химиявий термодинамика ва термохимия асослари

DOC 108.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1447001002_62148.doc химиявий термодинамика ва термохимия асослари режа: 1. энергия ва унинг мавжуд формалари. термодинамика фани. 2. ички энергия ва энталпия, уларнинг ўзгариши химиявий энергиясининг манбаидир. 3. термодинамиканинг биринчи қонуни. 4. термохимия. 5. термодинамиканинг иккинчи қонуни. энергия ва унинг мавжуд формалари. термодинамика фани. оламдаги ҳар қандай жисмда исталган температурада молекула ва атомлар тўхтовсиз ҳаракатда бўлади. уларнинг кинетик энергиялари йиғиндиси жисмнинг иссиқлик энергиясини ташкил этади. молекулалардаги ёки жисмнинг кристалл панжарасидаги атомларнинг ўзаро таъсирлашув потенциал энергияси унинг химиявий энергия запасидир. умуман, содда қилиб айтганда, кинетик энергия - жисмнинг харакатдаги иш бажариш энергияси, дейиш мумкин. энергиянинг бу икки тури - кинетик ва потенциал бир-бирига ўтирб туриши мумкин. масаоан, бирор жисм юқорига кўтарилганда унинг кинетик энергияси камайиб, потенциал энергияси ортади. бунда ернинг тортиш кучига қарши иш бажарилган сари кинетик энергия потенциал энергияга айланади. биз кундалик турмушда доимо бир турдаги энергияга айланишига дуч келамиз. масалан, металл пармаланганда парма қизийди - механик энергиянинг бир қисми иссиқлик энергиясига …

ермодинамика грекча “терме” ва “динамис” яъни “иссиқлик” ва “иш” сўзларидан олинган бўлиб, температура, иссиқлик ҳамда иссиқлик ва ишнинг бир-бирига айланиши хақидаги фандир. демак, биз термодинамикани ўрганиш учун иссиқлик ва ишнинг ўзи нима эканлигини билиб олмоғимиз зарур. м.в. ломоносов - иссиқликнинг механик назарияси асосчиси. узоқ вақтларга қадар иссиқликнинг табияти ҳақидаги икки хил фикр хукм суриб келди. биринчи гипотезага кўра жисм қиздирилганда у иссиқлик олади, совитилганда эса иссиқлик беради, яъни қизиган жисм шу жисм моддаси билан иссиқлик аралашмсидан иборат. бошқача айтганда, иссиқлик ҳам модда. у исталган жисмга кира олади ва ундан чиқа олади. бу фикрни 1613 йилда илгари сурган галилей иссиқлик моддасига флогистон, яъни теплород деб ном берди. унинг фикрига кўра флогистон жисмлар орасида турлича тақсимланади. жисмда у қанча кўп бўлса, жисм температураси шунча юқори бўлади. иккинчи гипотезани 1620 йилна инглиз филосифи ф.бэкон илгари сурди. у болға билан урилганда темир парчасининг қизишига ва жисмлар бир-бирига ишқаланганда учқун хосил бўлишига асосланиб, иссиқлик жисмдаги …

й харакат жуда тез бўлганда ҳам иссиқлик хосил бўлиши кузатилмайди, аксинча, бундай харакат бўлмаганида ҳам иссиқлик пайдо бўлиши кузатилади. демак, равшанки, иссиқлик материянинг ички харакатидадир”. кейинги ўтказилган тажрибалар ломоносовнинг иссиқлик хақидаги бу фикрлари тамоман тўғри эканлигини кўрсатади. иш деганда нимани тушунамиз? механик иш бажариш - қаршиликни, молекуляр кучларни, оғирлик кучини ва бошқа кучларни енгиш демакдир. жисмни қисмларга бўлиш, юкни кўтариш, рельслардан поездларни тортиш, пружинани сиқиш - бўларнинг хаммаси иш бажариш, маълум вақт оралиғида қаршиликни енгиш демакдир. газни, суюқликни, қаттиқ жисмни сиқиш - иш бажаришдир. бу ишлар бир-бирига ўхшамаса ҳам, уларда битта умумийлик бор, иш харакат билан боғлиқдир; юк кўтарилади, поезд силжийди, поршень двигатель цилиндрида сирпанади. харакатсиз иш йўқ, лекин иш тартибли ҳаракат билан боғлиқ; юкнинг ҳаммаси юқори хамон силжийди, поршенғ цилинрда бир йўналишда харакатланади. демак, иш тартибли харакатнинг бир системадан бошқа системага узатилишидан иборат. шу жихатдан улар бир-бирига ухшайди. лекин улар орасида принципиал фарқ бор. иссиқлик - молекулаларнинг тартибсиз харакатининг …

