turbomashinalarning nazariy asoslari

DOCX 10 pages 119.1 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 119.1 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

mavzu: turbomashinalarning nazariy asoslari kirish 1. turbomashinalar haqida umumiy ma’lumot 2. turbomashinalarning ishlashining asosiy fizik tamoyillari 3. turbomashinalarning tasnifi 4. turbomashinalarning energetik ko‘rsatkichlari xulosa foydanailgan adabiyotlar kirish turbomashinalar zamonaviy texnikaning muhim qismini tashkil etadi, ular suyuqlik yoki gaz oqimining energiyasini aylanishdagi mexanik energiyaga yoki aksincha, aylanish energiyasini oqim energiyasiga aylantirishni ta’minlaydi. ular energetika, transport, aviatsiya va sanoat sohalarida keng qo‘llaniladi. turbomashinasozlikning asosiy vazifasi — ishchi muhitning lopatkali tizimlar orqali harakati jarayonida sodir bo‘ladigan jarayonlarni o‘rganish hamda samarali mashinalarni hisoblash va loyihalash usullarini ishlab chiqishdir. 1. turbomashinalar haqida umumiy ma’lumot turbomashinalar — bu mashinalar bo‘lib, ularda energiya ishchi modda (gaz yoki suyuqlik) bilan aylanuvchi rotor orasida lopatkalar yordamida almashinadi. turbomashinalarning asosiy turlariga quyidagilar kiradi: · turbinalar — oqim energiyasini mexanik energiyaga aylantiradi. · kompressorlar va ventilyatorlar — aksincha, energiyani oqimga uzatib, uning bosimi va tezligini oshiradi. · nasoslar — suyuqliklarni haydash uchun xizmat qiladi, ularning bosimini oshiradi. turbo dvigatellarda siqilgan gaz …

2 / 10

tibor talab qiladi, ularda xizmat ko’rsatish qimmatroq. 1905-yilda shvetsariyalik muhandis alfred byuchi birinchi bor quvvatni 120% oshirish imkonini beradigan chiqindi gazlar yordamida havo pompalanadigan mexanizmni yaratdi. bu voqea texnologiyalar hayotida turbonaduvning bosqichma-bosqich rivojlanishi va hayotga tadbiq etilishiga asos bo’ldi. 1962-yilda amerika bozorlarida birinchi ommaviy ishlab chiqarilgan turbina bilan jihozlangan yengil avtomobil chevrolet corvair monza bo’lgan. 70 yillarda sport avtomobillari qisman formula 1 da turbo dvigatellardan foydalanila boshlanganda turbokompressorlarning sezilarli o'sishidagi mashhurlikni olib keldi. “turbo” pristavka modaga kira boshladi. 1977-yilda turbokompressorlar rivojlanishining yangi bosqichi saab 99 turbo avtomobillari ishlab chiqarilishi bo’ldi. va undan keyin 1978-yilda ishlab chiqarilgan dizel turbo dvigatelli mercedes-benz 300 sd. hozirgi paytda “uzauto motors” ba’zi bir avtomobil modellariga bir qancha turbo dvigatellar o’rnatmoqda. 1.5 l turbo dvigatel bilan chevrolet malibu aralash siklda yoqilgʼi sarfi 100 km uchun 6/9 litrga 166 ot kuchi quvvatini beradi. malibu 2 l turbo dvigatel modifikatsiyasi ham bor. 100 km uchun 8,5 litrni tashkil …

3 / 10

lanadi. bu tenglama oqim impulsining momentidagi o‘zgarishni rotordagi aylanish momenti bilan bog‘laydi. eksenel gaz turbinasi bir yoki bir nechta ketma-ket bosqichlardan iborat bo'lib, bu erda potentsial energiya kinetik energiyaga, so'ngra mashina milida mexanik energiyaga aylanadi. har bir turbina pog'onasi yo'naltiruvchi qanot 1 va rotor g'ildiragidan 11 iborat bo'lib, unda gaz kengayadi (2.1a-rasm). kompressor bosqichini shartli ravishda teskari turbina bosqichi deb hisoblash mumkin, bu erda turbina bosqichida sodir bo'lganlarga qarama-qarshi energiya konversiyasi sodir bo'ladi, natijada kompressor pog'onasi pichoqlarida siqiladi (2.1b-rasm). biroq, bu taqqoslash faqat sifatli bo'lib, turbina bosqichini tashqi ish bilan ta'minlash orqali gazni siqish uchun kompressor bosqichi sifatida foydalanish mumkinligini anglatmaydi. turbomashina bosqichida bir o'lchovli gaz oqimini ko'rib chiqaylik. bosqich oldidagi qism odatda 0-0 indekslari bilan, yo'naltiruvchi qanot va pervanel orasidagi qism 1-1 va bosqichdan keyingi qism 2-2 bilan belgilanadi. ushbu bo'limlarda gaz oqimining barcha parametrlari ushbu belgilarga mos keladigan indekslar bilan belgilanadi. yo'naltiruvchi qanot 1da (2.2-rasm) oqimning potentsial va …

