organik birikmalarning tuzilish nazariyasi

DOCX 5,0 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1491149777_67890.docx h h o ch 3 h o ch 3 ch 3 o h cl ch 3 cl cn cl hhh n ch 3 h h n ch 3 ch 3 ch 3 n h h h h c ch 3 h h h c ch 3 ch 3 h h c cl h h h c cl cl cl h c hc h h co h h h hc h h och h h 2p 2s 1s 11,3 16,6 28,8 uglerod atomi (asosiy holati) i o n l a n i s h p o t e n s i a l i , e v na + cl na cl +  h h 4h + c c h h h h yoki h ch h h 4h + cc + c h h c h h yoki cc h h h h 2h + cc + ch …

atomlari o‘rnini organik qoldiqlar olishidan hosil bo‘ladi. dastlab organik moddalarning to‘rtta tipi yaratildi: vodorod tipi: suv tipi: metan etan metil dimetil spirti efir vodorod xlorid tipi: ammiak tipi: metil sian metilamin trimetilamin xlorid xlorid 1858-yilda a.kekule metan tipini taklif qildi: metan etan propan metil xloroform xlorid tiplarga asoslanib, organik birikmalarning sinflarga ajratilgani bu nazariyaning yutug‘i edi. tiplar nazariyasining kamchiligi shundaki, u kimyoviy usullar yordamida moddalarning tuzilishini o‘rganish mumkinligini rad etdi. 1857-yilda a.kekule va a.kolbe uglerodning 4 valentliligini, a.kekule va a.kuper uglerod atomlari o‘zaro bog‘lanib, zanjir hosil qilish qobiliyatiga egaligini aniqladilar. 1861-yilda a.m.butlerov ko‘p yillik nazariy va eksperimental tadqiqotlari asosida organik birikmalarning kimyoviy tuzilish nazariyasini yaratdi. kimyoviy tuzilish nazariyasining asosiy qoidalari va undan kelib chiqadigan muhim xulosalar quyidagilardir: 1. organik modda molekulasi atomlarning tartibsiz to‘plami emas, undagi atomlar bir-biri bilan valentligiga muvofiq ravishda muayyan izchillikda va tartibda bog‘lanadi. molekulaning fizikaviy va kimyoviy xossalarini uning tarkibidagi atomlar soni va ularning bog‘lanish tartibi …

sbotlanadi. 5. modda tarkibiga kiruvchi atomlarning kimyoviy tabiati (boshqacha aytganda, moddaning reaksiyaga kirishish xususiyati) shu atomlar boshqa atomlar bilan qanday bog‘langanligiga qarab o‘zgaradi. atomlar kimyoviy xususiyatining bunday o‘zgarishi bevosita bog‘langan atomlarning o‘zaro ta’sirlashishidan kelib chiqadi. bilvosita bog‘langan atomlarning o‘zaro ta’sirlashishi nisbatan kuchsiz bo‘ladi. tuzilish nazariyasining eng katta yutuqlaridan biri shundaki, u izomeriya hodisasini tushuntirib berdi. a.m.butlerov tuzilish nazariyasiga asoslanib, propil spirtini ikkita, butil spirtini esa to‘rtta izomer holida mavjud bo‘lishini oldindan aytib berdi. tuzilish nazariyasining mohiyatini, ya’ni faqat tarkib (empirik formula) moddaning fizikaviy va kimyoviy xossalarini ifodalay olmasligini quyidagi misolda tushuntirish mumkin. c2h6o tarkibli birikma uchun ikki xil tuzilish muvofiq keladi: etil spirt dimetil efir etil spirt 78c da qaynaydigan suyuqlik, dimetil efir esa -24c da qaynaydigan gazsimon modda. ularning fizikaviy va kimyoviy xossalari ham bir-biridan keskin farq qiladi. demak, moddalarning xossalari ularning faqatgina tarkibiga emas, balki tuzilishiga ham bog‘liq. 1874-yilda vant-goff va le-bellar organik birikmalar molekulalarida atomlarning fazoviy joylashish …

