mikrobiologiya fani va uning rivojlanish tarixi

DOCX 21.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1662403624.docx mikrobiologiya fani va uning rivojlanish tarixi reja: 1. mikrobiologiya fanini ahamiyati. 2. mikrobiologiyaning qisqacha rivojlanish tarixi. 3. mikrobiologiyani yutuqlari tayanch iboralar: mikroorganizm, bakteriya, mikroskop, umumiy, xususiy, tibbiyot, texnik mikrobiologiya, sanitar mikroblar, mikroorganizm oqsillari, bakteriologiya, mikoplazmatologiya, rikketsologiya, mikologiya, virusologiya, sof kultura, kasallik qo’zg’atuvchisi, immunologiya, vaksina, zardob, gen injeneriyasi. mikrobiologiya fanini ahamiyati. mikrobiologiya – mikroorganizmlar haqidagi fan. mhikroblarning o’lchamlari 0,1 mm dan kichik bo’lib, ularni faqatgina qurollangan ko’z bilangina ko’rish mumkin. mikroblarga ba’zi soddalilar, bir hujayrali suv o’tlari, mikroskopik zamburug’lar, bakteriyalar, viruslar va hokazolar kiradi. ularni tekshirish uchun 3000 marta kattalashtirib ko’rsatadigan optik mikroskoplar va o’ndan yuzming martagacha kattalashtirib ko’rsatadigan elektron mikroskoplar ishlatiladi. mikroorganizmlarning barchasini yagona atama bilan birlashtirib mikroblar deyish mumkin. bu atamani fransuz olimi seddilo 19 asrniing oxirida kiritgan. bu fanning nomi ham fransuz olimi e. dyuklo tomonidan taklif etilgan bo’lib, uchta grekcha so’zdan tarkib topgan: ―mikros‖- mayda, ―bios‖- hayot, ―logos‖ - fan. ya’ni mikrobiologiya. ushbu fan nihoyatda mayda …

allik chaqirib, katta zarar yetkazadi. mikroorganizmlar tabiatda moddalar almashinuvida aktiv ishtirok etadi. hazm qilish jarayonlarida ham, ayniqsa kavsh qaytaruvchilarda muhim ahamiyatga ega. sigirlarning katta qornida mikroblar 3 kg ga yetishi mumkin. mikroblar dunyosining turli xilligi mikrobiologiyani qator bo’lim va yo’nalishlari ya’ni tarmoqlari farqlanishiga olib keldi. hozirgi vaqtda mikrobiologiya qator mustaqil yo’nalishlarga bo’lingan: umumiy, xususiy, tibbiyot, veterinariya, qishloq ho’jalik, texnik (sanoat), suv (dengiz), kosmik mikrobiologiya va h.k. mikrobiologiya umumiy xususiy tibbiyot mikrobiologiyasi veterinariya mikrobiologiyasi mikroorganizmlarning hayot faoliyati umumiy qonuniyatlari va ularning tabiatdagi rolini umumiy mikrobiologiya, mikroblar dunyosining alohida vakillarini xususiy mikrobiologiya o’rganadi. xalq xo’jaligining rivojlanishi, hayvon, odamlar va o’simliklar patologiyasida, infeksion kasalliklarning oldini olish va qarshi kurashish vositalarini yaratish, hatto tabiatning doimiyligini tutib turishida mikrobiologiya fanini ahamiyati nihoyatda katta. veterinariya mikrobiologiyasi. qishloq xo’jalik, uy va yovvoyi hayvonlar, odam va hayvonlar uchun umumiy bo’lgan kasalliklarning qo’zg’atuvchilarini hamda chorvachilik yem - xashak va oziq ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarishda muhim ahamiyatga ega bo’lgan mikroorganizmlarni …

val xitoyda, hindistonda va kavkazda odamlarni chechak kasalligiga qarshi, afrikada qoramollarni o’pka yallig’lanishia kasalligiga qarshi emlaganlar. qadimiy misrda mollar uchun oziqalarni siloslashgan.ammo bu jarayonlarning sababi asrlar davomida jumboq bo’lgan. mikrobiologiya fani mikroorganizmlar kashf etilgandan keyingina taraqqiy eta boshladi. linzalarni silliqlovchi gollandiyalik antoni van levenguk (1632-1723) o’zi yasagan mikroskop orqali ko’zga ko’rinmaydigan mikroblar dunyosini birinchi bo’lib ochgan va ularning asosan uch shaklda bo’lishini «a. v. levenguk kashf etgan tabiat sirlari» nomli kitobida bayon etgan. m.m.terexovskiy (1740-1796) birinchi marta tajriba usulini qo’llab, infuzoriyalarni o’rgandi. asbob - anjomlarni qaynatish usulida zararsizlan tirishni kiritdi. d.s.samoylovich (1744-1805) odamlarning toun (o’lat) kasalligining sababchisi mikrob deb hisoblab, uni mikroskopda topishga uringan va odamlarning touniga qarshi emlash usulini taklif etgan. x.i.gelman 1891 yilda manqa va sil allergenlarini tashxis qo’yish maqsa dida ishlatdi. mikrobiologiya fanidagi keskin burilish, fransuz olimi, mikrobiologiya fanining asoschisi lui paster (1822- 1895) nomi bilan bog’liq. uning kashfiyotlari tufayli xix asrning ikkinchi yarmida mikrobiologiyada fiziologik davr …

