qaldiq tavvlardiñ osimlikler qatlami

PDF 15 pages 130.7 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 130.7 KB

File type PDF

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

tema: qaldıq tawlardıń ósimlikler qatlamı joba: 1) qaldıq tawlardıń ulıwma sıpatlaması. 2) qaldıq tawlardıń topıraq hám ósimlik túrleri. 3) ósimlikler zonalliģi. qaldıq tawlar-bul áyyemgi geologiyalıq dáwirlerde biyik bolıp, keyinirek uzaq múddetli denudaciya (juwılıw, jemiriliw) processleri nátiyjesinde tómenlep qalǵan taw dizbekler esaplanadı. olardıń relyefi salıstırǵanda tegislewgen, shıńları tómen, janbawırları domalaq formaǵa iye boladı. usınıń sebepinen bul aymaqlarda ósimliklerdiń quramı, oramı hám túrleri ıqlım, topıraq hám biyiklik sharayatına qaray qáliplesedi. íqlım hám ósimlikler ósiw sharayatı qaldıq tawlar ádetde yarımcho'l yamasa sahra regionlarda jaylasqan boladı. bul orınlarda jawın muǵdarı kem (jılına 150-300 mm átirapında), jaz ıssı hám qurǵaqlay, qıs bolsa suwıq keshedi. sol sebepli ósimlik oramı da kserofit (soqırug'sevar) túrden ibarat boladı. qaldıq tawlardıń ıqlım sharayatı olardıń geografiyalıq jaylasıwı, biyikligi hám átirapındaǵı relef formalarına baylanıslı. bul aymaqlarda ıqlım tiykarlanıp qurǵaqlay, keskin kontinental bolıp, jaz mawsimi júdá ıssı hám qurǵaqlay, qıs bolsa suwıq, kem jawınlı keshedi. bunday sharayat ósimliklerdiń ósiwine sezilerli tásir kórsetedi. 1. …

2 / 15

awanıń ızǵarlıǵı tómen bolıp, jazda salıstırmalı ıǵallıq 20-30% ge shekem túsedi. bunday sharayatta ósimlikler: japıraqların erte shekem'kadi yamasa tiken formasına keltiredi; vegetatsiya dáwirin qısqartadı (efemerler báhárde tez ósip, urıwlanadı hám qurıp qaladı). 4. samal hám quyash nurı. qaldıq tawlarda samallar kúshli boladı, bul bolsa topıraqtı soqıritadi, bıraq shańlı samallar urıwlardıń tarqalıwina járdem beredi. quyash nurı jılına 270-300 kún dawamında baqlanadı-bul bolsa fotosintez procesin kúsheytedi hám ıssılıqsevar ósimliklerdiń artıwın támiyinleydi. 5. topıraq ızǵarlıǵı hám ósimlik ósiwi. topıraqlıq ıǵallıq tek báhár aylarında jetkilikli boladı. sol dáwirde efemer hám efemeroidlar (mısalı, lalalar, piyazpoya ósimlikler, jabayı biydayiq) jedel ósedi. jazda bolsa topıraq qurǵaqlaylasadı, tek tereń túbirli putalar jasap qaladı. 6. ósimliklerdiń beyimlesiw. qaldıq taw klimatında jasawshı ósimlikler tómendegi ózgesheliklerge iye: túbir sisteması tereń, suwdı tómen qatlamlardan aladı; japıraqları mayda yamasa tikenli, bul puwlanıwdı azaytadı; vegetatsiya dáwiri qısqa, tiykarlanıp báhár aylarına tuwrı keledi; urıwları samal yamasa qum arqalı tarqaladı (aeroxoriya). qaldıq tawlardıń klimatı-qurǵaqlay, kontinental hám …

3 / 15

erekler-arsha aǵashı, badam, pıste, jiyde, taw terekleri. qaldıq tawlardıń topıraqları uzaq geologiyalıq dáwirler dawamında ıqlım, relyef, ósimlik oramı hám suw tásiri nátiyjesinde qáliplesken. bul aymaqlarda topıraqtıń quramı, ızǵarlıǵı hám ónimdarlıq biyiklik, jawın muǵdarı hám mexanik jemiriliw dárejesine qaray parıq etedi. topıraq túri tikkeley ósimliklerdiń tarqalıwı hám ósiw ózgesheligine tásir kórsetedi. 1. tómengi janbawırlar (bálent jerler zona). topıraq túri: boz topraqlar (ash boz hám toq boz). ózgeshelik: suw hám azıq zatlarǵa jarlı, jazda qurǵaqlay, shorlanıw dárejesi joqarı. ósimlik túrleri: seksewil, jantaq, cherkez, qandım, gúńgirtbosh. bul ósimlikler tereń túbirli, qurǵaqlıqqa sabırlı hám kebirge shıdamlı túrler bolıp tabıladı. 2. orta biyikliktegi bólim (800-1500 m). topıraq túri: taw qońır topraqlar, geyde kúshsiz juwılǵan boz topraqlar. ózgeshelik: boz topıraqlarǵa salıstırǵanda ónimli, ıǵallıq salıstırǵanda kóbirek, biraq qurǵaqlay ıqlım ústin. ósimlik túrleri: juwsan, astragal, boyan, biydayiq, efemerler bul zonada báhárgi efemer ósimlikler qalıń ósip, jazda tez qurıydı. puta hám yarım puta túrler bolsa mudam jasıl jaǵdayda qaladı. …