4 / 10

n beradi c 2 c 1 , bu bilan gaz keyingi yo'naltiruvchi qanotga kiradi, bu erda keyingi energiya konvertatsiyasi sodir bo'ladi. mutlaq oqim tezligining pasayishi oqimning kinetik energiyasini mexanik ishga aylantirish tufayli sodir bo'ladi. tezlik uchburchaklaridagi barcha burchaklar odatda u periferik tezlik vektorining yo'nalishiga to'g'ri keladigan o'qdan o'lchanadi [10]. turbina bosqichi odatda faol va reaktiv turdagi bosqichlarga bo'linadi. turbinaning faol bosqichida pervaneldan oldin va keyin gaz oqimining nisbiy o'rtacha tezligi deyarli bir xil. faol bosqichning pervanida gazning potentsial energiyasini kinetik energiyaga aylantirish sodir bo'lmaydi; gaz oqimi faqat yo'nalishni o'zgartiradi va bu yo'nalishdagi o'zgarish mashina milida moment hosil qiluvchi kuch hosil qiladi. pervanel ichidagi gaz bosimi ham deyarli doimiy bo'lib qoladi. turbinaning reaksiya bosqichida potentsial va ichki energiyaning kinetik energiyaga aylanishi ham yo'naltiruvchi qanotda, ham pervanelda sodir bo'ladi (2.3-rasm). ushbu turdagi bosqichda yo'naltiruvchi qanotdan keyingi gaz butun bosqich orqasidagi bosimdan yuqori bosimga ega (p 1 p 2) . pervanelning har ikki …

5 / 10

flanadi: · ishchi muhitiga ko‘ra: gazli, bug‘li, gidravlik mashinalar. · oqim yo‘nalishiga ko‘ra: o‘qli (aksial), radial, diagonal turlar. · vazifasiga ko‘ra: energetik, transport va maxsus mashinalar turbomashina ham turbina, ham kompressor sifatida ishlashi mumkin, ammo turbina pichoqlari kompressor pichoqlari sifatida yomon ishlaydi va aksincha. agar pichoqlar tekis bo'lsa (aerofolga emas), bunday turbomashina ham kompressor, ham turbina vazifasini bajarishi mumkin, ammo unumdorligi past. universal mashinalar iqtisodiy jihatdan samarali emas. turbina va kompressor o'rtasidagi farq iste'molchi va tashqi manba o'rtasidagi energiya almashinuvidir. turbinada ishchi suyuqlikning potentsial energiyasi tashqi iste'molchi tomonidan mexanik energiyaga aylanadi, kompressorda esa aksincha. · oqimning asosiy yo'nalishi bo'yicha: kompressorlar markazdan qochma yoki eksenel bo'lishi mumkin . eksenel va markazdan qochma kompressorlar pervaneldagi birlamchi oqim yo'nalishi bo'yicha farqlanadi. eksenel kompressorda oqim yo'nalishi pervanelning aylanish o'qiga to'g'ri keladi, markazdan qochma kompressorda esa oqim radial harakat qiladi. eksenel kompressorning samaradorligi markazdan qochma kompressordan ustundir. afzalliklari va kamchiliklari 1. eksenel kompressorlarning asosiy afzalligi …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "turbomashinalarning nazariy asoslari"

mavzu: turbomashinalarning nazariy asoslari kirish 1. turbomashinalar haqida umumiy ma’lumot 2. turbomashinalarning ishlashining asosiy fizik tamoyillari 3. turbomashinalarning tasnifi 4. turbomashinalarning energetik ko‘rsatkichlari xulosa foydanailgan adabiyotlar kirish turbomashinalar zamonaviy texnikaning muhim qismini tashkil etadi, ular suyuqlik yoki gaz oqimining energiyasini aylanishdagi mexanik energiyaga yoki aksincha, aylanish energiyasini oqim energiyasiga aylantirishni ta’minlaydi. ular energetika, transport, aviatsiya va sanoat sohalarida keng qo‘llaniladi. turbomashinasozlikning asosiy vazifasi — ishchi muhitning lopatkali tizimlar orqali harakati jarayonida sodir bo‘ladigan jarayonlarni o‘rganish hamda samarali mashinalarni hisoblash va loyihalash usullarini ishlab chiqishd...

This file contains 10 pages in DOCX format (119.1 KB). To download "turbomashinalarning nazariy asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: turbomashinalarning nazariy aso… DOCX 10 pages Free download Telegram