molekulyar spektroskopiya fani va uning rivojlanish tarixi. energetik sathlar

DOC 177.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1443857837_61563.doc а h h n nh p = = p 2 h ). 1 ( ...) ( ); ,... , , ( 3 2 1 3 2 1 е e e e e e e е n < < = ¥ h e e i k ki - = n ) 10 63 6 ( 34 с ж h × × × = - [ ] o o . , , , мкм нм см а м l нм мкм м мкм м нм см м а 3 6 9 8 10 0 10 1 . 4 10 1 . 3 10 1 . 2 10 10 . 1 = = = = = - - - - [ ] гц ггц с гц c 9 1 10 1 = = = - l n c n l n = = 1 l hc hv е = = dt n …

a yulduzlarni qorong‘i osmonda kuzatgan bо‘lar edik. umuman elektromagnit tо‘lqinni (radiasiyaning) modda bilan ta’sirini о‘rganadigan fan bu molekulyar spektroskopiyadir. elektromagnit radiasiya bilan moddaning ta’siri natijasida yutilish va sochilish hodisalari vujudga keladi. kuzatish obyekti sifatida har xil agregat holatdagi obyektlarni qо‘llash mumkin. spektroskopiyaning rivojlanish tarixi asosan ikki davrga bо‘linadi. birinchi davr 1666 yili nyuton tomonidan spektrning kashf etilishidan 1913 yilgacha. nyuton, lomonosov va boshqalar faqatgina tutash spektrlarni kuzatgan. 1777 yilga kelib sheyel tomonidan infraqizil nurlar, 1801 yilda ritter tomonidan ultrabinafsha nurlar kashf etildi. chiziqli spektrlarni birinchi bо‘lib 1814 yilda fraungofer ochdi. 1859 yilda kirxgof jismlarni nur chiqarishi va nur yutishlari orasidagi bog‘lanishni topib spekroskopiyaning asosiy qonunlaridan birini yaratdi. keyinchalik spektral analiz metodini yaratdilar. spektral analiz metodi yordamida osmon jismlarining tarkibi birinchi bо‘lib aniqlandi. kо‘plab yangi elementlar topildi. kо‘p elementlarning spektral chiziqlarining tablisalari tuzildi va undan keyingi yarim asr davomida spektroskopiya texnikasi rivojlandi. vodorod va ishqoriy metallar spektridan seriyalar topildi. 1885 yilda …

di. 1900 yilda plank nurlanishning kvant nazariyasini ilgari surdi. 1905 yilda eynshteyn foton tushunchasini kiritib, plank nazariyasini rivojlantirdi. 1869 yilda mendeleyev davriy sistemasini yaratdi. 1896 yilda bekkerel tomonidan radioaktivlik topildi va nihoyat 1911 yilda rezerford tomonidan atomning planetar modeli topildi. bor atom spektrlaridagi qonunlarni kombinasion prinsipni tushuntirib berishga muvaffaq bо‘ldi. doiraviy orbitalarning kvantlanganligi tо‘g‘risidagi postulatlari kiritildi. vodorod atomining elektroni doiraviy orbitada haraktlanayotganda uning mexanik harakat miqdorining momenti p ga kvantlangan. - ga nisbatan karralangan bо‘ladi. birinchi davrni 1666 yildan boshlanib, ya’ni (nyuton zamonidan) quyosh yorug‘ligini spektrga ajralishidan boshlanib, to 1913 yilda nils bor tomonidan kvant tushunchasining kiritilishiga qadar deb hisoblash mumkin. bu о‘rtada yutilish spektrining kuzatilishi (vallaston va fraungofer tomonidan 1802-1814) zeyman va shtark effektlari (1896-1915) va boshqa shu davrdagi kashfiyotlarni keltirish mumkin. umuman aytganda bu birinchi davrda spektroskopiya faqat tajribaviy fan sifatida rivojlandi. bu davrda moddalar chiqargan spektrlari shu moddaning tashkil etgan atom va molekulalar orasidagi bog‘lanishning mohiyati ochib …

