botanika kurs ishi qoraqolpoq tilida

DOCX 33 pages 250.4 KB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 250.4 KB

File type DOCX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

ózbekistan respublikasí joqarí bilimlendiriw, ilim hám innovaciyalar ministrligi berdaq atíndaǵí qaraqalpaq mámleketlik universiteti ulíwma biologiya hám fiziologiya kafedrasí «ósimlikler fiziologiyasí» páninen kurs jumísí tema: siyir quyriq ta`rizliler tuqimlasina kiriwshi o`simliklerdin` o`zine ta`n qasiyeti ha`m ahmiyeti orınladı: biologiya fakulteti 1a biologiya kurs studenti ___________________________ tekserdi: __________________________ kurs jumısın pikirge tapsırǵan sáne “____” _______2025 j. kurs jumısı pikirden qaytqan sáne “____” _______2025 j. kurs jumısı qorǵalǵan sáne “____” _______2025 j. baha “_____” _________ __________ (imza) ___________ (imza) komissiya aǵzaları: __________________ _________________ nóki̇s – 2025 mazmuni kirisiw…………………………………….…………………………………...3 tiykarǵi bólim i bap siyir quyriqlar shanaragina tiyisli darilik osimlik turleri……...….7 1.1 siyir quyriq shanaraqlarga tiyisli turleri ham olarga sipatlama…….11 1.2 siyir quyriqlilar tuqimlasi-scrophylariaceae semyasi osimlikleri ..…16 ii bap dástúriy túrde scrophulariaceae quramına kirgen biraq basqa tuqimlasqa o`tip ketken áwladlar ha`m shan`araqlar…………………….19 2.1 shanaraqqa tiyisli qawimler……………………………………………24 2.2 scrophulariaceai shan`arag`inin`limoselleae, myoporeae, scrophularieae,teedieae qawimleri………………………………………..27 juwmaq………………………………………………………………………31 paydalanilgan adebiyat……………………………………………………...32 kirisiw scrophulariaceae - ánjir shańaraǵı dep atalatuǵın gulli ósimlikler shańaraǵı. ósimlikler …

2 / 33

legen molekulyar filogeniyalar dástúriy keń xarakteristika júdá polifiletik ekenligin kórsetdi.jaqında kóplegen áwladlar lamiales ishindegi basqa shańaraqlarǵa, atap aytqanda plantaginaceae hám orobanchaceae, sonıń menen birge, bir neshe jańa shańaraqlarǵa kóshirilgen. lamialesning bir neshe shańaraqları scrophulariacae sensu latodan kóshirilgen áwladlarǵa iykemlesiw ushın shegaraların keńeytirdi.fischer (2004) shańaraqtı ush kishi shańaraqtan ibarat dep esapladı - antirrhinoideae, gratioloideae hám digitalidoideae. ol taǵı gratioloideae-ni bes qáwimge ajratdi - gratioleae, angeloniaeae, stemodeae, limoselleae hám lindernieae. keyin ol gratioleae di óziniń 16 áwladı (hám shama menen 182 tur) menen ush genje - caprarinae, dopatrinae hám gratiolinae ga ajratdi. gratiolinae suptropik hám tropik amerika boylap tarqalǵan 10 áwladqa (shama menen 121 tur) iye edi - bacopa hám mecardonia (burınǵı herpestis), amphianthus, gratiola, sophronanthe, benjaminia, scoparia, boelkea, maeviella hám braunblequetia. olardıń kóbisi plantaginaceae shańaraǵına, gratioleae qáwimine kóshirilgen. lamiales gruppası (jalpızlar gruppası dep da ataladı ) qos dánem gulli ósimlikler toparına tiyisli. ol shama menen 23 810 tur, 1 059 áwladtı …

3 / 33

. lamiaceae (lamiaceae) gruppaındaǵı ósimlik túrleri evdikotlar bolıp, o'tsiyaqli yamasa paqali aǵashsiyaqli. lamiallarda zigomorf gu`ller keń tarqalǵan bolıp, joqarı erinli eki gúldiń japıraǵılı, tómengi erni bolsa ush gúldiń japıraǵınan ibarat boladı, biraq aktinomorf guller de ushraydı. lamiaceae tártibindegi ósimlik túrleri besew stamensge iye, biraq olardıń sanı ádetde eki yamasa tórtewge shekem azayadı. lamiallar, sonıń menen birge, máyekda`nge birikken, ádetde eki karpeldi óz ishine alǵan bir qamtım payda etedi. lamialaceae gruppasınıń máyekda`nine tiykarlanıp, joqarıraqlari baqlanadı.lamyalesning topgulleri, ádetde, topguller, shaqshalar yamasa masaqlar retinde qaraladı. lamiaceae (lamiaceae) gruppasindaǵı mıywe túri ádetde ajralatug`in kapsula bolıp tabıladı. lamiallarda bezli túkler bar. lamiales rejimin dúnya boylap derlik barlıq túrdegi jasaw jaylarında tabıw múmkin. bul jasaw jaylarına ormanlar, oypatlıqlar, otlaqlar, taslaq jerler, jambır ormanlar, tropikler, suptropik regionlar, batpaqlıqlar, qıraqlar hám hátte muzlagan aymaqlar kiredi. bir qatar góshxor ósimlikler túrleri lamiale, lentibulariaceae hám byblidaceae shańaraqlarında ushraydı. lamialeslar gruppasında, atap aytqanda, martyniaceae shańaraǵında proto-góshxor ósimlikler túrleri de tabılǵan. parazit …

