ústúrt

PPTX 20 pages 6.7 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.7 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

toponomika pa`ni tema;u`styurt toponomikaliq rayoni 1.kirisiw 2.tiykarg`i bo`lim 3.juwmaqlaw 4.paydalang`an a`debiyatlar toponomika pa`ni tema;u`styurt toponomikaliq rayoni 1.kirisiw 2.tiykarg`i bo`lim 3.juwmaqlaw 4.paydalang`an a`debiyatlar 1.1.tayansh so`z ha`m atamalar u`styurt platpormasinin` geologiyaliq du`zilisi paydali qazilmalari,relyefi,ta`biyati,klimati,rawajlaniw tariyxi h.t.b ústúrt (qazaqsha : үstіrt, qaraqalpaqsha : ústirt) - ózbekstannıń arqa-batısı (qaraqalpaqstan ) hám kazaxstan aymaqlarındaǵı plato[1]. shıǵısda aral teńizi hám amudarya deltasi, batısda mang'ishloq yarım aral hám qorabo'g'ozgo'l qo'ltig'i, arqaında kaspiybo'yi oypatlıǵı aralıǵinda jaylasqan. maydanı 200 mıń km²[2]. ortasha biyikligi 150-250 m, eń biyik jayı (370 m) qubla-batısında. ústúrtning átirapı 60 -150 m li tik jar (chink) lardan ibarat. chinklar hár túrlı uradaǵı jar hám saylar menen kesilgen. ústúrtning arqa chinklari arqa batısda ólikqo'ltiq shorlıǵınan baslanıp, arqaında úlken porsıq qumligiga barıp taqaladı. platoning biyik arqa shegarası aral teńiziniń aldınǵı qirg'og'i hám amudarya deltasidan, qubla chinklari qoraqum shóli hám o'zboy ózeni, batıs chinklari bolsa qorabo'g'oz-awısh qo'ltig'ining batıs jaǵası, qorniyoriq botig'i, qaydak shorlıǵı arqalı ótedi. plato aymaǵı geologik …

2 / 20

pesi jaylasqan. plato aymaǵı geologik dúzilisi tárepinen epipaleozoy plitasınıń bir bólegi esaplanıp, paleozoy, mezozoy hám kaynozoy tog jınıslarınan shólkemlesken. jer maydanına jaqın kismi gorizontal jatqan sarmat hák tasları, sazlardan dúzilgen bolıp, aralarında duz hám gips qatlamları ushraydı. ústúrtda keńlik boylap jónelgen bir neshe tektonik strukturalar bar. ústúrtning arqa bóleginde arqa ústúrt kóterilmasi, qublaında ústúrt bukilmasi (ol jaǵdayda qosbuloq, aspantaymatay, sam hám basqa sorlaqlar ) jaylasqan. bul bukilma arqa ústúrt kóterilmasini qassarma kóterilmasidan ajıratıp turadı. qassarma kóterilmasi dárwishlerdiń kiyimi barsaqelmas botig'i bar. odan qublaında oraylıq ústúrt kóterilmasi, taǵı qublaroqda asakaovdon shókpesi jaylasqan. ústúrt maydanı supasimon tegislik bolıp, ol jaǵdayda bir qansha ernekler: muzbel, qorabovur, oqtumshuq, qulandi hám basqa, barsaqelmas, qorasho'r, asakaovdon sıyaqlı shókpe hám oyıqlar bar. qubla bólegine qaplanqir hám sarıamish botig'i kirip barǵan. onıń arqa bóleginde sam, matayqum, úshewg'an qumlıqları hám bir qansha sorlaqlar (qosbuloq, aspantaymatay, sam hám basqalar ) hám de taqirlar bar. ústúrtda karst hám karstsuffozion relyef formaları …

3 / 20

ıladı, alardıń kópshiligi shor. al. dıń úlken bo'leginde surqo'ng'ir, oyıqlar, sorlaqlarda sorlaq, taqirsho'rxok, qumlıqlarda qumli tapraqlar ushraydı ósimlik oramı siyrek, tiykarlanıp, shuvoq hám soralar ósedi. bulardan tısqarı, qirqbo'g'in, kovrak, qara saksovul, biyurg'un, tetir, sarsazan, iloq hám basqa bar. báhárde efemer, efemeroidlar ósedi. haywanot dúnyası shólga tán bolıp, dikobrazn, sayg'oq, qasqır, túlki, balpaq tıshqan, qaplan, ústúrt qoyı, olako'zan, hind asalxo'ri, qosayaq tıshqan, qumsichqon, túrli ilonlar, qustan torǵay, qara ǵarǵa, xo'jasavdogar, quzǵın hám basqa jasaydı. shıbın-shirkeylerden termit kóp. kem ushraytuǵın hám „qizil kitap“larga kiritilgen haywan hám ósimlik túrlerin qorǵaw hám úyreniw maqsetinde ústúrt qorıq jeri (kazaxstan aymaǵında ) islengen. xx ásirdiń ortalarına shekem ústúrtning faunasida tómendegi sutemizuvchilarning túrleri jasaǵan : aq qarınlı kósher qulaq, asalxo'r, olako'zan, jayran, qoraquloq, manul, ústúrt mufloni, qum mushugi, gepard, leopard. aqırǵı ush tur xx ásirdiń ortalarında bul jerde qirib taslanǵan dep esaplanadı. biraq, xx asirde bul jerde taǵı muflon hám leopard anıqlanǵan. 2018-jıldıń kuzida aldın joq bolıp …

