактериялар ҳужайраси ичига озиқа моддалар кириши ва ҳаёт фаолиятининг охирги моддаларини ташқи муҳитга ажралиб чиқиши уларнинг бутун танаси орқали содир бўлади, шунинг учун бу процесс жуда тез боради. моддалар алмашинуви икки жараёндан иборат: 1) ташқи муҳитдан ўсиш учун зарур бўлган озиқа моддаларни қабул қилиш ва улардан ҳужайранинг янги таркибий қисмини синтезлаш; 2) ҳаёт фаолиятининг охирги маҳсулотларини ташқи муҳитга чиқариш. овқатланишнинг усуллари мишустин (1987) томонидан қуйидагича …

2 / 20

лари бўлиб, улар ҳужайрага моддаларни олиб киришда хизмат қилади. биргина esсherichia coli ҳужайрасида лактозани ўтказадиган 8000 тача пермеаза молекуласи мавжуд. микроорганизмларни озиқланиш типлари озиқланиш типига кўра, микроорганизмлар жуда хилма-хил гуруҳларга бўлинади ва қуйидаги атамалар билан номланади: автотроф (ўз-ўзини озиқлантирувчи); анорганик моддалардан ҳаёт фаолияти учун зарур органик моддаларни ҳосил қилувчи организмлар. жараён қуёш энергияси ёки кимёвий реакциялар натижасида ажралиб чиқувчи энергия ҳисобига кечади. автотрофлар н2  н2о гача оксидлайди, у тубандаги тенглама бўйича амалга ошади: 2н2 + о2  2н2о  энергия фототрофлар - энергия манбаи ёруғлик; хемотрофлар - энергия манбаи бўлиб ҳар хил органик ва анорганик моддалар хизмат қилади, агарда анорганик модда-лар (н2, nн3, н2s, fe+2, с02) бўлса - литотрофлар (грекча литос сўзи тош деган маънони билдиради), тайёр органик моддаларни ўзлаштирувчилар - органотрофлар деб аталади. гетеротрофлар (бошқалар ҳисобига озиқланувчи) орасида сапрофитлар қолдиқ органик моддалар билан озиқланса, паразитлар тирик организмлар ҳисобига озиқланади. хемосинтез процессида со2 ва н2о дан ажралиб чиққан кимёвий …

3 / 20

проқ ва босим кабилар. тирик организмлар фаолиятига таъсир этиб, уларнинг ҳаётга мослашувида муҳим аҳамиятга эга. биотик омиллар - тирик омиллар - тирик организмларни ўз ҳаёт фаолияти билан ўзаро бир-бирига таъсири. масалан, инсон фаолиятининг табиатга таъсири. 1. физикавий омилларга намлик, ҳарорат, ёруғлик ва бошқалар киради намлик. микроорганизмларнинг яшаш ва кўпайиши учун улар яшаб турган субстратда намлик бўлиши зарур. намлик туфайли сувда эриган моддалар микроорганизмлар ҳужайрасига киради. микроорганизмларнинг ривожланишига сувда эриган моддаларнинг концентрацияси бевосита таъсир қилади. осмотик босим юқори бўлган эритмада микроорганизмларни кўпчилиги яшай олмайди. чунки микроорганизм ҳужайрасидаги сув эритмага ўтади, бу эса ҳужайрани сувсизланишига олиб келади. бу ҳолат плазмолиз дейилади. натижада микроорганизмлар нобуд бўлади. осмотик босими паст бўлган эритмаларда эса микроорганизмларнинг қобиқлари ички босим таъсирида ёрилиб кетиши мумкин. бу ҳолат плазмонтиз дейилади. лекин микроорганизмлар ичида юқори концентрацияга эга бўлган тузли эритмаларга яшайдиган турлари ҳам бор. бундай микроорганизмлар галофиллар дейилади. айрим ачитқилар 70-80% қандли эритмаларда ҳам яшашлари кузатилган. лекин бу ачитқилар юқори …

