estetika nazariyasi

PPTX 29 pages 2.4 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 29
estetika nazariyasi slayd estetika nazariyasi reja estetika fanining predmeti, maqsadi va vazifalari. estetik ong va estetik faoliyat. estetikaning ijtimoiy fanlar bilan aloqadorligi. estetik qarashlar tarixi (qadimgi davr, o'rta asrlar, yangi davr). estetikaning asosiy kategoriyalari. estetika qadimgi fanlardan biri bo'lib, u ikki yarim-uch ming yillik vaqtni o'z ichiga oladi. hozirgi nomini, «estetika» atamasini xviii asrda birinchi bo'lib buyuk olmon faylasufi aleksandr baumgarten (1714—1762) “poetika” asarida ilmiy muomalaga kiritgan. leybnits inson ma'naviy olamini uch sohaga bo'ladi. 1. aql – idrok, (mantiq) 2. iroda-ixtiyor, (etika) 3. his-tuyg'uga (estetika) 1. estetika fanining predmeti, maqsadi va vazifalari. estetika yunoncha «oyestetikos» olmoncha «eshtetik» so'zidan olingan bo'lib, «his qilish», «sezish», «his etiladigan» ma'noni bildiradi. estetika goh «go'zallik falsafasi», goh «san'at falsafasi» deb talqin etilgan. hozirda «nafosatshunoslik» atamasi ham ilmiy muomalaga kiritildi. «nafis» so'zi «o'zbek tilining izohli lug'ati»da – go'zal, nozik, latif, yoqimli, badiiy jihatdan juda yuksak degan ma'nolarda izohlanadi. estetika insonning voqelikka estetik munosabatlari va insoniyat badiiy …
2 / 29
iy taraqqiyotni go'zallashtirish, dizayn va texnika estetikasining zamonaviy ko'rinishlarini ilmiy asoslash yoshlarda san'at, badiiy adabiyot va ijod jarayonini to'laqonli xis etish ko'nikmalarini shakllantirish va mustahkamlash; san'at va madaniyatdagi “ommaviychilik”ning salbiy ko'rinishlarini ijtimoiy hayotga ta'sirini ochib berish; san'atda, san'atkor shaxsida, dizayn va ishlab chiqarish sohalarida yuksak g'oyalarning estetik in'ikosini yoritib berish; insonlararo muloqotda estetik munosabatni to'g'ri yo'naltirish, sog'lom turmush tarzi bilan bog'liq jarayonlarning estetik xususiyatlarini to'laqonli aks ettirish va ilmiy asoslash; yoshlarda estetik boy dunyoqarashni hosil qilish, ularning estetik madaniyatini va ijodiy fikrlashlarini shakllantirish. bugun estetika fani oldida ulkan vazifalar turibdi. ya'ni biz qurayotgan fuqarolik jamiyatining a'zosi har jihatdan kamol topgan, yuksak nafis did egasi bo'lmog'i lozim. hozirda ishlab chiqarishni, qurulishni umuman, sanoatning barcha sohalarini zamonaviy dizaynsiz tasavvur etib bo'lmaydi. shu bois yoshlarning nafosat tarbiyasiga alohida e'tibor berish – zamonning dolzarb talabi bo'lib qolmoqda. estetik ong - ongning yuksak shakli (bosqichi) bo'lib, unda borliqdagi narsa, hodisalar, umuminsoniy g'oyalar ichki his-tuyg'uli tarzda …
3 / 29
g mohiyatini anglagan holda zavqlanish, lazzatlanish tuyg'usi estetik his etishdir. estetik did - estetik his-tuyg'u asosida shakllanib, u kishining narsa-hodisalarning nafosatlilik mohiyatini idrok etish va baholay bilish qobiliyatidir. kishi estetik didining qay darajada shakllanganligi uning sanat asarlarini ma'naviy qadriyatlar sifatida baholay bilishi, idrok etishida namoyon bo'ladi. estetik ideal - estetik obraz, tasavvurlarni konkret hissiy shaklda ifodalovchi ong unsuridir. estetik idealning konkret tarzda namoyon bo'lish sohasi san'at hisoblanadi, chunki badiiy obrazlarda g'oyalar konkret — hissiy shaklda ifodalanadi va kishilar tomonidan idrok etiladi. estetik idealsiz kishi ma'naviy qashshoq, e'tiqodsiz - xudbin kimsadir. estetik baho - estetik qadriyatlarning ma'naviy ruhiy ta'siri darajasiga qarab baholash. estetik baho sub'ektning ob'ektga munosabati, u ob'ektning qadriyatini belgilaydigan xususiy mezon, bu xususiylik shaxsga, jamiyatga va zamonga tegishlidir. estetik baho shunday ma'naviy hodisaki, garchand qadriyat yaratmasa ham, qadriyatni idrok etish faqat baxolash u orqali amalga oshadi. estetik qarash va nazariyalar - estetik ong unsurlarini mazmunining tizimlashgan shakldagi ifodasidir. ular …
