kimyoviy bog'lanish va molekulalar tuzilishi

DOC 229.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1424274501_60128.doc 2 i e em yoki i e em + = + = э a в = kimyoviy bog'lanish va molekulalar tuzilishi kimyoviy bog'lanish va molekulalar tuzilishi reja 1.kimyoviy bog'lanishlarning vujudga kelishi. 2.kimyoviy bog'lanish turlari. 3.kimyoviy elementlar valentligi. birikmalardagi element atomlarining valentligi va oksidlanish darajasi. kimyoviy bog'lanishlarning vujudga kelishi. kimyoviy bog'lanish hakidagi ta'limotlar hozirgi zamon kimyosining asosiy masalalaridan biridir. bu ta'limotni bilmay turib kimyoviy birikmalarning turli-tumanligi sabablarini, ularning hosil bo'lish mexanizmini, tuzilishini va reaksiyaga kirisha olish xususiyatini tushunib bo'lmaydi. molekulada atomni tutib turadigan kuchlarning yig'indisiga kimyoviy bog'lanish deyiladi. hozirgi vaqtda molekulalarda element atomlarining qanday bog'langanligi quyidagicha tushuntiriladi: kimyoviy bog'lanish paytida element atomlarining tashqi va tashqidan oldingi energetik pog'onachalaridagi elektronlar ishtirok etadi va qayta taqsimlanadi. kimyoviy bog'lanishda ishtirok etuvchi bu elektronlar valent elektronlar deyiladi. bosh guruhcha elementlari tashqi qavat elektronlari bilan, yonaki guruhcha elementlari tashqi va tashqidan oldingi ikkinchi qavat elektronlari bilan kimyoviy bog'lanishda ishtirok etishi mumkin. ularning maksimal sonini elementning …

on fazada bo'lgan normal xolatdagi atomdan bir elektronni batamom chiqarib yuborish uchun zarur bo'lgan minimal energiya miqdori ionlanish energiyasi deyiladi. element atomi bir elektron biriktirib olganda ajralib chiqadigan energiya miqdori ayni elementning elektronga moyilligi deb ataladi. demak, atomlardan molekulalar xosil bo’lishining sababi sistemada energetik afzallikning sodir bo’lishidir. kimyoviy boglanish boglanish energiyasi, boglanish uzunligi va valentliklararo burchak nomli kattaliklar bilan xarakterlanadi. kimyoviy bogni uzish uchun zarur bo’lgan energiya boglanish energiyasi deyiladi. хar bir bog uchun tugri keladigan boglanish energiyasining kiymati 200-1000 kjg’mol ga teng. masalan, ch3f da c-f boglanish energiyasi 487 kjg’mol ga teng. molekulada atomlar markazlari orasidagi masofa boglanish uzunligi deb yuritiladi. boglanish uzunligi molekula xosil kiluvchi atomlarning tabiatiga, boglanish turiga, element valentligiga va boshqalarga boglik bo’ladi. hozirgi davrda kimyoviy bog'lanishning quyidagi turlari ma'lum: 1. ion bog'lanish; 2. kovalent bog'lanish; 3. metall bog'lanish; 4. donor - akseptor bog'lanish; 5. vodorod bog'lanish. ionli bog'lanish. ionli bog'lanish elektromanfiylik qiymatlari bir-biridan keskin farq …

anish qutbsiz kovalent bog'lanish deyiladi. bunda atomlar o'rtasida hosil bo'lgan umumlashgan elektron juftlik har ikkala atom yadrolaridan bir xil uzoqlikda joylashadi. qutbsiz kovalent bog'lanishli moddalarga, ko'pincha, oddiy moddalar h2, o2, cl2, n2 molekulalarini misol qilishi mumkin. 2.qutbli kovalent bog'lanish. elektromanfiylik qiymatlari jihatidan bir-biridan oz farq qiladigan element atomlari orasida vujudga kelgan bog'lanish qutbli kovalent bog'lanish deyiladi. bunda atomlar o'rtasida hosil bo'lgan umumlashgan elektron juftlik elektromanfiyligi kuchliroq element atomi tomon siljigan bo'ladi, natijada molekulani bir tomonida musbat qutb, ikkinchi tomonida manfiy qutb (dipol) vujudga keladi. molekula qutbli bo'ladi. elementlarning kovalent bog'lanish hosil qilish xususiyati, ularning kovalentligi (valentligi) deyiladi. metall bog'lanish. ko'pchilik metallarning o'zlariga xos bir necha xususiyatlari mavjud bo'lib, bu bilan ular boshqa oddiy va murakkab moddalardan farq qiladi. metallarning suyuqlanish va qaynash harorat-larining yuqori bo'lishi, metall sirtidan yorug'lik va tovushning qaytishi, ulardan issiqlik va elektr tokining yaxshi o'tishi, zarba tasirida yassilanishi kabi xossalar metallarning eng muhim fizik xossalaridandir. bu xossalar …

