oqsillarning tasnifi, nomlanishi va vazifalari

DOC 41.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1495865166_68345.doc oqsillarning tasnifi, nomlanishi va vazifalari oqsillarning tasnifi, nomlanishi va vazifalari reja: 1. oqsillarning tasnifi va nomlanishi. 2. oddiy oqsillar va ularning vakillari. 3. oqsillarning biologik vazifalari. 1. oqsillarning tasnifi va nomlanishi. turli o`simliklar, hayvonlar va mikrob hujayralaridan, hujayra komponentlaridan, to`qimalar ekstraktlaridan xilma-xil oqsil preparatlari ajratib olingan. organizmning turli a’zo va to`qimalarida o`ziga xos oqsillar uchraydi. har xil turga mansub o`simlik va hayvonlarning oqsillari ham bir-biridan farq qiladi, umuman oqsillarning turga xosligi tabiat qonunidir. olimlar ularni ayrim guruhlarga bo`lish ustida ko`pdan ish olib borsalar ham haligacha qoniqarli tasnif topilgani yo`q. buning sababi ularning bir xil elementlardan tuzilganliklari, shuningdek xilma-xil struktura variantlari va funktsional xususiyatlaridir. shunga asosan oqsillar fizik-kimyoviy, funktsional va struktura belgilari bo`yicha tasniflashga harakat qilinadi. fizik-kimyoviy tasniflash oqsillarni elektrokimyoviy va qutbli xossalariga asoslanadi. bunday belgilarga ko`ra oqsillar qutbli yoki gidrofil (tarkibida qutbli guruhlari ko`p, yaxshi eriydigan), qutbsiz yoki gidrofob (tarkibida qutbsiz qoldiqlar bo`ladi, deyarli erimaydi) va amfipatik yoki amfifil …

b nomlanadi. 2. oddiy oqsillar va ularning vakillari. oddiy oqsillar eruvchanligiga, aminokislota tarkibiga va boshqa ba’zi xususiyatlariga asosan quyidagi guruhlarga bo`linadi: gistonlar, protaminlar, albuminlar, globulinlar, prolaminlar, glutelinlar va proteinoidlar (skleroproteinlar). gistonlar (gr. histos – to`qima) – ko`p hujayrali organizmlarning to`qima oqsili bo`lib, xromatin dnk si bilan bog`langan. bu oqsillarning molekula og`irligi nisbatan kichik (11000-24000); elektrokimyoviy xususiyatlariga ko`ra asos xossalarini kuchli namoyon qiladi, chunki har xil gistonlarning izoelektrik nuqtasi 9,5-12,0 atrofida bo`ladi. gistonlar faqat uchlamchi strukturaga ega. ular 5 turga bo`linadi: h1, h2a, h2b, h3, h4. bunday guruhlarga bo`lish gistonlarning tarkibidagi arginin va lizinning nisbatiga asoslaniladi. shuningdek, qushlar, amfibiyalar va baliqlarning eritrotsitlarida gistonlarning qo`shimcha yana bir turi – h5 ham ajratib olingan. ko`p hujayrali organizmlarning to`qimalarida giston/dnk nisbati 1 atrofida. tabiiy sharoitlarda gistonlar dnk bilan mustahkam bog`langan va nukleoproteid tarkibida ajraladi. giston-dnk bog`i elektrostatik bog` hisoblanadi, chunki gistonlar tarkibida diaminokislotalar – arginin va lizin miqdori musbat zaryadi katta, dnk zanjiri esa …

gemoglobin), bo`qoq bezi gistoni, skombron (skumbriya balig`idan olingan) oqsillari kiradi. protaminlar – gistonlarning o`ziga xos biologik o`rinbosarlari hisoblanadi, lekin ular gistonlardan aminokislotalar tarkibi va strukturasi bilan farq qiladi. ular eng sodda tuzilgan oqsillar bo`lib, molekula og`irligi ham eng past 4000-12000 gacha bo`ladi. ammo ularning tarkibida arginin va lizinning miqdori ko`p – 80% gacha va undan ham ortiq bo`lganligi sababli kuchli ishqor xossasiga ega. gistonlar singari protaminlar ham – polikation oqsillar bo`lib, ular spermaning xromatinida dnk bilan bog`lanadi. protaminlar ko`proq baliqlarning urug`idagi nukleoprotamin tarkibida bo`ladi. bunday protaminlar olingan manbasiga ko`ra quyidagicha nomlangan: salmin – lososning, truttin – forelning, skumbrin – skumbriyaning, klupein – seldning urug`idan olingan. protaminlar ham gistonlar kabi spermatozoidlarning dnk sida struktura vazifasini bajaradi. prolaminlar – o`simlik oqsillari guruhi bo`lib, donli o`simliklarning urug`ida mavjud bo`ladi. prolaminlar uchun suvda, tuzli eritmalarda, mutlaq spirtda, kislotalar va ishqorlarda erimaslik asosiy xususiyat hisoblanadi. ular 70°li etanol bilan ekstraktsiya qilinadi. bunday muhitda erish xossasi …

