nafosat falsafasi (estetika)

PPTX 44 pages 4.1 MB Free download

44 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.1 MB

File type PPTX

Pages 44

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 44

powerpoint presentation 1 falsafa falb204 nafosat falsafasi (estetika) 12 mavzu iqtisodiyot va pedagogika universiteti samarqand kampusi usmonov farrux nasirdinovich pedagogika va ijtimoiy-gumanitar fanlar kafedrasi dotsenti ma”lumotlar bazasi 1 nafosat falsafasi reja estetika fanining predmeti, maqsadi va vazifalari. estetik ong va estetik faoliyat. estetikaning ijtimoiy fanlar bilan aloqadorligi. estetik qarashlar tarixi (qadimgi davr, o'rta asrlar, yangi davr). estetikaning asosiy kategoriyalari. adabiyotlar ro’yxati abdulla sher. estetika. t.: 2014 yaxshilikov j, n.muxammadiyev. falsafa darslik.samarqand. 2021 nafosat falsafasi fanining predmeti estetika yoxud nafosatshunoslik eng qadimgi fanlardan biri. uning tarixi ikki yarim-uch ming yillik vaqtni o‘z ichiga oladi. biroq u o‘zining hozirgi nomini xviii asrda olgan. ungacha bu fanning asosiy muammosi bo‘lmish go‘zallik va san’at haqidagi mulohazalar har xil san’at turlariga bag‘ishlangan risolalarda, falsafa hamda ilohiyot borasidagi asarlarda o‘z aksini topgan edi. «estetika» atamasini birinchi bo‘lib buyuk olmon faylasufi aleksandr baumgarten (1714-1762) ilmiy muomalaga kiritgan. bunda u boshqa bir ulug‘ olmon faylasufi g. laybnis (1646-1716) …

2 / 44

o‘shliqni to‘ldirdi nafosat falsafasi fanining predmeti yuqorida aytilganlardan kelib chiqsak, «go‘zallik falsafasi» degan ibora bu fanning mohiyatiga ko‘proq mos keladi. negaki, u faqat san’atdagi go‘zallikni emas, balki insondagi, jamiyat va tabiatdagi go‘zallikni ham o‘rganadi. shuningdek, go‘zallikdan boshqa ulug‘vorlik, fojiaviylik, kulgililik, mo‘jizaviylik, xayoliylik, uyg‘unlik, noziklik singari ko‘pdan ko‘p tushunchalar mavjudki, ularni tadqiq etish ham estetika fanining zimmasida. lekin, bu o‘rinda, shuni unutmaslik kerakki, mazkur tushunchalarning har birida go‘zallik, bir tomondan, unsur sifatida ishtirok etsa, ikkinchi tomondan, ularning o‘zi go‘zallikka nisbatan unsur vazifasini o‘taydi. ana shu aloqadorlikning voqelikda namoyon bo‘lishini biz nafosat deb ataymiz. nafosatshunoslik fanining tadqiqot doirasi san’at nafosat falasafasining tadqiqot obyekti sifatida o‘ziga xos olam. unda estetik xususiyatlar bo‘rtib ko‘zga tashlanadi. shunga ko‘ra, uni nafosatga burkangan ijtimoiy hodisa deyish mumkin. san’at hayotni in’ikos ettirarkan, insonning o‘zini o‘ziga ko‘rsatuvchi ulkan ko‘zgu vazifasini o'taydi. u insonni o‘rgatadi, da’vat etadi, go‘zallashtiradi. bu vazifalarni bajarishda nafosatshunoslik (estetika) san’atning ko‘makchisi, yetakchisi hisoblanadi. nafosatshunoslik fanining tadqiqot …

3 / 44

lib, asl egasi - idrok etuvchiga yetib borgunigacha bo‘lgan va undan keyingi jarayonlarni tadqiq etadi hamda ulardan nazariy xulosalar chiqaradi. zero, «san’at falsafasi» iborasining siri ham ana shunda. nafosatshunoslik fanining falsafiy mohiyati nafosatshunoslik (estetika) - falsafiy fanlardan biri. falsafa esa, fanlarning podshosidir. darhaqiqat, u fanlar podshosi sifatida barcha tabiiy va ijtimoiy ilmlar erishgan yutuqlarni qamrab olib, ulardan umumiy xulosalar chiqarib, shular asosida insoniyatni haqiqat tomon yetaklaydi. shu bois, tafakkurni falsafaning predmeti deb atash maqsadga muvofiq. estetika esa, falsafiy fan sifatida barcha san’atshunoslik fanlari erishgan yutuqlardan umumiy xulosalar chiqarib, shu xulosalar asosida insonni go‘zallik orqali haqiqatga yetishtirishga xizmat qiladi. nafosatshunoslik fanining falsafiy mohiyati bundan tashqari, nafosatshunoslik (estetika) ishlab chiqqan qonun-qoidalar barcha san’atshunoslik fanlari uchun umumiylik xususiyatiga ega. masalan, uslub, marom (ritm), kompozitsiya va h.k. borasidagi qonuniyatlar barcha san’at turlariga taalluqli. hech bir alohida san’at turi haqidagi fan bunday imkon va imtiyozga ega emas. masalan, kinoshunoslik ishlab chiqqan montaj nazariyasini musiqa yoki …