vinoni 550c gacha isitib buzilishdan saqlash usulini kashf etgan (pasterizasiya). nemis olimi robet kox (1843 - 1910) sof mikrob – kulturasini ajratish uchun zich oziq muhitdan foydalnishni taklif etdi, odam va qaromallardan sil kasalligini qo’zg’atuvchisini, vabo mikrobini ajratdi, tajriba o’tkazish maqsadida laboratoriya hayvonlarni mikroblar bilan zararlash usullarini taklif etdi, preparatlarni anilin bo’yoqlar bilan bo’yashni, immersion sistemani qo’llashni va mikrofotografiyani amaliyotga kiritdi. кuydirgi kasalligining qo’zg’atuvchisi spora hosil qilishini aniqladi. mikrobiologiya tarihida d.i. ivanovskiy (1864-1920) alohida rol o’ynadi. u tamaki barglarining mozaika kasalligini o’rganib, 1892 yilda viruslarni aniqlagan. bu mikroorganizmlarning oddiy mikroskopda ko’rin masligini, oddiy oziq muhitlarida o’smasligini, bakteriyalarni ushlab qoladi gan filtrlardan o’tib ketishini isbotladi. i.i.mechnikov (1845-1916) fagositoz va uning immunitetdagi roli haqida to’liq ta’limot yaratdi. chirituvchi va sut kislota mikroblari o’rtasida gi antogonizimni aniqladi. l.s.senkovskiy (1822 - 1887) rossiyada birinchi bo’lib, kuydirgi vaksi nasini tayyorlab, muvaffaqiyatli emlash usullarini amaliyotga tadbiq etdi. s.n.vinogradskiy (1856 - 1953) tuproq mikrobiologiyasi asoschisidir. u oltingugurt, …

rishlarida isbot qildi va nazariy asoslab berdi. v.n.shaposhnikov (1884 - 1968) texnik mikrobiologiyaning asoschisidir. u sut kislotasi, aseton, butil spirtini ishlab chiqarishni birinchi marta tashkil etdi. 1948 yilda «texnik mikrobiologiya» kitobini yozdi. n.a.mixin (1872 - 1946) veterinariya mikrobiologiyasining asoschilari dan biri. birinchi darslik «veterinariya vrachlari va talabalari uchun xususiy mikrobiologiya kursi» kitobini yozgan. leptospiroz qo’zg’atuvchisini topgan, yosh hayvonlar kasalliklariga qarshi formolvaksina va zardob tayyor lash usullarini ishlab chiqqan. n.d.iyerusalimskiy (1900- 1967), n.a.krasilnikov (1896-1973), a.a.imsheneskiy, ye.n. mishustin va boshqalar umumiy mikrobiologiya ning rivojlanishida ma’lum xissalarini qo’shgan. o’zbekistonda veterinariya oliygohi, biokombinat, veterinariya laboratoriyalari va boshqa maxsus veterinariya muassasalari muvaffaqiyatli ishlab turibdi. respublikamizda mavjud bo’lgan salmonellyoz, kalibakterioz, brusellyoz, sil, pasterellez, temiratki va oqsil kabi o’nlab yuqumli kasallikla rning xususiyatlari va bularga qarshi kurash choralari o’zbekiston olimlari tomonidan chuqur o’rganib chiqilgan. mikrobiologiyani yutuqlari bozor iqtisodiyoti sharoitida respublikamiz mustaqilligini yanada mustahkamlashda insonlarning turmush farovonligini oshirish va ularning oziq mahsulotlariga bo’lgan extiyojlarini yetarlicha ta’minlashda chorvachilik mahsulotlari …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "mikrobiologiya fani va uning rivojlanish tarixi"

1662403624.docx mikrobiologiya fani va uning rivojlanish tarixi reja: 1. mikrobiologiya fanini ahamiyati. 2. mikrobiologiyaning qisqacha rivojlanish tarixi. 3. mikrobiologiyani yutuqlari tayanch iboralar: mikroorganizm, bakteriya, mikroskop, umumiy, xususiy, tibbiyot, texnik mikrobiologiya, sanitar mikroblar, mikroorganizm oqsillari, bakteriologiya, mikoplazmatologiya, rikketsologiya, mikologiya, virusologiya, sof kultura, kasallik qo’zg’atuvchisi, immunologiya, vaksina, zardob, gen injeneriyasi. mikrobiologiya fanini ahamiyati. mikrobiologiya – mikroorganizmlar haqidagi fan. mhikroblarning o’lchamlari 0,1 mm dan kichik bo’lib, ularni faqatgina qurollangan ko’z bilangina ko’rish mumkin. mikroblarga ba’zi soddalilar, bir hujayrali suv o’tlari, mikroskopik zamburug’lar, bakteriyalar, virusla...

DOCX format, 21.5 KB. To download "mikrobiologiya fani va uning rivojlanish tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: mikrobiologiya fani va uning ri… DOCX Free download Telegram