4 / 20

чи микроорганизмларга қулай бўлган ҳарорат 25-35°c бўлиб, 10-15°c ҳароратда ўсишдан тўхтайди. термофиллар. термофилларга кирувчи микроорганизм-ларнинг ривожланиши учун энг қулай ҳарорат 55-75°c бўлиб, 35-40°c ҳароратда ўсишдан тўхтайди. ҳарорат 93°c бўлган иссиқ булоқлардан ҳам бактериялар ажратиб олинган. бу гуруҳга бактерия, актиномицет ва замбуруғларга кирувчи микроорганизмларни олиш мумкин. рн муҳити. микроорганизмлар яшайдиган муҳитнинг рн и уларнинг ривожи учун аҳамияти каттадир. водород ионларининг концентрацияси рн деб белгиланади. рн 0-6 кислотали рн 7 нейтраль рн 8-14 ишқорий рн-7 бўлса нейтрал, рн>7 бўлса ишқорий, рн<7 бўлса, муҳит кислотали бўлади. кўпчилик микроорганизмлар муҳит концентрацияси бир оз (кучсиз) ишқорий ёки нейтрал бўлса яхши ривожланади, замбуруғлар бир оз нордон муҳитда яхши ривожланади. кислородни таъсири. кўпчилик тирик организмларнинг яшашлари учун муҳим аҳамиятга эга бўлган омиллардан бири кислороддир. микроорганизмлар кислородга нисбатан муносабати уч гуруҳга бўлинади 1. аэроблар (яшаш учун кислород зарур). 2. анаэроблар (кислородли муҳитда нобуд бўлади). буларга азот боғловчи бактериялар киради. 3. факультатив анаэроблар (кислородсиз муҳитда яшайди, лекин кислороднинг бўлиши …

5 / 20

тларни тиббиётда ва қишлоқ хўжалигида дезинфекция қилувчи восита сифатида ишлатилади. уруғ ва тупроқни зарарли микроорганизмлардан ҳоли қилишда фойдаланилади. iii. биологик факторларнинг таъсири микроорганизмлар табиатда бир-бири билан ёки организмлар билан боғлиқ ҳолда яшайди. бу ҳол биоценоз дейилади. бундан ташқари симбиоз, метабиоз, синергизм ва антогонизм деб аталадиган ҳодисалар ҳам мавжуд. бир муҳитда икки хил микроорганизмнинг ёки икки хил организмнинг бир-бирига қаршилик кўрсатмасдан ўзаро манфаатли яшаши симбиоз ҳодисаси дейилади. масалан анаэроб микроорганизмлар билан аэроб микроорганизм-ларнинг яшаши. аэроб микроорганизмлар кислородни ўзлаштириб, анаэроб микроорганизмлар учун қулай шароит яратади. анаэроб микроорганизмлар эса ўз навбатида ҳаводаги эркин азотни тўплаб, азотли моддаларга айлантиради. булар аэроб микроорганизмлар учун озиқа ҳисобланади. микроблар ўзларининг яшаш даврларида бошқа бир микроорганизмлар учун қулай шароит яратишлари метабиоз ҳодисаси дейилади. масалан, кўпчилик сапрофит микроорганизмлар оқсилни пептонга, аминокислоталарга ва бошқа оддий бирикмаларгача парчалаб нитрофикацияловчи бактериялар учун озиқа тайёрлайди. улар эса ўз навбатида азот кислотаси тузларини ҳосил қилиб, ўсимликларга етказиб беради. икки ёки бир неча микроорганизмларнинг бир-бирига …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mikroorganizmlarning oziqlanishi"

2-мавзу: ген муҳандислигининг моддий асослари микроорганизмларнинг озиқланиши. микроорганизмларга ташқи муҳит омилларининг таъсири. 3 - маъруза режа: 1. микроорганизмларни озиқ моддаларга бўлган талаби 2. микроорганизмларни озиқланиш типлари 3. микроорганизмларга намликни таъсири 4. микроорганизмларга ҳароратнинг таъсири 5. микроорганизмларга рн муҳитининг таъсири 6. микроорганизмларга турли кимёвий ва физик омилларни таъсири 7. микроорганизмларни бошқа организмлар билан ўзаро мунособатлари микроорганизмларни озиқ моддага бўлган талаби озиқа модда деб одатда тирик организмга тушиб энергия манбаи бўлиб ёки ҳужайрани таркибий қисмларини қуриш учун ишлатиладиган моддаларга айтилади. озиқа моддалар эса ҳужайрага ташқи муҳитдан келади. бактериялар ҳужайраси ичига озиқа моддалар кириши ва ҳаёт ф...

This file contains 20 pages in PPT format (418.5 KB). To download "mikroorganizmlarning oziqlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: mikroorganizmlarning oziqlanishi PPT 20 pages Free download Telegram