o`qimalarida uchraydi. ular organizmning qon plazmasida, hujayrada va biologk suyuqliklarda oqsillarning asosiy qismini tashkil etadi. albuminlar va globulinlar neytral tuzlar – ammoniy yoki natriy sulfatning har xil miqdorida tuzlanuvchi oqsillar guruhi. oqsilli eritma 50% to`yingan tuzli eritmada – globulinlar; to`la – 100% to`yintirilganda esa albuminlar cho`kmaga tushadi. albuminlar – molekula og`irligi uncha katta bo`lmagan (15 – 70 ming) oqsillar. ularning tarkibida glutamin kislotaning miqdori ko`p bo`lganligi uchun ortiqcha manfiy zaryadga ega bo`lib, kislotalik xossasini namoyon qiladi (izoelektrik nuqtasi 4,7). bu oqsillar kuchli gidratlangan oqsillar bo`lganligi sababli, suvni ko`p miqdorda tortib oluvchi moddalar bo`lgandagina cho`kmaga tushadi. yuqori darajada adsorbtsiya qilish albuminlar uchun xos xususiyat hisoblanadi. ular qutbli va qutbsiz molekulalarni adsorbtsiyalaydi. qon plazmasining albuminlari turli moddalarni spetsifik bo`lmagan adsorbtsiyalashi tufayli fiziologik muhim – tashish vazifasini bajaradi. albuminlarning asosiy vakillari: sut albumini, tuxum albumini, zardob albumini, leykozin (bug`doy donidan olingan albumin)dir. globulinlarning molekula og`irligi albuminlarga qaraganda kattaroq bo`ladi (100000 dan yuqori). albuminlardan …

li tuzilishdagi bu oqsillar amorf bo`lib, qisqarish va bo`shashish qobiliyatiga ega. 3. oqsillarning biologik vazifalari. oqsillar hujayrada boshqa birikmalarga (kimyoviy komponentlarga) qaraganda ancha ko`p jarayonlarda xilma-xil vazifalarni bajaradilar. hamma proteinlarning struktura elementlari bir xil aminokislotalardan iborat bo`lsa ham, ularning oqsil molekulasidagi nisbiy miqdorlari va joylanish o`rinlari turlichadir. oqsillarning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat: 1. katalitik vazifasi – shu vaqtgacha kashf etilgan barcha biologik katalizatorlar – fermentlar oqsillardir. bir hujayrada ularning soni 2000 dan ortiq. bunday vazifa faqat oqsillar uchungina xosdir. 2. oqsil gormonlar – bir qator ichki sekretsiya bezlarining mahsulotlari peptid va oqsil tabiatiga ega. masalan insulin, o`sish gormoni va boshqalar.ular hujayra ichida va butun organizmda moddalar almashinuvini boshqarib turadi. 3. retseptorlik vazifasi – hujayra yuzasida va ichida har xil regulyatorlar (gormonlar, mediatorlar, siklik nukleotidlar) ning tanlab o`tkazishi. 4. tashish vazifasi – to`qimalar orasida va hujayra membranasi orqali moddalarning bog`lanishi hamda tashilishi. qonda kislorodni tashish tamomila oqsil – gemoglobin tomonidan bajariladi. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "oqsillarning tasnifi, nomlanishi va vazifalari"

1495865166_68345.doc oqsillarning tasnifi, nomlanishi va vazifalari oqsillarning tasnifi, nomlanishi va vazifalari reja: 1. oqsillarning tasnifi va nomlanishi. 2. oddiy oqsillar va ularning vakillari. 3. oqsillarning biologik vazifalari. 1. oqsillarning tasnifi va nomlanishi. turli o`simliklar, hayvonlar va mikrob hujayralaridan, hujayra komponentlaridan, to`qimalar ekstraktlaridan xilma-xil oqsil preparatlari ajratib olingan. organizmning turli a’zo va to`qimalarida o`ziga xos oqsillar uchraydi. har xil turga mansub o`simlik va hayvonlarning oqsillari ham bir-biridan farq qiladi, umuman oqsillarning turga xosligi tabiat qonunidir. olimlar ularni ayrim guruhlarga bo`lish ustida ko`pdan ish olib borsalar ham haligacha qoniqarli tasnif topilgani yo`q. buning sababi ularning bir xil elementla...

DOC format, 41.5 KB. To download "oqsillarning tasnifi, nomlanishi va vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: oqsillarning tasnifi, nomlanish… DOC Free download Telegram