ўрта аср ва уйғониш даврида европа математикаси. математика ривожланишининг учинчи даври

DOC 107.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1662882951.doc вв аа а + + 4 1 2 1 0 ) 2 2 1 2 1 )( 2 2 1 2 1 ( 2 2 2 2 = - + - + + + + - у q р у ух х у q р у ух х 2 2 2 2 1 2 1 2 = - у х а ўрта аср ва уйғониш даврида европа математикаси ўрта аср ва уйғониш даврида европа математикаси. математика ривожланишининг учинчи даври режа: 1. xvi-xvii асрлардаги илмий революция. 2. ўзгарувчи микдорлар математикаси. 3. аналитик геометрияни вужудга келиши. 4. математиканинг бошка соҳаларини ривожланиши. 5. ўрта аср ва уйғониш даврида европа математикаси; рус математикаси; 6. алгебранинг етакчилик роли; 7. сон тушунчасини кенгайиши. комплекс сонлар; 8. ҳисоблашлар ва уларнинг методлари. дастлаб шуни эслатиш керакки европада математика тарихи шарқ ва римдаги каби узоқ тарихга эга эмас. европада математиканинг шаклланиши ва ривожданиши ўрта асрлари ва уйғониш даврига …

га кўра арабча номи фибоначчо (баначчо ў²ли) деб юритилган. савдо ишлари билан шимолий африка, миср, испания, сицилия ва бошқа ерларда кўп бўлиб математика билан қизиқади. бунинг натижасида 1202 йили “абжад китоби”ни ёзади. бу ҳақийқий энциклопедик асар бўлиб, 200 йил давомида европада асосий китоб бўлиб келди. шундан сўнг то xv асргача европада математиканинг ривожи тўхтаб қолди, лекин математик билимларни тўплаш, системага тушириш борасида етарлича ишлар бўлди. xv аср охирида париж университетининг бакалаври н.шюке манфий ва ноль кўрсаткичли даража ва манфий сон тушунчасини киритади. символикани такомиллаштиради. xv асрга келиб фандаги схоластик тасаввурлар тез емирила бошлади. бунга сабаб 1492 йил американинг очилиши, 1498 йил африкани айланиб ўтиш, 1519 йил биринчи марта дунёни айланиб ўтиш, коперникнинг (1473-1543) гелиоцентрик назариясининг очилиши ва исботланиши ва бошқалар. тригонометрия сохасида 1461 йили немис математиги иоганн мюллер (14361476) ёки бошқа номи региомонтаннинг «турли учбурчаклар ҳақида беш китоб» асарининг ёзилиши, бу фаннинг мустақиллик даражасига кўтарди. бу асарда автор системали равишда …

6-1526) х3+рх=q (р>0, q>o) кўринишидаги тенгламани мусбат илдизини топиш усулини топди. умрини охиригача сир сақлаб ва ниҳоят шогирди флюрега айтади. 12/ii-1535 йили флюре ва николо тарталья (1500-1557) ўртасидаги илмий мунозарада кейингисининг ²алабаси билан тугайди. узоқ вақт эълон қилинмаслигининг сабаби 1-дан рақобатчилик бўлса, 2-дан ечиш усулининг тўлиқ эмаслиги, яъни мавҳум илдизларнинг пайдо бўлиши эди. 1539 йилдан учинчи даражали тенгламалар билан кордано (1501-1576) шу²уллана бошлайди. у тартальядан сирини олволиб, камчиликларини тўлдириб, 1545 йили «буюк санъат, ёки алгебранинг қоидалари ҳақида» асарини эълон қилади. бу асар 40 бобдан иборат бўлиб, 1-,2-,3-даражали тенгламаларни ечиш билан бирга алгебраик тенгламаларнинг умумий назарияси элементларини ҳам ўз ичига олади. х=х1+h алмаштириш билан тўлиқ ax3+bx2+cx+d=0 тенгламани х3 қатнашмаган тенгламага келтиришни ва 4-даражали тенгламаларга тадбиқини қўллайди. бу асарда коэффицентларни илдизлар ҳақида, илдизларнинг комбинациялари ҳақида теоремалар бор. бу асарда кордано шагирди л.феррари томонидан топилган 4-даражали тенгламани кубик резольвентага келтириб ечиш усулини ҳам киритади. 3- ва 4-даражали тенгламаларни жуда қисқа даврда ечилиши (бунга …