. hozirgi vaqtda zamonaviy spektroskopiya butunlay kvant nazariyasiga suyanadi. buning asosida atom va molekulalarning xossasini aniqlaydigan fundamental kvant qonunlari yotadi. borning birinchi postulatiga kо‘ra, atom yoki molekulalar sistemasi ayrim stasionar holatlarda turg‘un bо‘lib, bu holatlarda energiya siljishi yen ham diskret, ham uzluksiz qiymatda bо‘ladi. bu energiyaning ixtiyoriy о‘zgarishida sistema bir stasionar holatdan ikkinchisiga sakrab о‘tadi. ikkinchi postulatiga kо‘ra. atom yoki molekula sistemasi, bir stasionar holatdan ikkinchi stasionar holatga о‘tganda yorug‘lik tо‘lqinini yutadi yoki chiqaradi. bu о‘tishlarda hosil bо‘lgan elektromagnit nurlanish monoxromatik bо‘lib, uning chastotasi quyidagi formula bilan aniqlanadi (1-rasm). (2) spektroskopiyada energiya sathi, yoki energetik holat degan tushuncha mavjud. buni quyidagi rasmda oson kо‘rsatish mumkin. eng pastki sath asosiy yoki normal holat, qolganlari esa uyg‘ongan holat deyiladi (2- rasm). 1- rasm. 2-rasm. (2) ifodaga borning chastotalar sharti yoki nurlanish bilan bog‘liq bо‘lgan mikrojarayonlar uchun energiyaning saqlanish qonuni deyiladi. (1) va (2) formulalar spektroskopiyaning asosiy ifodalari deyiladi. spektroskopiyaning asosiy birliklari. 1. …

n stasionar holatlar berilgan bо‘lsin. bu holatdagi sermolekulalikni yoki molekulalarning zichligini n1 va n2 bilan belgilaymiz. biron dt vaqt ichida birinchi holatdan ikkinchi holatga energiyani yutish bilan о‘tgan molekulalarning soni quyidagiga teng bо‘ladi. (1) bu vaqtda yutilgan energiyaning umumiy miqdori (2) (1)-formuladan koeffisiyent (3) 3-formuladan kо‘rinadiki a12 - dt vaqt ichida о‘tgan molekulalar sonini umumiy molekulalar soniga nisbatini bildiradi yoki molekulalarning о‘tish ehtimoliyatini xarakterlaydi.boshqacha aytganda bitta zarrachani ma’lum vaqtda yutilishini kо‘rsatadi. xuddi shunday formulalarni dt vaqt ichida e2 (e1 holat uchun yozish mumkin ya’ni: (4) (4) dan (5) f21-dt vaqt ichida 2(1 holatga о‘tgan molekulalarning umumiy molekulalar soniga bо‘lgan nisbatini bildiradi yoki nurlanish ehtimoliyatini bildiradi. uyg‘ongan molekulalar uyg‘ongan holatda abadiy yashamaydi biron yо‘l bilan asosiy stasionar holatga qaytib keladi. shu molekulalarning qaytib kelishi bilan bog‘liq bо‘lgan quyidagi hodisalar bо‘lishi mumkin. (1-rasm) 1. uyg‘ongan molekulalar tashqi maydonning ta’sirisiz ichki kuchlar ta’sirida asosiy holatga qaytadi. bunday о‘tishga spontan yoki о‘z-о‘zidan о‘tish deyiladi …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "molekulyar spektroskopiya fani va uning rivojlanish tarixi. energetik sathlar"

1443857837_61563.doc а h h n nh p = = p 2 h ). 1 ( ...) ( ); ,... , , ( 3 2 1 3 2 1 е e e e e e e е n < < = ¥ h e e i k ki - = n ) 10 63 6 ( 34 с ж h × × × = - [ ] o o . , , , мкм нм см а м l нм мкм м мкм м нм см м а 3 6 9 8 10 0 10 1 . 4 10 1 . 3 10 1 . 2 10 10 . 1 = = = = = - - - - [ ] …

DOC format, 177.0 KB. To download "molekulyar spektroskopiya fani va uning rivojlanish tarixi. energetik sathlar", click the Telegram button on the left.

Tags: molekulyar spektroskopiya fani … DOC Free download Telegram