ингдек, унинг мавжуд бўлиш шароитларига боғлиқ. ички энергия одатда u ҳарфи билан ифодаланади. химиявий жараёнларда ички энергиясининг ҳаммаси тўлиқ намоён бўлмайди, шунинг учун бир реал жараёнларда ички энергия запасининг ўзгаришигина ўрганамиз. ички энергия жисмнинг холати аниқланади, яъни у холат функциясидир, шу жихатдан у иш билан иссиқликдан фарқланади. иш билан иссиқлик жараёнининг қандай ўтганлигига боғлиқ, ички энергиянинг ўзгариши эса модданинг бир холатдан иккинчи холатга қиндай йўл билан ўтганлигидан қатҳий назар ана шу холатида ички энергияси u1 охирги ҳолатида u2 бўлса, ички энергиянинг ўзгариши (u= u2 - u1 бўлади. шундай қилиб, модданинг ҳар қайси ҳолатига муайян ички энергия мувофиқ қелади. система бир холатдан иккинчи ҳолатга ўтганда унинг ички энергияси ортиши ёки камайиши мумкин, шунга кўра ички энергиянинг ўзгариши (u мусбат ёки манфий ишорали бўлади. (u мусбат бўлса системага иссиқлик ютилган, манфий бўлса системага иссиқлик олинган (чиқарилган) деймиз. бир-юири билан ўзаро таъсирлашиб турадиган атроф-муҳитдан фикран ажратилган жисмлар группаси ёки алоҳида жисм система дейилади. …

рлаш учун энтальпия (н) деган функция киритилган: н = u + рv бундай жараёнларда берилган иссиқлик ички энергиянинг ўзгариши билан кенгайиш ишига сарфланади: (h = qр, яъни система энтальпиясининг ўзгариши изобарик жараёнда ютилган (ёки чиқарилган) иссиқликка тенг. энтальпия ҳам ички энергия каби ҳолат функциясидир, унинг ўзгариши системанинг фақт бошланғич ва оҳирги холатларига боғлиқ. демак, ички энергия ва энтальпиянинг қиймати қандай ўзгаришига қараб системанинг (модданинг) химиявий энергияси ортади ёки камаяди. термодинамиканинг биринчи қонуни. термодинамиканинг биринчи қонуни энергиянинг сақланиш қонунининг ҳусусий холи бўлиб, энергия иш ва иссиқлик тарзида бир-бирига айланадиган жараёнларда энергиянинг ўзгаришини ифодалайди. энергиянинг сақланиш қонуни термодинамик системаларга татбиқ қилинса шундай ифодаланади: изоляцияланган (ташқи муҳит билан энергия алмашинмайдиган) системанинг энергияси ўзгармайди, фақат эквивалент нисбатларида бир турдан иккинчи турга айланиши мумкин. масалан, 1 кгм механик иш 9,81 жоулғ иссиқлик энергиясига эквивалент (шу сасбабали кейинги вақтларда иш билан иссиқлик бир хил бирликда - жоулларда ўлчанадиган бўлди). термодинамиканинг биринчи қонуни математик тарзда қуйидагича ифодаланади: …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "химиявий термодинамика ва термохимия асослари"

1447001002_62148.doc химиявий термодинамика ва термохимия асослари режа: 1. энергия ва унинг мавжуд формалари. термодинамика фани. 2. ички энергия ва энталпия, уларнинг ўзгариши химиявий энергиясининг манбаидир. 3. термодинамиканинг биринчи қонуни. 4. термохимия. 5. термодинамиканинг иккинчи қонуни. энергия ва унинг мавжуд формалари. термодинамика фани. оламдаги ҳар қандай жисмда исталган температурада молекула ва атомлар тўхтовсиз ҳаракатда бўлади. уларнинг кинетик энергиялари йиғиндиси жисмнинг иссиқлик энергиясини ташкил этади. молекулалардаги ёки жисмнинг кристалл панжарасидаги атомларнинг ўзаро таъсирлашув потенциал энергияси унинг химиявий энергия запасидир. умуман, содда қилиб айтганда, кинетик энергия - жисмнинг харакатдаги иш бажариш энергияси, дейиш мумкин. энергиянинг бу икки ту...

DOC format, 108.5 KB. To download "химиявий термодинамика ва термохимия асослари", click the Telegram button on the left.

Tags: химиявий термодинамика ва термо… DOC Free download Telegram