iii ва iv лар саройида маслахатчи ва опи олими катта ютуқларга эришди. 1591 йили эълон қилинган “аналитик санъатга кириш” асарида системали равишда татбиқ этади. сонларни ҳарфлар билан ифода этади, +, - ишораларни хозиргидек ишлатади, қисқартма ва тўлиқ сўзларни ишлатади. виет алгебраси хали мукаммал эмас эди. ¤лчовли миқдорларни тушиниш, даража тушунчаси фақат натурал бўлган, илдизни ишлатишдаги аниқмасликлар ва …. xvii аср охири ва xvii аср бошларига келиб, европада савдо-сотиқни ривожланиши, янгидан-янги мустамлакаларни эгалланиши арифметиклар ва инжинерларни хизматига эҳтиёж кучайди. бундан ташқарибу даврга келиб математиканинг ўзи амалий эҳтиёжи учун, жумладан: тригонометрик функциялар жадвалини тузиш, ( нинг характерини аниқлаш, аниқ мазмундаги тенгламаларни ечишнинг опи ва қулай алгоритмларини опи шва шу кабиларга зарурат кучайди. бу соҳада ишлаган олимларни ва уларнинг ишлари билан танишайлик. 1. коперник (1473-1543), кеплер (1571-1630), ретикус (1514-1576) ва уларнинг шогирдлари томонидан тайёрланган катта жадвал 6та тригонометрик функциянинг қийматини ҳар 10” да, радиус эса 1010 га тенг олганлар. виет sin1’ни ҳисоблаш учун …

скаль (1623-1662) ихтиро қилган деб келинади. кейинчалик 1674 йилда лейбниц буни такомиллаштиради. шунга қарамай ҳали бу машиналарнинг амалий аҳамияти паст эди. 1874 йили петербурглик инженер однер махсус қурилма-однер ²илдирагини кашф этгандан кейин кенг қўлланила бошланди. у алгебраик тенгламаларнинг сонли ечимларини топиш учун турли методларни яратилишидир. жумладан тенглама илдизларини тақрибий ҳисоблаш методлари. буларнинг ҳаммаси ва яна жуда кўп янгиликлар xv-xvii асргача математикларни амалий мақсадлар йўлида очган ихтиролари ва ютуқлари эди. xvii аср бошига келиб алгебра, тригонометрия, геометрия ҳамда ҳисоблашнинг турли усуллари шу даражада куп маълумотлар тупладики, булар фан ва техниканинг илмий ривожтга замин тайёрлайди. математиканинг методлари табиёт фанларига жадвал кириб борди. жумладан 1609-19 йилларда кеплер томонидан планеталар ҳаракатининг конунини ечилиши ва уни математик формулаларни берилиши, 1632-38 йилларда галилей томонидан жисмнинг тушиш конуни математик ифодаланиш, 1686 йилда ньютон томонидан бутун олам тортилиши конунининг очилиш ва математик ифодасини берилши ва бошка куплаб фактлар табиат конунларини математика тилида баён этишга олиб келди. математик методларининг …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ўрта аср ва уйғониш даврида европа математикаси. математика ривожланишининг учинчи даври"

1662882951.doc вв аа а + + 4 1 2 1 0 ) 2 2 1 2 1 )( 2 2 1 2 1 ( 2 2 2 2 = - + - + + + + - у q р у ух х у q р у ух х 2 2 2 2 1 2 1 2 = - у х а ўрта аср ва уйғониш даврида европа математикаси ўрта аср ва уйғониш даврида европа математикаси. математика ривожланишининг учинчи даври режа: 1. xvi-xvii асрлардаги илмий революция. 2. ўзгарувчи микдорлар математикаси. 3. аналитик геометрияни вужудга келиши. 4. математиканинг бошка соҳаларини ривожланиши. 5. ўрта аср ва уйғониш даврида европа математикаси; рус математикаси; 6. алгебранинг етакчилик роли; 7. сон тушунчасини кенгайиши. комплекс сонлар; …

DOC format, 107.5 KB. To download "ўрта аср ва уйғониш даврида европа математикаси. математика ривожланишининг учинчи даври", click the Telegram button on the left.

Tags: ўрта аср ва уйғониш даврида евр… DOC Free download Telegram