nafosat falsafasi (estetika)

PPTX 16 стр. 1,6 МБ Бесплатная загрузка

16 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,6 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 16

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 16

презентация powerpoint toshkent-2023 12-mavzu. nafosat falsafasi (estetika) (2 soat) ma’ruza o‘zbekiston respublikasi oliy tа’lim, fаn vа innаvаtsiyalаr vаzirligi ma’ruzachi: fal. f. d., prof dilrabo tursunovna amridinova 1 reja 1 . “estetika” fanining obyekti va falsafiy mohiyati. “estetika” haqidagi qarashlar tarixi. 2. estetika kategoriyalarining an’anaviy va zamonaviy tasnifi. 3. go‘zallik va uning muqobillari. ulug'vorlik kategoriyasining falsafiy mohiyati. fojeaviylik (tragediya) kategoriyasi. kulgililik kategoriyasi. 4. estetika kategoriyalarining o‘zaro aloqadorligi. 1 2 asosiy adabiyotlar: 1. madaeva sh.o. va boshqalar. falsafa. –toshkent.: mumtoz so‘z, 2019.-b. 517 2.q.nazarov [va boshq.]. falsafa asoslari [matn]: o‘quv qo‘llanma / - toshkent: o‘zbekiston faylasuflari milliy jamiyati, 2018. - 380 b. -b. 321-355 3. очилова б. миллий-маънавий юксалишда мерос, қадриятлар ва ворисийлик. –т.: истиқлол, 2009. tayanch iboralar: .“estetika”, ulug'vorlik kategoriyasi, fojeaviylik (tragediya), kulgililik kategoriyasi. evropa «estetika» atamasini birinchi bo‘lib buyuk olmon faylasufi aleksandr baumgarten (1714—1762) ilmiy muomalaga kiritgan. boshqa bir ulug‘ olmon faylasufi g. laybnist (1646-1716) ta’limotidan kelib chiqqan holda munosabat …

2 / 16

ushunchalar bor. estetika fani falsafiy bilimlar tizimida o‘ziga xos o‘rin egallaydi. estetikaning borliqni estetik o‘zlashtirish mohiyati va qonuniyatlari haqidagi fan; estetika fani psixologiya fani bilan ham chambarchas bog‘liq. 1 estetikaning predmeti, maqsadi va vazifalari: estetika san’at va badiiy faoliyat turli shakl ko‘rinishlarini o‘rganadigan bilim sohalari uchun uslubiy asos bo‘ladi. estetikaning amaliyot uchun ahamiyati nimada? u voqelikka qanday ta’sir o‘tkazadi? estetika san’atshunoslik bilim sohalari uchun boshlang‘ich na-zariy va uslubiy asos bo‘ladi. estetika amaliyoti adabiy-badiiy tanqidda yaqqol namoyon bo‘ladi. badiiy tanqid bilan estetik nazariya o‘rtasida azaliy uzviy bog‘liqlik mavjuddir. i estetikaning predmeti, maqsadi va vazifalari: “estetika” haqidagi qarashlar tarixi. geraklit (e.a. 540-480) nafosat xossalari moddiy dunyoning o‘zidan kelib chiqqan, nafosat hamohanglikni anglatadi, hamohanglik esa qarama-qarshiliklar birligini tashkil etadi, deb ko‘rsatadi va nafosatning nisbiyligi g‘oyasini ilgari suradi. suqrot (e.a. 470-399), go‘zallik koinotdan inson turmushiga, uning ichki kechinmalariga ko‘chirilgan, go‘zallik va ezgulik bir-biridan ajralmasdir. aflotun (e.a. 427-347) fikricha, nafosat manbaini “g‘oyalar” tashkil etadi, uning …

3 / 16

lchov ko‘rinishda, nafaqat tabiat hodisalari, balki adolat, mardlik, sahovat, donishmandlik kabi yaxshi insoniy fazilatlar ham kiradi. go‘zallik – bu tabiat, jamiyat, san’at hodisasi bo‘lib, biror narsaga his-tuyg‘u orqali ta’sir o‘tkazish bilan insonda jismoniy va ma’naviy kuchlar oqimining ko‘payishiga, shodlik, zavqlanish, ma’na-viy qoniqish holati vujudga kelishiga imkon yaratiladi. qadimgi yunon faylasufi platon bu muammoni ilk bor «nima go‘zal?» va «go‘zallik nima?» degan savollarga, go‘zallikni u jonli, hissiyotli, o‘zgaruvchan narsalar olamidan ajralib qolgan abadiy ruh - g‘oya sifatida ta’riflaydi. go‘zallik va uning muqobillari san’atdagi go‘zallik – hayotdagi go‘zallikning in’ikosi bo‘lib, boshqa odamlardan farqi shunda-ki, u boshqalar fahmlay olmagan go‘zallikni hamma erda ko‘ra olish, fahmlash, sezish, his qilish qobiliyatiga egadir. haqiqat va go‘zallik birligi san’at taraqqiyotining qonuniyatlaridan biridir. shekspir «go‘zallik qimmatli haqiqat bilan yakunlanib, yuz chandon go‘zallik kashf etadi», deydi. san’at estetik orzuni ro‘yobga chiqarish: 1) ijobiy qahramon ramzini yaratish, ijobiy qahramon – ijodkorning go‘zallik haqidagi estetik orzusidir. 2) salbiy qahramon – go‘zallikning …

