lipidlarning umumiy tasnifi. lipidlarning hazm bo’lishi

DOC 75.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1495786940_68331.doc lipidlarning umumiy tasnifi lipidlarning umumiy tasnifi. lipidlarning hazm bo’lishi reja: 1. lipidlarning umumiy tavsifi va tasnifi. 2. lipidlarning asosiy sinflari. 3. yog’larning hazm bo’lishi va ichakda so’rilishi 4. yog’larning qonda tashilish shakllari. 1. lipidlarning asosiy sinflari. lipidlar (yunoncha lipos-yog’lar) o’simlik va hayvonot olamida keng tarqalgan moddalarning eng asosiy guruhlaridan biri. lipidlar sinfiga tegishli birikmalarning asosiy umumiy xususiyati shundaki, ular qutblanmagan erituvchilarda(masalan, etanol, xloroform, efir, aseton, benzol, dixloretan, petroley efiri va boshqalarda) yaxshi erib, suvda deyarli erimaydi, suv molekulalari bilan bog’lanmaydi. shuning uchun ular gidrofob - suvdan qo’rqadigan moddalar qatoriga kiritiladi. lipidlarning turli xil tasniflari mavjud: strukturali, fizik-kimyoviy va biologik yoki fiziologik. 1.strukturasi bo’yicha lipidlar quyidagicha bo’linadi: i. oddiy lipidlar qatoriga yog’lar, moylar va mumlar kiradi. ular lipidlarning eng ko’p tarqalgan va sodda vakillaridir. yog’lar va moylar ximiyaviy tuzilishiga ko’ra uch atomli gliserin bilan turli yog’ kislotalarning birikishidan hosil bo’lgan murakkab efirlardir. ular faqat oddiy sharoitdagi konsistensiyalari bo’yicha bir-biridan farqlanadi: …

ruhiga yaqindir. murakkab lipidlarning yana bir turi tarkibida uglevod komponenti tutuvchi glikolipidlar-serebrozidlar va gangliozidlar guruhidir. yog’lar, mumlar, fosfolipidlar va sfingolipidlarning murakkab efir bog’lari ishqor ta’sirida oson gidrolizlanadi. ishqor ta’sirida gidrolizlanmaydigan guruhlariga-ko’p halqali spirtlar-sterinlar va ularga yaqin birikmalar-steridlar, xlorofill, karotin va karotinoidlar deb atalgan o’simlik pigmentlari, a, d, e va k vitaminlar kiradi. lipidlarning ko’plari qon plazmasida oqsil bilan bog’langan kompleks lipoproteinlar shaklida bo’ladi. bu komplekslarning asosiy lipid komponentini xolesterin va fosfolipidlar tashkil qiladi. 2.lipidlarning fizik-kimyoviy xossalari bo’yicha bo’linishida ularning qutblilik darajasi hisobga olinadi. bu belgisiga ko’ra lipidlar neytral(qutbsiz) va qutblilarga bo’linadi. birinchi turga zaryadga ega bo’lmagan lipidlar kiradi. ikkinchisiga esa zaryadga ega va qutblangan lipidlar, masalan, fosfolipidlar, yog’ kislotalari kiradi. 3.fiziologik ahamiyatiga ko’ra lipidlar rezerv va struktura lipidlarlarga bo’linadi. rezerv (zahira) lipidlar katta miqdorda to’planadi va keyin organizmning energetik ehtiyojiga ko’ra sarflanadi. rezerv lipidlarga asilgliserinlar kiradi. boshqa hamma lipidlar esa struktura lipidlarlarga mansub. ular biologik membranalar qurilishida, o’simlik va hayvonlarning …

kislotalari 1. yuqori uglevodlar. bu guruhga eng sodda lipidlar kiradi.ular yuksak tuzilgan organizmlar uchun muhim ahamiyatga ega emas. 2. yuqori alifatik spirtlar, aldegidlar va ketonlar. erkin holda uchraydi, lekin ko’proq ko’p komponentli lipidlar tarkibiga kiradi. yuqori anorganik spirtlar mumlar tarkibiga kiradi. to’yinmagan alifatik asetaldegidfosfatidlar hosil bo’lishida ishtirok etadi. yuqori tuzilgan ketonlar erkin holda bakteriyalada, shoxlangan to’yinmagan ketonlar esa hasharotlarning feromonlari tarkibiga uchraydi. 3. izoprenoidlar va ularnning unumlari. biologik jihatdan muhim bo’lgan lipidlar guruhi.ularning bunday atalashining sababi – tuzilish asosining birligi (ch2 =c(ch3)-ch=ch2 ) tashkil etadi va ular sintetik reaktsiyalar uchun dastlabki modda hisoblanadi. izoprenlar terpenlar va steroidlarga bo’linadi. terpenlar. terpenlar ularning tarkibida mavjud bo’lgan izopren birliklari soniga qarab bo’linadi.tarkibida izopren halqasi bo’lgan terpenlar monoterpenlar, 3 ta sesskvi terpenlar, 4,6 va 8 ta birlik bo’lganlari-diterpen, triterpen va tetraterpenlar deyiladi. skvalen va lanosterin triterpenlari to’qimalarda xolesterin sintezi uchun dastlabki moddalar hisoblanadi. hayot faoliyati davomida tetraterpenlarga mansub karotinoidlar muhim vazifani bajaradi. tarkibida kislorod …

