kimyоviy bog’lanish

DOC 130.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1424276142_60140.doc e r å è å n å ò á á á á á á á á á á á á á á á á á · · · · ® · · · · · · ® · · ® · · · ® ® · m m · kimyоviy bog’lanish kimyоviy bog’lanish reja 1. kimyoviy bog’lanishning umumiy tavsifi. 2. elektrmanfiylik. 3. ion bog’lanish. 4. kovalent bog’lanish. 5. qutbsiz va qutbli bog’lanish. 6. metall bog’lanish. 7. vodorod bog’lanish. tayanch iboralar va tushunchalar: bog’lanish energiyasi, ion bog’lanish, ionli birikmalar, kovalent bog’lanish, qutbsiz kovalent bog’lanish, qutbli kovalent bog’lanish, dipol sistema, sig’ma bog’lanish, pi bog’lanish, donor – aktseptor bog’lanish, donor, aktseptor, dativ bog’lanish, vodorod bog’lanish. 1. kimyoviy bog’lanishning umumiy tavsifi. kimyoviy bog’lanish haqidagi ta‘limot – hozirgi kimyoning asosiy masalasidir. bu ma‘lumotni bilmay turib kimyoviy birikmalarning turli – tumanlik sabablarini, ularning hosil bo’lish mexanizmini, tuzilishini va reaktsiyaga kirisha olish xususiyatlarini tushunib bo’lmaydi. kimyoviy …

g’lanish energiyasi qiymati 200 – 1000 кж ּ mol –1 oraligida bo’ladi. masalan, ch2f da c – f bog’lanish energiyasi 487 кж . mol-1 ga teng. atom yoki molekulalarning elektron berishi yoki qabul qilib olishi natijasida hosil bo’ladigan zarrachalar ionlar deb ataladi. ionlar musbat yoki manfiy zaryadli bo’ladi. modda tarkibida musbat ionlar manfiy ionlar bilan bog’langan. to’yinmagan valentlikka ega zarrachalar erkin radikallar deb ataladi. masalan, cn - , no - , ch3 - va nh2 – lar erkin radikallardir. odatdagi sharoitda erkin radikallar uzoq vaqt mavjud bo’la olmaydi. lekin kimyoviy jarayonlarning borishi uchun erkin radikallar juda muhim rol o’ynaydi. hozirgi vaqtda bir necha barqaror radikallar topilgan. yana shuni ham aytish kerakki, kimyoviy bog’lanish jarayonida o’zaro birikuvchi zarrachalar orasida albatta ikkita kuch ta‘sir etadi, ulardan biri zarrachalarning o’zaro tortilish (ет ) kuchi bo’lsa, ikkinchisi – ularning bir-biridan itarishish (еu ) kuchidir (vi.i - rasm) vi.i – rasm. ikki atomdan iborat ionli …

i. masalan, li ning ionlanish potentsiali 5,392 ev, ve niki 9,32 ev, f ning ionlanish potentsiali 17,42 ev ga teng. davriy sistemaning har qaysi guruhida yuqoridan pastga tushgan sari ionlanish energiyasining qiymati kamayib boradi. masalan, natriyning ionlanish potentsiali 5,14 ev, kaliyniki 4,34 ev. elementning elektronga moyilligi. ma‘lumki, davriy sistemada har qaysi davr ichida chapdan o’nga o’tgan sayin atomning o’ziga elektron biriktirib olish xossasi orta boradi. atom o’ziga elektron biriktirib olib, o’sha elementning manfiy ioniga aylanadi. element atomi bir elektron biriktirib olganda ajralib chiqadigan energiya miqdori ayni elementning elektronga moyilligi deb ataladi. bu miqdor kjּmol–1 yoki elektronvoltlar bilan o’lchanib, ye harfi bilan belgilanadi. elementning elektronga moyilligi qanchalik katta bo’lsa, uning metallmaslik xossalari shunchalik kuchli ifodalangan bo’ladi. demak, elementlarning metallmaslik xossalarini yaqqol ifodalash uchun elektrmanfiylik degan tushuncha kiritilgan. ayni elementning elektrmanfiyligi uning ionlanish energiyasi bilan elektronga moyilligi yig’indisiga teng, uni ye + / 2 deb yozish ham mumkin: х = е + …

