estetika(nafosat falsafasi) ma'ruzasi

PPTX 15 pages 171.5 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 171.5 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

слайд 1 andjon iqtisodiyot va qurilish instituti o‘zbek tili va ijtimoiy fanlar kafedrasi 13-mavzu: estetika(nafosat falsafasi) ma'ruzachi: e.k.abdulxayev falsafa mavzu: estetikaning predmeti, maqsadi va vazifalari. ma’ruza rejasi: 1. “yestetika” fanining ob’ekti va falsafiy mohiyati. estetik qarashlar tarixi. 2. yestetika kategoriyalarining an’anaviy va zamonaviy tasnifi: a). go‘zallik va uning muqobillari; b). ulug‘vorlik kategoriyasining falsafiy mohiyati; v). fojiaviylik (tragediya) kategoriyasi; g). kulgililik kategoriyasi. 3. estetika kategoriyalarining o‘zaro aloqadorligi. tayanch tushuncha va iboralar: estetika, go‘zallik falsafasi, badiiy ijod, san’at falsafasi, hissiy bilish, metodologik, uslubiy asos, san’atshunoslik, adabiyotshunoslik, san’at sotsiologiyasi, kategoriya, go‘zallik, chiroylilik, hunuklik, ulug‘vorlik, tubanlik, «axloqiy havfsizlik», fojiaviylik, fojiaviy to‘qnashuv, forig‘lanish, fojiaviy ziddiyat, fojiaviy qahramon, kulgulilik, kulgili holat, hazil, mutoyiba, kinoya, istehzo. estetika yoxud nafosatshunoslik eng qadimgi fanlardan biri. uning tarixi ikki yarim-uch ming yillik vaqtni o‘z ichiga oladi. biroq u o‘zining hozirgi nomini xyiii asrda olgan. ungacha bu fanning asosiy muammosi bo‘lmish go‘zallik va san’at haqidagi mulohazalar har xil san’at turlariga bag‘ishlangan …

2 / 15

bu boradagi hizmati shundaki, u «his qilish», «sezish», «his etiladigan» singari ma’nolarni anglatuvchi yunoncha aisthetikos–«oyestetikos» so‘zidan «estetika» (olmoncha «yestetik»- «eshtetik») iborasini olib, ana shu bo‘shliqni to‘ldirdi. baumgarten estetikani hissiy idrok etish nazariyasi sifatida ilgari surdi. lekin, ko‘p o‘tmay, u goh «go‘zallik falsafasi», goh «san’at falsafasi» sifatida talqin etila boshlandi. estetika fanining eng buyuk nazariyotchilaridan biri gegel esa o‘z ma’ruzalarining kirish qismida yozadi: «estetika» degan nom muvaffaqiyatsiz chiqqani va yuzaki ekani sababli boshqa atama qo‘llashga urinishlar bo‘ldi. so‘zning o‘z-o‘zicha bizni qiziqtirmasligini nazarda tutib, biz «estetika» nomini saqlab qolishga tayyormiz, buning ustiga, u odatiy nutqqa singishib ketgan. shunga qaramay, bizning fanimiz mazmuniga javob beradigan ibora, bu– «san’at falsafasi» yoki yana ham aniqroq qilib aytganda- «badiiy ijod falsafasi». nafosat tushunchasi va uning mohiyati nafosat. nafosat bir tomonlama, real voqelikni, ikkinchi tomondan ilmiy tushunchani anglatadi. u real voqelik sifatida inson hayotining barcha sohalarini nurlantirib turuvchi qamrovli ma’naviy hodisa, tushuncha sifatida esa estetika faniga oid …