y turi metall bog'lanish deyiladi. donor - akseptorli bog'lanish. kovalent bog'lanishning boshqacha donor - akseptorli mexanizmli turi ham bo'lishi mumkin. bunday kimyoviy bog'lanish bitta atomning ikki elektroni bilan boshqa atomning erkin orbitali hisobiga vujudga keladi. misol uchun: hcl bilan nh3 ni birikishi donor-akseptorli bo'ladi: nh3( hc1( nh4cl yoki nh3 ( h( ( nh4( ammiak molekulasida azot atomining bo'linmagan elektron jufti bo'ladi. vodorod ionida 1s - orbital bo'sh uni h( deb belgilaymiz. ammoniy ioni hosil bo'lishida azotning elektron jufti azot va vodorod atomlari uchun umumiy bo'lib qoladi, ya'ni molekulyar elektron bulutga aylanadi. vodorod ionining zaryadi umumiy bo'lib qoladi (u delokallashgan, ya'ni barcha atomlar orasida tarqalgan). bo'linmagan elektron juftini beradigan atom elektronodonor, uni biriktirib oladigan (ya'ni bo'sh orbital beradigan) atom elektronoakseptor deyiladi. bir atomning (elektrodonorning) ikki elektron jufti va boshqa atomning (elektronoakseptorning) bo'sh orbitali hisobiga kovalent bog'lanish hosil bo'lish mexanizmi donor-akseptorli mexanizm deyiladi. shu yo'l bilan hosil bo'lgan kovalent bog'lanish donor-akseptorli kovalent …

mumiy elektron juft vodorod atomidan elektromanfiy element atomi tomoniga siljigan bo'ladi. bunda musbat vodorod ioni kichiq bo'lganligi uchun boshqa atom yoki ionning bo'linmagan elektron jufti bilan o'zaro ta'sirlanib kuchsizroq bog'ni hosil qiladi. bu bog'lanish vodorod bog'lanish deyiladi. masalan: donor-akseptor boglanish ikki xil molekula orasida xam yuzaga chiqishi mumkin. masalan, h3n: + bf3 ---------> h3n:bf3 bu yerda nh3 elektron juftli donor bo’lib, bf3 bu elektron juft uchun akseptordir. co molekulasida xam ichki donor-akseptor boglanish mavjuddir. bunda uglerod akseptor, kislorod donor vazifasini utaydi. odatda vodorod bog’lanish nuqtalar bilan belgilanadi va bu bilan uning kovalent bog’lanishdan ancha kuchsizroqligi ko’rsatiladi. shunga qaramay, molekulalarning assosilanishi ana shu bog’lanish tufayli vujudga keladi. lekin bu bog’lanishning energiyasi unchalik katta emas. masalan: kimyoviy bog’lanishlarning asosiy turlarini bog’lanish mustahkamligi 84–1042 kj(mol bo’lsa, vodorod bog’lanishniki 21–42 kj(mol. kimyoviy elementlar valentligi. birikmalardagi element atomlarining valentligi va oksidlanish darajasi. atomning (elementning) valentligi ham kimyoning asosiy tushunchalari qatoriga kiradi. u elementlar atomlarining kimyoviy …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "kimyoviy bog'lanish va molekulalar tuzilishi"

1424274501_60128.doc 2 i e em yoki i e em + = + = э a в = kimyoviy bog'lanish va molekulalar tuzilishi kimyoviy bog'lanish va molekulalar tuzilishi reja 1.kimyoviy bog'lanishlarning vujudga kelishi. 2.kimyoviy bog'lanish turlari. 3.kimyoviy elementlar valentligi. birikmalardagi element atomlarining valentligi va oksidlanish darajasi. kimyoviy bog'lanishlarning vujudga kelishi. kimyoviy bog'lanish hakidagi ta'limotlar hozirgi zamon kimyosining asosiy masalalaridan biridir. bu ta'limotni bilmay turib kimyoviy birikmalarning turli-tumanligi sabablarini, ularning hosil bo'lish mexanizmini, tuzilishini va reaksiyaga kirisha olish xususiyatini tushunib bo'lmaydi. molekulada atomni tutib turadigan kuchlarning yig'indisiga kimyoviy bog'lanish deyiladi. hozirgi vaqtda molekulalarda element atomlari...

DOC format, 229.5 KB. To download "kimyoviy bog'lanish va molekulalar tuzilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: kimyoviy bog'lanish va molekula… DOC Free download Telegram