4 / 29
n bog'liq. lekin bu bog'liqlik bilvosita – uyg'unlik orqali ro'y beradi. ya'ni, nimaiki me'yorida bo'lsa, unda uyg'unlik xususiyat mavjud bo'ladi; uyg'unlik esa go'zallikning poydevoridir. uyg'unlikda moslik va mutanosiblik bilan bir qatorda ba'zan nomoslik va nomutanosiblik katta ahamiyatga ega. go'zallik, uni tashkil etuvchi yaxlitlik, chiroylilik, noziklik, latofatlik, malohatlilik, inja singari unsurlarga ega. go'zallikning asosida muhabbat yotadi, nimagaki muhabbat bilan qarasangiz, siz uchun o'sha-go'zaldir. muhabbat esa, erkinlik, beg'arazlilik, xususiylik tabiatiga esa. inson kamolotida go'zallikning ahamiyati. shaxs haqidagi dastlabki ma'lumot uning tashqi ko'rinishi orqali beriladi. insonning tashqi chiroyi nafaqat shaxsning o'ziga, balki boshqalar faoliyatiga ham ijobiy ta'sir ko'rsatadi. insonning ichki go'zalligi uning odob, xulqi va axloqiy fazilatlari bilan belgilanadi. nafosat ilmida “xulq go'zalligi” deb nomlanadi. mukammal shaxs - o'z haq-huquqlarini taniydigan, o'z kuchi va imkoniyatlariga tayanadigan, tevarak atrofda sodir bo'layotgan voqea-hodisalarga mustaqil munosabat bilan yondashadigan, o'z shaxsiy manfaatlarini xalq manfaatlari bilan uyg'un xolda ko'radigan, o'zini jamiyatning ajralmas qismi deb xis etadigan, ma'naviy jihatdan …
5 / 29
kkala tushunchada ham namoyon bo'lish ehtimoli mavjud. san'at bizga xunuklikning barcha ikir-chikirlarini ochiq-oydin tasvirla beradi. ulug'vorlik va tubanlikning shaxs, jamiyat va tabiatda namoyon bo'lish xususiyatlari ulug'vorlik- insonning voqelikdagi narsa-hodislarga axloqiy mezonlar bilan yondoshishi va ulardan yuksak estetik hayrat tuyg'usini hosil qiluvchi tushunchalar majmuidir. insondagi ulug'vorlik - qayg'u va qo'rquvni engish, unga qarshi borish, qatiy ishonch va yuksak insoniy tuyg'u bilan belgilanadi. tabiatdagi ulug'vorlik - matematik va dinamik xususiyatga ega. matematik xususiyatida xajm, dinamik xususiyatida kuch ustuvor ahamiyatga kasb etadi. jamiyatdagi ulug'vorlik - umuminsoniy qadriyatlar, tarixiy va milliy qahramonlik, jasorat, xalqparvarlik, barqarorlik, bunyodkorlik tushunchalari bilan uyg'unlashadi. davlatda barqarorlik, jamiyatda adolat ustuvorligi, shaxsning erkin va hurfikrlilik asosida faoliyat olib borishi mavjud ijtimoiy tizimning ulug'vorligini aks ettiradi. san'atdagi ulug'vorlik badiiy adabiyotda – jasorat, qahramonlik fojialari, tarixiy asarlar, milliy qadriyatlar va an'alarni ulug'lovchi adabiyot namunalari bilan izohlanadi: me'morchilikda - hajm va ko'lamning go'zallik bilan yo'g'rilganligi va ularning uyg'unligi natijasida yuzaga keladi. teatr va kino …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "estetika nazariyasi"

estetika nazariyasi slayd estetika nazariyasi reja estetika fanining predmeti, maqsadi va vazifalari. estetik ong va estetik faoliyat. estetikaning ijtimoiy fanlar bilan aloqadorligi. estetik qarashlar tarixi (qadimgi davr, o'rta asrlar, yangi davr). estetikaning asosiy kategoriyalari. estetika qadimgi fanlardan biri bo'lib, u ikki yarim-uch ming yillik vaqtni o'z ichiga oladi. hozirgi nomini, «estetika» atamasini xviii asrda birinchi bo'lib buyuk olmon faylasufi aleksandr baumgarten (1714—1762) “poetika” asarida ilmiy muomalaga kiritgan. leybnits inson ma'naviy olamini uch sohaga bo'ladi. 1. aql – idrok, (mantiq) 2. iroda-ixtiyor, (etika) 3. his-tuyg'uga (estetika) 1. estetika fanining predmeti, maqsadi va vazifalari. estetika yunoncha «oyestetikos» olmoncha «eshtetik» so'zidan olingan bo...

This file contains 29 pages in PPTX format (2.4 MB). To download "estetika nazariyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: estetika nazariyasi PPTX 29 pages Free download Telegram