riyasi b) optik izomeriya d)o‘zaro holat izomeriyasi d) diastereomeriya e) metameriya e) aylanma izomeriya f) valent izomeriya (konformatsiya) izomeriyaning turlari bilan tegishli mavzularda tanishib boramiz. organik birikmalardakimyoviy bog‘lanishning elektron nazariyasi m.plank (1900-yil), lui-de-broyl (1924-yil), e.shredinger (1926-yil), geyzenberg (1927-yil) va boshqalarning tadqiqotlari natijasida kvant mexanikasi yaratilgandan keyin kimyoviy bog‘ tabiatini to‘liq tushunish uchun imkoniyat tug‘ildi. noorganik kimyo kursidan ma’lumki, energiyasi va fazoviy konfiguratsiyasi bilan farq qiladigan s-, p-, d-orbitallar va ulardagi elektronlar mavjud. barcha s-ao sferik simmetriyaga (fazoviy shakli sharsimon tuzilishga) ega. boshqa elektron orbitallari esa sferik simmetriyaga ega emas. masalan, p-ao fazoviy chegarasi gantelsimon bo‘lib, ular fazoning x,y,z-o‘qlari bo‘ylab aniq yo‘nalishga ega(3-rasm). bu ao-orbitallar koordinata o‘qlariga nisbatan simmetrik va fazoviy yo‘nalishidan qat’iy nazar o‘zaro ekvivalentdir. atomdagi uchala p-orbitallar o‘zaro perpendikulyar joylashadi. p-orbitallar ikki qismdan iborat. bu qismlarni ajratuvchi nuqtada elektronning bo‘lish ehtimolligi nolga teng. sxematik tarzda p-orbital ko‘pinchabelgisi bilan ifodalanadi. 3-rasm. uglerodning atom orbitallari s- va p-orbitallardan tashqari d-orbitallar ham …

ab tuzilganligi aniqlangandan keyingina kimyoviy bog‘lanish to‘g‘risida mukammal nazariyalar yaratish mumkin bo‘ldi. bunday nazariyani v.kossel va g.lyuis 1915-1916-yillarda yaratdilar. ularning fikricha, atomlar kimyoviy bog‘lanish hosil qilishda sirtqi elektron qavatlarini barqaror dublet yoki oktet holatiga keltirishga intiladi. bu qanday amalga oshirilishini tushuntirishga kelganda, kossel va lyuis nazariyalaridagi farq ko‘rinadi. ion bog‘lanish. kossel elementlar barqaror oktet hosil qilish uchun elektron qabul qiladi yoki elektron chiqaradi deb qaraydi. natijada zaryadli zarrachalar-ionlar hosil bo‘ladi. elektron chiqargan atom musbat, qabul qilgani esa manfiy ionga aylanadi. qarama-qarshi zaryadlar – ionlarning elektrostatik tortishishi tufayli molekula vujudga keladi: atomlar o‘rtasidagi bunday bog‘lanish ion yoki elektrovalent, ba’zan geteropolyar bog‘lanish deb ataladi. ko‘pchilik noorganik birikmalar uchun xarakterli bo‘lgan ion bog‘lanish elektromanfiyligi katta farq qiladigan atomlar orasida vujudga keladi. kovalent bog‘lanish. lyuis nazariyasiga ko‘ra valent elektronlarning umumlashuvi natijasida barqaror elektron qavat hosil bo‘ladi. masalan, uglerod va vodorod atomlaridan metan molekulasining hosil bo‘lishida har bir atom bittadan elektronni «o‘rtaga» qo‘yadi: metan hosil …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "organik birikmalarning tuzilish nazariyasi"

1491149777_67890.docx h h o ch 3 h o ch 3 ch 3 o h cl ch 3 cl cn cl hhh n ch 3 h h n ch 3 ch 3 ch 3 n h h h h c ch 3 h h h c ch 3 ch 3 h h c cl h h h c cl cl cl h c hc h h co h h h hc h h och h h 2p 2s 1s 11,3 16,6 28,8 uglerod atomi (asosiy holati) i o n l a n i s h p o t e n s i a l i , e v na + cl na cl +  h h 4h + c c …

Формат DOCX, 5,0 МБ. Чтобы скачать "organik birikmalarning tuzilish nazariyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: organik birikmalarning tuzilish… DOCX Бесплатная загрузка Telegram