3 / 15

ash bilan belgilanadi. estetik anglash va uning tuzilmasi estetik anglash inson ruhiyatida o‘ziga xos, chuqur ijobiy ruhiy o‘zgarishlarni vujudga keltiradigan estetik holat. nafosatli (estetik) ong – ma’naviy-ruhiy hodisalar majmui bo‘lib, ular ijtimoiy hayot zaminida vujudga keladigan nafosatli his, did, fikr, orzu, qarash, nazariya tizimini anglatadi. nafosatli ong ijtimoiy hayot zaminida uning bilan mutanosib tarzda o‘zgarib, rivojlanib, takomillashib boradi. estetik ob’ekt inson aloqa va munosabatlar doirasiga jalb etilgan, bevosita idrok etish predmeti sifatida inson va jamiyatning beg‘araz samimiy, ma’naiy ehtiyojlarini qondirishga xizmat qiladigan narsa, buyum, hodisalar, ularga xos estetik xususiyatlar, sifatlar va jarayonlardir. estetik sub’ekt deb muayyan hissiy va aqliy taraqqiyot darajasiga erishgan, estetik qadriyatlarni idrok etish, tushunish, baholash va yaratish qobiliyatiga ega bo‘lgan, konkret ijtimoiy munosabatlar doirasiga tortilgan shaxsga uning ruhiy ma’naviy dunyosiga, individ va jamiyat estetik ongiga, ularga xos sub’ektiv xususiyatlarga aytiladi. estetik munosabat deb estetik hodisalarni, qadriyatlarni idrok etish, baholash, yaratish jarayonida ob’ekt va sub’ekt o‘rtasida vujudga keladigan …

4 / 15

, yaratish jarayonida ob’ekt va sub’ekt o‘rtasida vujudga keladigan hissiy-ma’naviy, beg‘araz-samimiy aloqalari, ta’sirlarga aytiladi. estetika kategoriyalari estetika kategoriyalari voqelikning belgilarini, aloqalarini tomonlarini, o‘ziga xos bo‘lgan estetik xususiyatlarini aks ettiruvchi tushunchalardan iborat. estetikaning go‘zallik, xunuklik, ulug‘vorlik, tubanlik. tragiklik, komiklik, estetiklik, badiiylik, dramatiklik, tragikomiklik, qahramonlik kategoriyalari mavjud. estetika kategoriyalari o‘zaro bir-biri bilan aloqadadir. ular bir-birini to‘ldiradi va rivojlanishiga ko‘maklashadi. falsafa kategoriyalari ob’ektiv borliqning eng umumiy tomonlarini o‘rgansa, estetika kategoriyalari esa o‘sha borliqning estetik xususiyatlarini ochib berish uchun xizmat qiladi. kategoriya (gr. kategoria-ko‘rsatma, guvohlik) estetikada asosiy tushunchalar bo‘lib, bu tushunchalar voqelikning estetik xossalarini, sifatlarini, tomonlarini, munosabatlarini estetik bilish mohiyatini ifodalaydi. estetika kategoriyalar sistemasi ham estetika fanining nazariy ravnaqiga mos ravishda yangicha tushunchalar bilan doimo boyib boradi. shunday qilib estetika kategoriyalari olamni estetik bilish bosqichlari bo‘lib insonni estetik tarbiyalashda vazifasi ulkandir. bugungi kunda go‘zallik – ulug‘vorlik – fojiaviylik – kulgililik; estetik ideal – estetik did – estetik tuyg‘u; san’at – badiiy obraz – ijodkorlik …

5 / 15

k. –t.: iqtisod-moliya, 2009. эътиборингиз учун рахмат!!! image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "estetika(nafosat falsafasi) ma'ruzasi"

слайд 1 andjon iqtisodiyot va qurilish instituti o‘zbek tili va ijtimoiy fanlar kafedrasi 13-mavzu: estetika(nafosat falsafasi) ma'ruzachi: e.k.abdulxayev falsafa mavzu: estetikaning predmeti, maqsadi va vazifalari. ma’ruza rejasi: 1. “yestetika” fanining ob’ekti va falsafiy mohiyati. estetik qarashlar tarixi. 2. yestetika kategoriyalarining an’anaviy va zamonaviy tasnifi: a). go‘zallik va uning muqobillari; b). ulug‘vorlik kategoriyasining falsafiy mohiyati; v). fojiaviylik (tragediya) kategoriyasi; g). kulgililik kategoriyasi. 3. estetika kategoriyalarining o‘zaro aloqadorligi. tayanch tushuncha va iboralar: estetika, go‘zallik falsafasi, badiiy ijod, san’at falsafasi, hissiy bilish, metodologik, uslubiy asos, san’atshunoslik, adabiyotshunoslik, san’at sotsiologiyasi, kategoriya, go‘zall...

This file contains 15 pages in PPTX format (171.5 KB). To download "estetika(nafosat falsafasi) ma'ruzasi", click the Telegram button on the left.

Tags: estetika(nafosat falsafasi) ma'… PPTX 15 pages Free download Telegram