4 / 15

aw qońır topraqlar; arsha aǵashı, pıste, badam, astragal. qaratog': boz topraqlar; jantaq, juwsan, qandım, cherkez. qızılqum qaldıq tawları (dámerlan taw'i): qurǵaqlay qumlı topraqlar; seksewil, bólek'un, gúńgirtbosh. qaldıq tawlarda topıraq túrleri tómennen joqarıǵa qaray zonal tárzde jaylasadı: tómende boz topraqlar, ortada qońır, joqarıda bolsa taw-otlaq topraqlar. topıraqtıń ızǵarlıǵı, mexanik quramı hám azıq zatları ósimliklerdiń ósiw dárejesin belgileydi. sol sebepli hár bir topıraq túrinde ayriqsha maslasqan ósimlik túrleri qáliplesedi. bul tábiyiy process qaldıq tawlardıń ekologiyalıq sistemasın turaqlılastıradı. ósimlikler zonalligi qaldıq tawlarda ósimlikler biyiklik boyınsha zonallıq formasında jaylasqan: 1. bálent jerler zona (300-800 m): efemerler, juwsan, jantaq, ajırıq. 2. orta taw zona (800-1500 m): badam, pıste, arsha aǵashı, astragal túrleri. 3. joqarı taw zona (1500 m den joqarı): arsha aǵashı ormanları, otlaq ósimlikler, boyan, taw rayxanı. ósimlikler zonalligi qaldıq tawlarda ósimliklerdiń tarqalıwı biyiklik, ıqlım hám topıraq sharayatına tikkeley baylanıslı. hár bir biyiklik dárejesinde ayriqsha ıqlımlıq ıǵallıq, temperatura hám topıraq túri qálipleskenlik sebepli ósimlikler …

5 / 15

y, ıssı, kem jawınlı. tiykarǵı ósimlikler: juwsan, jantaq, qandım, cherkez, seksewil, efemerler ózgeshelik: shól hám yarımcho'l ósimlikleri ústin. ósimlik oramı siyrek. 2. orta taw zona (800-1500 m). topıraq: taw qońır topraqlar. íqlım: báhár hám gúzde salıstırǵanda ızǵar, jazda ıssı hám qurǵaqlay. tiykarǵı ósimlikler: astragal, boyan, biydayiq, piyazpoyali efemerler, ayırım putalar-pıste, badam. ózgeshelik: ósimlik oramı salıstırǵanda tıǵız, báhárde otlaq- kóp'kalamzor jaǵdayda boladı. 3. joqarı taw zona (1500-2200 m hám odan joqarı). topıraq: taw- otlaq qońır topraqlar. íqlım: salqın, jawın kóp, salıstırmalı ıǵallıq joqarı. tiykarǵı ósimlikler: arsha aǵashı, jiyde, pıste, taw rayxanı, qızıl'aldoq, túrli otlaq ósimlikler. ózgeshelik: terek-puta ósimlikleri ústin. ormanlı yamasa otlaqlı zonalar payda boladı. 3. zonalararo ótiw poyasları zonalar arasında ótiw bólegi de ámeldegi bolıp, bul jerde eki zonaǵa tán ósimlikler aralas halda ósedi. mısalı, bálent jerler zonasınan orta taw zonaǵa ótiwde juwsan menen astragal, yamasa jantaq menen boyan aralas ósedi. ózbekstan qaldıq tawları mısalında nurata tawları: tómende juwsan hám …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qaldiq tavvlardiñ osimlikler qatlami"

tema: qaldıq tawlardıń ósimlikler qatlamı joba: 1) qaldıq tawlardıń ulıwma sıpatlaması. 2) qaldıq tawlardıń topıraq hám ósimlik túrleri. 3) ósimlikler zonalliģi. qaldıq tawlar-bul áyyemgi geologiyalıq dáwirlerde biyik bolıp, keyinirek uzaq múddetli denudaciya (juwılıw, jemiriliw) processleri nátiyjesinde tómenlep qalǵan taw dizbekler esaplanadı. olardıń relyefi salıstırǵanda tegislewgen, shıńları tómen, janbawırları domalaq formaǵa iye boladı. usınıń sebepinen bul aymaqlarda ósimliklerdiń quramı, oramı hám túrleri ıqlım, topıraq hám biyiklik sharayatına qaray qáliplesedi. íqlım hám ósimlikler ósiw sharayatı qaldıq tawlar ádetde yarımcho'l yamasa sahra regionlarda jaylasqan boladı. bul orınlarda jawın muǵdarı kem (jılına 150-300 mm átirapında), jaz ıssı hám qurǵaqlay, qıs bolsa suwıq keshed...

This file contains 15 pages in PDF format (130.7 KB). To download "qaldiq tavvlardiñ osimlikler qatlami", click the Telegram button on the left.

Tags: qaldiq tavvlardiñ osimlikler qa… PDF 15 pages Free download Telegram