4 / 44

asar ijodkorining ijodiy rivojlanishini kuzatib boradi. nafosat falsafasi fanining boshqa ijtimoiy fanlar bilan aloqadorligi nafosat falsafasining ijtimoiy fanlar bilan aloqasi shaxs tarbiyasini kamolga etkazish bilan bog‘liq masalalarda uzviy birlikka ega. zero, ijtimoiy fanlarning tarbiya jarayonidan ko‘zlaydigan maqsadi – muqaddas qadriyatlarimiz, yuksak ma’naviyatimiz, buyuk tariximiz va umumbashariy taraqiyot yo‘limizning asosi bo‘lgan ma’naviy tarbiyani qaror toptirishga bog‘liqdir. nafosat falsafasi va axloq falsafasi qadim-qadimlardan buyon ko‘pgina fanlar bilan mustahkam aloqada rivojlanib kelgan. shulardan biri bo‘lgan falasafa haqida, ular orasidagi bog‘liqlik to‘g‘risida yuqorida aytib o‘tdik. nafosat falsafasi uchun yana bir yaqin aloqador, «qadrdon» fan axloq falsafasidir. nafosat falsafasi fanining boshqa ijtimoiy fanlar bilan aloqadorligi bu ikkala fan shu qadar bir-biriga yaqinki, hatto ba’zi davrlarda ayrim mutafakkirlar tomonidan ular etarli darajada o‘zaro chegaralanmagan. chunki insonning xatti-harakati va niyati ko‘pincha ham axloqiylikka, ham nafosatga tegishli bo‘ladi, ya’ni muayyan ijobiy faoliyat ham ezgulik, ham nafosat xususiyatlarini o‘zida birvarakay mujassam qiladi. shu sababli «avesto», «bibliyo» va «qur’on» kabi …

5 / 44

haykaltarosh qo‘l urganidan so‘ng, undan hayot nafasi, insoniy hissiyotlar ufura boshlaydi. gap bunda toshga odam qiyofasi berilganida emas, balki shu qiyofaga bir lahzalik insoniy tuyg‘ularning jamlanganidadir. boshqacharoq qilib aytganda, ijodkor toshga o‘zi tomoshabinga etkazishni maqsad qilib qo‘ygan hissiyotlarning suratini chizadi va oddiy toshni haqiqiy san’at asariga aylantiradi. agar ijodkor - haykaltarosh ana shu hissiyotlarni o‘zi mo‘ljallagan darajada tomoshabinga etkaza olsa va tomoshabinda o‘sha hissiyotlarga yo aynan, yo monand tuyg‘ular uyg‘ota olsa, mazkur haykal haqiqiy san’at asari hisoblanadi. nafosat falsafasi fanining boshqa ijtimoiy fanlar bilan aloqadorligi bugungi kunda nafosat falsafasining sotsiologiya (ijtimoiyshunoslik) bilan aloqadorligi juda ham muhim. ma’lumki, har bir san’at asari alohida inson shaxsiga e’tibor qilgani holda, jamiyatni ijtimoiy munosabatlar tizimi sifatida badiiy tadqiq etadi. hatto inson va jamiyat bevosita aks etmagan manzara janridagi asarda ham ijtimoiylik jamiyat a’zosi – muallif qarashlarining bilvosita in’ikosi bo‘lmish uslubda o‘zini ko‘rsatadi. zero asar muallifi hech qachon o‘zi mansub jamiyatdan chetda «tomoshabin» bo‘lib turolmaydi. …

Want to read more?

Download all 44 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nafosat falsafasi (estetika)"

powerpoint presentation 1 falsafa falb204 nafosat falsafasi (estetika) 12 mavzu iqtisodiyot va pedagogika universiteti samarqand kampusi usmonov farrux nasirdinovich pedagogika va ijtimoiy-gumanitar fanlar kafedrasi dotsenti ma”lumotlar bazasi 1 nafosat falsafasi reja estetika fanining predmeti, maqsadi va vazifalari. estetik ong va estetik faoliyat. estetikaning ijtimoiy fanlar bilan aloqadorligi. estetik qarashlar tarixi (qadimgi davr, o'rta asrlar, yangi davr). estetikaning asosiy kategoriyalari. adabiyotlar ro’yxati abdulla sher. estetika. t.: 2014 yaxshilikov j, n.muxammadiyev. falsafa darslik.samarqand. 2021 nafosat falsafasi fanining predmeti estetika yoxud nafosatshunoslik eng qadimgi fanlardan biri. uning tarixi ikki yarim-uch ming yillik vaqtni o‘z ichiga oladi. biroq u o‘zining ...

This file contains 44 pages in PPTX format (4.1 MB). To download "nafosat falsafasi (estetika)", click the Telegram button on the left.

Tags: nafosat falsafasi (estetika) PPTX 44 pages Free download Telegram