4 / 33

, shıbın-shirkeylerge qarsı ayrıqshalıqlarǵa iye hám shıbınlı bezgek sıyaqlı shıbın-shirkeyler keltirip shıǵaratuǵın zıyanlı keselliklerge qarsı gúresiwde járdem beriwi málim. lamiales gruppasındaǵı acanthaceae ósimlik shańaraǵı shıbın-shirkeyler lichinkalari ushın uwlı zatlı ekenligi anıqlanǵan jetik japıraqlarda biologiyalıq aktiv ekilemshi metabolitlerdi óz ishine aladı. ósimliklerden alınǵan insektitsidler ximiyalıq yamasa sintetik insektitsidlerge jaqsı alternativ bolıp tabıladı, sebebi olar arzan, kóp hám basqa ósimlikler, maqsetli bolmaǵan organizmler hám átirap -ortalıq ushın qawipsiz bolıp tabıladı.lamiaceae (lamiaceae) gruppasınıń kóplegen túrleri bezew, maza, kosmetika hám jaǵımlı iyis retinde de qollanıladı. tábiyiy boyawlardı lamialada tuwılǵan ósimlik túrlerinen de alıw múmkin. mısal ushın, sardiniya mádeniyatında tábiyiy boyawlardı islep shıǵarıw ushın isletiletuǵın eń keń tarqalǵan lamiales ósimlik túrleri - bul láwentula stoechas, bul jerde ashıq jasıl boyaw paqaldan alınadı. ilgeri, lamiallar sheklengen xarakteristikaǵa iye edi (mısalı, artur cronquist), olar tiykarǵı shańaraqlar lamiaceae (labiatae), verbenaceae hám baraginaceae, sonıń menen birge, bir neshe kishi shańaraqlardı óz ishine alǵan. dahlgren klassifikaciyalaw sistemasında lamiallar lamiiflorae (sonıń …

5 / 33

ańaraqları alınǵan parafiletik gruppa, bir qatar kishilew, anıqlaw hám shamalıq monofiletik shańaraqlardı jaratıw ushın tupten ózgertirildi. sońǵı jıllarda lamiales atategi menen tanısıw boyınsha alıp barılǵan, biraq birpara anıq emeslikler ele da saqlanıp qalıp atır. asterid gulli ósimliklerdiń molekulyar filogenetik sánesi boyınsha 2004 jılda ótkerilgen izertlewde lamialesning túbir atategi 106 million jıl aldın (má). waqıt ótiwi menen angiospermlerinin` diversifikatsiyasin uyreniwshi 2009 jılda ótkerilgen izertlewde, shama menen 50 million jıl aldın, tómen eotsenda lamialesnin` shamalıq jası anıqlanǵan. scrophulariaceae shańaraǵın daǵı scrophularia jinsi ádetde ánjir qurti dep atalatuǵın o'tsiyaqli gulli ósimliklerdiń 200 ge jaqın túrin óz ishine aladı. skrofulariyanin` barlıq túrleriniń paqali tórtmuyush, japıraqları keri bolıp, paqalinin` aqırında topar bolıp payda bolǵan ashıq, qos shijisli gulleri bar. jınıs pútkil arqa yarım sharda ushraydı. scrophularia túrleri bir neshe lepidopteran túrleri, atap aytqanda phymatopus hectoides lichinkalari tárepinen azıq-túlik ósimlikleri retinde isletiledi.bul turdin` birpara túrleri iridoidlar sıyaqlı potencial paydalı elementlerdı óz ishine alǵanlıǵı málim hám skrofulariyanin` …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "botanika kurs ishi qoraqolpoq tilida"

ózbekistan respublikasí joqarí bilimlendiriw, ilim hám innovaciyalar ministrligi berdaq atíndaǵí qaraqalpaq mámleketlik universiteti ulíwma biologiya hám fiziologiya kafedrasí «ósimlikler fiziologiyasí» páninen kurs jumísí tema: siyir quyriq ta`rizliler tuqimlasina kiriwshi o`simliklerdin` o`zine ta`n qasiyeti ha`m ahmiyeti orınladı: biologiya fakulteti 1a biologiya kurs studenti ___________________________ tekserdi: __________________________ kurs jumısın pikirge tapsırǵan sáne “____” _______2025 j. kurs jumısı pikirden qaytqan sáne “____” _______2025 j. kurs jumısı qorǵalǵan sáne “____” _______2025 j. baha “_____” _________ __________ (imza) ___________ (imza) komissiya aǵzaları: __________________ _________________ nóki̇s – 2025 mazmuni kirisiw…………………………………….…………………………………...3 tiykarǵi b...

This file contains 33 pages in DOCX format (250.4 KB). To download "botanika kurs ishi qoraqolpoq tilida", click the Telegram button on the left.

Tags: botanika kurs ishi qoraqolpoq t… DOCX 33 pages Free download Telegram