4 / 20

opıraq qatlamı ózgesheligi, joybar boyınsha qoplanish dárejeleri, ósimliklerdiń landshaft túrleri, olardıń jaylasıwı, tıǵızlıǵı, uwlı zatlı hám biygana ósimliklerdiń bar ekenligi, azıq massasınıń zúráátliligi, azıqlardıń jalpı rezervi, degradatsiyasi, hár bir jaylaw xili boyınsha ósimlikler túrleriniń mo'lligi kórsetilgen dizimi sıyaqlı baslanǵısh kadastr maǵlıwmatları toplandi. jer planetası shınında da ájayıp! planetamizning eń g'aroyib jaylarınan biri ústúrt platosi bolıp tabıladı. plato, tiykarınan, qurıp qalǵan áyyemgi tetis okeanınıń tubi bolıp tabıladı (grek teńiz hayal qudayı tefida atınan ). ústúrt platosining jası anıq emes, ilimpazlardıń pikrine qaraǵanda, 20 millionnan 60 million jılǵa shekem dep shama etiledi. onıń ayırım qatlamları hár qıylı eritpeler: mollyuskalar qaldıqları, teńiz tipratikanlari, toshga aynalǵan marjanlar hám shıǵanaqlar, sonıń menen birge, millionlap jıllar dawamında okean tubida tóplanǵan hák tas hám por qatlamlarınan ibarat. áyyemgi jınıslar kórinip turǵan jańa jarlıqlarda sol uzaq dáwirlerdi eslatuvchi áyyemgi akulalarning tislerin tabıw múmkin. xx ásirdiń 80-jıllarında ilimpazlar noodatiy jasalma sızıqlardı bayqawdı. bul sızıqlar arqaǵa belgi etiwshi 900 m …

5 / 20

rt platosiga sayaxat ádetde aral teńizine sayaxattıń bir bólegi bolıp tabıladı. nókis qalasından chiqqach, sayaxatshılar moynaq hám kemeler áwliyein zıyarat etediler, qurigan teńiz tubi boylap ústúrt platosiga baradılar, keyininen onıń tekshelerinen birinde jaylasqan otaw lageriga tunaydilar. jazı qısqa hám onsha aptap ıssı emes, iyulning ortasha temperaturası +26 +27°c, geyde eń joqarı temperatura +44°c ga jetedi. okrug talay arqada jaylasqanlıǵı sebepli, oktyabrning baslarınan suwıq tusha baslaydı, sonlıqtan, suwıq bolmaytuǵın kún ózbekstan boyınsha eń qısqa bolıp, 153 kunni quraydı. buǵan taǵı bir sebep, ústúrtning arqa tárepi ashıq bolǵanlıǵı sebepli sentyabrdiń basınan may ayına shekem arqa-shıǵısiy samallardıń esib turıwı bolıp tabıladı. ústúrtda jawın kem túsedi, onıń ortasha jıllıq muǵdarı 100-120 mm. jawındı, tiykarlanıp, batıs hám arqa-batısiy hawa massaları alıp keledi. eń kóp jawın báhárga, eń kami qısqa tuwrı keledi. qar júdá kem mayıb, ızǵırıqlı samallar onı uchirib ketiwi nátiyjesinde jer maydanı muzlayd ústúrt tábiyiy geografiyalıq okrugiga túsetuǵın jıllıq jawın muǵdarın 100 procent desek, …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ústúrt"

toponomika pa`ni tema;u`styurt toponomikaliq rayoni 1.kirisiw 2.tiykarg`i bo`lim 3.juwmaqlaw 4.paydalang`an a`debiyatlar toponomika pa`ni tema;u`styurt toponomikaliq rayoni 1.kirisiw 2.tiykarg`i bo`lim 3.juwmaqlaw 4.paydalang`an a`debiyatlar 1.1.tayansh so`z ha`m atamalar u`styurt platpormasinin` geologiyaliq du`zilisi paydali qazilmalari,relyefi,ta`biyati,klimati,rawajlaniw tariyxi h.t.b ústúrt (qazaqsha : үstіrt, qaraqalpaqsha : ústirt) - ózbekstannıń arqa-batısı (qaraqalpaqstan ) hám kazaxstan aymaqlarındaǵı plato[1]. shıǵısda aral teńizi hám amudarya deltasi, batısda mang'ishloq yarım aral hám qorabo'g'ozgo'l qo'ltig'i, arqaında kaspiybo'yi oypatlıǵı aralıǵinda jaylasqan. maydanı 200 mıń km²[2]. ortasha biyikligi 150-250 m, eń biyik jayı (370 m) qubla-batısında. ústúrtning átirapı 60 -...

This file contains 20 pages in PPTX format (6.7 MB). To download "ústúrt", click the Telegram button on the left.

Tags: ústúrt PPTX 20 pages Free download Telegram