di. demak, ев - а > еа - в bo’lsa, elektron a dan в ga kuchishi lozim, aks holda в dan a ga o’tadi. bu tengsizlikni: ев + в > еа + а shaklida yozish mumkin. demak, o’zaro ta‘sir etayotgan elementlardan qaysi birining yig’indisi (е + ) qattarok bo’lsa, elektron o’sha element atomiga o’tadi. shuning uchun ham е + yig’indi elementning elektrmanfiyligini ifodalaydi. ion bog’lanish. ion bog’lanish elektrstatik nazariya asosida tushuntiriladi. bu nazariyaga muvofiq atomning elektron berishi yoki elektron biriktirib olishi natijasida hosil bo’ladigan qarama-qarshi zaryadli ionlar elektrstatik kuchlar vositasida o’zaro tortishib ularning tashki qavatida 8 ta (oktet) yoki 2 ta (dublet) elektroni bo’lgan barqaror sistema qosil bo’ladi. ion bog’lanishli moddalar kristall holatda uchraydi, shuningdek, suvli eritmalarda ion bolanishli molekulalar o’rniga ularni tashkil etuvchi monlar buladi. ion bog’lanish energiyasini hisblab chiqarish natijasini tajribada topilgan qiymat bilan taqqoslab quriladi. ion bоg’lanish vujudga kelishini natriy xlorid naci hosil bo’lishi misolida ko’rib chiqamiz. …

i – 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 (bu xlorid – ion ci –). na+ va ci – ionlari orasida elektrstatik tortishish kuchlari vujudga keladi, natijada naci birikma hosil bo’ladi. ionlar orasida elektrstatik tortishuv tufayli vujudga keladigan kimyoviy bog’lanish elektrvalent yoki ionli bog’lanish deyiladi. ionlarning bir-biriga tortilish yo’li bilan hosil bo’lgan birikmalar ionli birikmalar deyiladi. ionli birikmalarning elektrmanfiyligi jihatidan bir-biridan keskin farq qiladigan atomlar, masalan i va ii guruxlar bosh guruhchalaridagi elementlarning atomlari bilan vi va vii guruhlarning bosh guruhchalaridagi elementlarning atomlari hosil qiladi. ionli birikmalar nisbatan ko’p emas. natriy xlorid naci molekulalari faqat bug’ holatdagina mavjud bo’ladi. ionli birikmalar qattik (kristall) xolatda ma‘lum qonuniyat bilan joylashgan musbat va manfiy ionlardan tarkib topadi. bu holda molekulalar bo’lmaydi. kovalent bog’lanish kimyoviy boglanishning ancha umumiy turidir. bog’lanish nazariyasi ionli bog’lanishning kovalent bog’lanishdan vujudga kelishini umumiy elektron juftning haddan tashqari bir tomonlama qutblanishi bilan tushuntiradi, unda umumiy elektronlar jufti birikayotgan atomlardan bittasining ihtiyoriga o’tadi. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "kimyоviy bog’lanish"

1424276142_60140.doc e r å è å n å ò á á á á á á á á á á á á á á á á á · · · · ® · · · · · · ® · · ® · · · ® ® · m m · kimyоviy bog’lanish kimyоviy bog’lanish reja 1. kimyoviy bog’lanishning umumiy tavsifi. 2. elektrmanfiylik. 3. ion bog’lanish. 4. kovalent bog’lanish. 5. qutbsiz va qutbli bog’lanish. 6. metall bog’lanish. 7. vodorod bog’lanish. tayanch iboralar va tushunchalar: bog’lanish energiyasi, ion bog’lanish, ionli birikmalar, kovalent bog’lanish, qutbsiz kovalent bog’lanish, qutbli kovalent bog’lanish, dipol sistema, sig’ma bog’lanish, pi bog’lanish, donor – aktseptor bog’lanish, donor, aktseptor, dativ bog’lanish, vodorod bog’lanish. 1. kimyoviy bog’lanishning umumiy tavsifi. kimyoviy bog’lanish …

DOC format, 130.0 KB. To download "kimyоviy bog’lanish", click the Telegram button on the left.

Tags: kimyоviy bog’lanish DOC Free download Telegram