4 / 16

iligi bilan ajralib turadigan nutqning alohida uslubini tavsiflash uchun ishlatilardi. ijtimoiy hayotda ulug‘vorlik qahramonlik va mardlik bilan qo‘shilib ketadi, ularni alohida mushohada etish qiyin. ulug‘vorlikka xos estetik va axloqiy sifatlar mavjuddir. fidoyilar, qahramonlarning qiyofalari bir vaqtning o‘zida ham ulug‘vorlikni, ham mardlikni namoyon qiladi. tabiat ustidan hukmronlik qilish emas, balki u bilan hamohang bo‘lish, ijtimoiy faol, tashabbuskor, ijodkor shaxsni shakllantirish – ulug‘vorlik orzusining asosiy mazmuni. ulug‘vorlik va pastkashlik qiymatlari ham o‘zgaruvchan bo‘lishi mumkin. insonning tabiat ustidan hukmronligi – yaqin kunlargacha ulug‘vorlik timsoli sifatida in’ikos etiladi. 01 02 03 04 ulug‘vorlik kategoriuasi: san’atda ulug‘vorlik ba’zida fojialilik bilan yonma-yon namoyon bo‘ladi. masalan, shekspir asarlari, shashmaqom, ba’zi me’moriy obidalar bir vaqtning o‘zida ham ulug‘vorlik, ham fojialilik ruhi bilan sug‘orilgan bo‘ladi. fojialilik va kulgililik o‘zaro bog‘liqligi hayotning murak-kabligi, ziddiyatliligi, harakatchanligidan kelib chiqib, ularni san-’at yordamida yaxshiroq anglaymiz. san’at asarlarida fojialilik va kulgililik yaxlit namoyon bo‘ladi. fojialilik va kulgililik estetik kategoriyalari yordamida hayot ziddiyatlari va to‘qnashuvlari …

5 / 16

chlarida ijtimoiy adolatsizliklar, mu-nosabatlardagi xilma-xillik, san’atda fojiali ohanglar tug‘ili-shiga sabab bo‘ladi. latifa – kulgili yoki eng sodda komik voqea. parodiya – hajviy o‘xshatma. satira (mashara) – hayotning salbiy hodisalari ustidan achchiq kulish. yumor (hazil-hajv), sarkazm, lof, askiya, karikatura va bosh… go'zallik hamma joyda yoqimli mehmon suqrot. jaloliddin rumiy: insonlardagi go‘zallik bu – yuzdir, yuzdagi go‘zallik esa – ko‘zdir. ammo, insonni inson qilgan bu uning tilidan chiqadigan – so‘zdir. hazil tuyg‘usi shaxsning tabiiy va erkin, bevosita idrok etishi natijasida xilma-xil kulgili, beo‘xshovliklarni ko‘rib, anglab, ularga kulgi bilan javob berish qobiliyatining ifodasidir. 01 02 03 04 san’atda kulgilik turlari: kulgililik tushunchasi komik tushunchadan kengroqdir. komik voqea ijtimoiy va estetik ahamiyatga ega bo‘lgan hodisadir. komediyada komik matn bo‘ladi. gogol «komediya uchun qiyshiq burun emas, qiyshiq jon kerak» deydi. “agar mendan sizni nima qiynaydi?” deb so‘rasangiz, farzandlarimizning ta’lim va tarbiyasi deb javob beraman. sh.m.mirziyoev hayo - insonning abadiy go‘zalligi va latofatidir. hayosiz yuz jonsiz …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 16 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "nafosat falsafasi (estetika)"

презентация powerpoint toshkent-2023 12-mavzu. nafosat falsafasi (estetika) (2 soat) ma’ruza o‘zbekiston respublikasi oliy tа’lim, fаn vа innаvаtsiyalаr vаzirligi ma’ruzachi: fal. f. d., prof dilrabo tursunovna amridinova 1 reja 1 . “estetika” fanining obyekti va falsafiy mohiyati. “estetika” haqidagi qarashlar tarixi. 2. estetika kategoriyalarining an’anaviy va zamonaviy tasnifi. 3. go‘zallik va uning muqobillari. ulug'vorlik kategoriyasining falsafiy mohiyati. fojeaviylik (tragediya) kategoriyasi. kulgililik kategoriyasi. 4. estetika kategoriyalarining o‘zaro aloqadorligi. 1 2 asosiy adabiyotlar: 1. madaeva sh.o. va boshqalar. falsafa. –toshkent.: mumtoz so‘z, 2019.-b. 517 2.q.nazarov [va boshq.]. falsafa asoslari [matn]: o‘quv qo‘llanma / - toshkent: o‘zbekiston faylasuflari milliy jami...

Этот файл содержит 16 стр. в формате PPTX (1,6 МБ). Чтобы скачать "nafosat falsafasi (estetika)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: nafosat falsafasi (estetika) PPTX 16 стр. Бесплатная загрузка Telegram