ximiyaviy tomondan xolesteringa yaqin, unga aloqador birikmalar steroidlar nomi bilan yuritiladi. buyrak usti bezining po’stloq qismida sintezlanuvchi gormonlar, jinsiy gormonlar, xolesterin steroidlar guruhiga mansub. odam organizmida steroidlar guruhiga mansub bo’lgan sterinlar, ya’ni steroidlarning spirtli shakllari alohida ahamiyatga ega. uning eng muhimi xolesterin. xolesterin (xol-grekcha o’t)ning yon zanjiri oksidlanishidan jigarda o’t kislotalari hosil bo’ladi va ichaklarga ajraladi. xolesterin va uning uzun zanjirli yog’ kislotalari bilan hosil qilgan efirlari qon plazmasi lipoproteinlarining asosiy komponentlaridir. u ayniqsa, hujayra membranasida ko’p bo’lib, membrananing qattiqlik (mustahkamlik) xususiyatini ta’minlaydi. 4.yuqori aminospirtlar. bu guruh moddalari sfingozinlarning unumlari hisoblanadi. ular asosan ko’p komponentli lipidlar sfingolipidlar tarkibiga kiradi. 5.yuqori poliollar. lipidli monomerlarning nisbatan kichik guruhi. ular mikroorganizmlarda uchraydi, hayvon to’qimalarning oddiy va murakkab diolli lipidlarining hosil bo’lishida ishtirok etadi. 6.yog’ kislotalari.tarkibida karboksil guruhi tutuvchi alifatik uglevodorodlar unumlariga yog’ kislotalari deb ataladi. qo’shbog’larning bo’lishi va bo’lmasligiga qarab ular to’yingan va to’yinmagan yog’ kislotalarga bo’linadi. to’yingan yog’ kislotalarida uglevodorod zanjiri zigzag …

moyi) va hayvon yog’ to’qimalarida uchraydi. linolat va linolenat kislotalar soya, zig’ir va paxta moylarida bo’ladi. hayvon organizmida sintezlanmasada, 4 ta qo’shbog’li araxidonat kislota ham uchraydi. hayvon va odam organizmining normal o’sishi uchun hech bo’lmaganda bu kislotalardan bittasi ovqat bilan kirishi kerak. shuning uchun bunday to’yinmagan yog’ kislotalari almashinmaydigan yog’ kislotalari deb qabul qilinadi. bular qatoriga alfa ketokislotalar almashinuvida vitaminlik vazifasini bajaruvchi lipoat kislota ham kiritilishi kerak. ko’p komponentli lipidlar. ular oddiy lipidlar va murakkab lipidlardan tashkil topgan. oddiy lipidlarga mumlar, gliseridlar va steridlar kiradi. mumlar yuqori molekulali yog’ kislotalari va yuqori molekulali bir yoki ikki atomli spirtdan tarkib topgan murakkab efirlardir. teri, yung, patlar ustini qoplovchi yog’ moddalarning tarkibida mumlar bor. o’simliklar bargi, mevasini qoplovchi lipidlarning 80% i ni mumlar tashkil qiladi. glitseridlar yoki neytral lipidlar. neytral lipidlar (yoki atsilglitserollar) glitserin va yog’ kislotalardan tarkib topgan efirlardir. glitseridlar mono-, di- va triasilgliserinlarga bo’linadi. ishqoriy muhitda asilgiliserinlar gidrolizlanib, gliserin va …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "lipidlarning umumiy tasnifi. lipidlarning hazm bo’lishi"

1495786940_68331.doc lipidlarning umumiy tasnifi lipidlarning umumiy tasnifi. lipidlarning hazm bo’lishi reja: 1. lipidlarning umumiy tavsifi va tasnifi. 2. lipidlarning asosiy sinflari. 3. yog’larning hazm bo’lishi va ichakda so’rilishi 4. yog’larning qonda tashilish shakllari. 1. lipidlarning asosiy sinflari. lipidlar (yunoncha lipos-yog’lar) o’simlik va hayvonot olamida keng tarqalgan moddalarning eng asosiy guruhlaridan biri. lipidlar sinfiga tegishli birikmalarning asosiy umumiy xususiyati shundaki, ular qutblanmagan erituvchilarda(masalan, etanol, xloroform, efir, aseton, benzol, dixloretan, petroley efiri va boshqalarda) yaxshi erib, suvda deyarli erimaydi, suv molekulalari bilan bog’lanmaydi. shuning uchun ular gidrofob - suvdan qo’rqadigan moddalar qatoriga kiritiladi. lipidlarnin...

DOC format, 75.0 KB. To download "lipidlarning umumiy tasnifi. lipidlarning hazm bo’lishi", click the Telegram button on the left.

Tags: lipidlarning umumiy tasnifi. li… DOC Free download Telegram