anorganik kimyo kursida kimyoviy bog’ va moddalarning tuzilishini o’qitish metodikasi

PPTX 23 pages 115.6 KB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 115.6 KB

File type PPTX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

слайд 1 10-ma'ruza anorganik kimyo kursida kimyoviy bog’ va moddalarning tuzilishini o’qitish metodikasi reja: 1. kimyoviy bog’ (kovalent, ion, vodorod, donor-akseptor, metall bog’lanish tushunchalarini shakllantirish metodikasi. 2.valentlik tushunchasini rivojlantirish usullari darsning maqsadi: o’quvchilarga kimyoviy bog’lanish turlari va qutbli va qutbsiz kovalent bog’lanish haqida tushuncha berish. a)ta’limiy maqsad : kimyoviy bog’lanish turlari va qutbli va qutbsiz kovalent bog’lanish haqida ilmiy dunyo qarashlarini kengaytirish va bkm larini hosil qilish b)tarbiyaviy maqsad: kimyoviy bog’lanishlarning ahamiyati va ularning ishlatilish sohalari haqida tushuncha berish. c)rivojlantiruvchi maqsad: shu mavzu yuzasidan o’quvchilar ko’nikmalarini rivojlantirish. darsning shiori : “o’quv qayda bo’lsa, ulug’lik bo’lur bilim qayda bo’lsa buyuklik bo’lur” darsning oltin qoidasi : 1)faollik 2) ziyraklik 3)o’zaro hurmat 4) vaqt darsning jihozlanishi va darsga tayyorgarlik ko’rish 1.salomlashish 2. sinf madaniyati nazorati 3. davomatni aniqlash 4.dars sanasi ,mavzusi va davomotni rasmiylashtirish dars turi :noan’anaviy dars jarayonida qo’llaniladigan metodlar: aqliy hujum, “kim zukko, kim chaqqon musobaqa” test sinovi darsning jihozlanishi: davriy …

2 / 23

xil yoki bir-biridan juda oz miqdorda farq qiladigan atomlar orasida hosil bo’ladi. h+h=h:h=h-h=h2 o+o=o::o=o2 +8o 2) 6) 1s2 2s2 p4 +7n 2) 5) 1s2 2s2 2p3 n+ n=n:::n=n2 atomlarning umumiy electron juftlari vositasida bog’lanishi kovalent bo’g’lanish deyiladi. elektron manfiyligi bir xilo bo’lgan atomlar orasida umumiy elektron juftlar hosil bo’lishi hisobiga vujudga keladigan kimyoviy bog’lanish qutbsiz bog’lanish deyiladi. emgi bir-biridan biroz farq qiladigan atomlar orasida hosil bo’lgan kimyoviy bog’lanishqutbli bog’lanish qutbli kovalent bog’lanish deyiladi. h+cl=h:cl=hcl jismdagi elektronlarni ularning holatiga qarab 2ta guruhga bo'lish mumkin 1) yadro bilan mustahkam bog'langan va kimyoviy reaksiyalarida o'zgarmaydigan elektronlar. bu elektronlarni atomdan chiqarib yuborish uchun energiya talab qilinadi(kimyoviy reaksiyada ajralib chiqadigan energiyaga nisbatan). 2)yadro bilan unga mustahkam bog'langan elektronlar. bu elektronlarni atomdan chiqarib yuborish uchun uncha ko'p energiya talab etilmaydi (ko'pincha kimyoviy reaksiyada chiqadigan energiya yetarli). ana shu elektronlargina kimyoviy bog'ning hosil bo'lishida qatnashadilar va bu elektronlarni valent elektronlar deyiladi. u yoki bu elektronning yadro bilan …

3 / 23

a qarang) elektronlar namoyon qiladi degan xulosa chiqadi ya'ni bular valent elektronlardir(yadro bilan zaifroq bog'langan). element simvoli yoziladi. b) simvol atrofiga shu element atomining sirtqi elektron qavatida qancha elektron bo’lsa, shuncha nuqta qo’yiladi. h• + •h h : h : n: : : n : umumlashgan umumlashgan dublet dublet kimyoviy bog’lanish turlari kimiyoviy bog’lanishning asosan 4 guruhga bo’linadilar: kovalent; ion; koordinatsion; vodorod bog’lanishlar. kovalent yoki gomepolyar yoki atom bog’lanish kovalent bog’lanishni qisman bo’lsa ham ko’rdik. kovalent bog’lanishda ikkita bog’lanish hosil qilayotgan element o’rtasida elektron dublet vujudga keladi. bunda elektron juft har ikkala atom uchun simmetrik va nosimmetrik joylashishi mumkin. ana shuning uchun kovalent bog’lanishni 2 turga: a) qutbli va b) qutbsiz ga bo’ladilar. qutbsiz kovalent bog’lanish bir xil element atomlari o’rtasida yoki kimyoviy xossasi bir – biriga o’xshash elementlar o’rtasida vujudga keladi, masalan, cl : cl, n : : : n, j : j, br : br, o :: o …

4 / 23

g kovalentligini uning sirtqi pog’onasidagi toq spinli elektronlar soni belgilaydi. vodorodning kovalentligi ham valentligi ham birga teng. li, n, o, f, atomlarining kovalentligi tajribada kuzatiladiganiga muvofiq keladi. (lih, nh3, h2o, hf). berilliy nol, bor bir, uglerod ikki kovalentli bo’lishi zarur. lekin amalda berilliyning ikki, borning uch, uglerodning to’rt kovalentlik namoyon qilishi kuzatiladi. chunki bu elementlar ishtirok etadigan reaksiyalarda chiqadigan energiya s- orbitalidagi juftlashgan elektronlarni p – orbitallarga o’tkazish uchun yetarli. boshqacha aytganda, berilliy, bor va uglerod atomlari bog’ hosil qilish paytida “g’alayonlanadi”. ikkinchi davr elementlarining valentligi (atrofida tutib turishi mumkin bo’lgan elektron juftlar soni) to’rtga teng. atrofida tutib turishi mumkin bo’lgan juftlar soni deganda, ikkala atom o’rtasida umumlashgan juftlargina ko’zda tutiladi. uglerodning kovalentligi bilan valentligi baravar, 4 ga teng. uglerod 4 ta elektron berib, atrogida to’rtda juft hosil qiladi. u boshqa juft o’ziga qabul qila olmaydi. azot bitta juft va uchta elektron, ftor uchta juft bitta elektron berish bilan to’rt …

5 / 23

onlari azot tomonga siljigan deb qaralyapti): n2 ; n2h4; nh3 bu birikmalarda azot 3 valentli, lekin uning oksidlanish darajasi muvofiq ravishda 0,-2,-3 ga teng. nitrat kislotada azot 4 valentli, uning oksidlanish darajasi +5 ga teng. oksidalanish darajasi oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari tenglamalariga koeffitsientlar qo’yishga asos qilib olinadi. organik birikmalar tarkibiga kiruvchi elementlarning oksidlanish darajalarini aniqlash anorganik birikmalardagiga o’xshash printsiplarga asoslangan. organik kimyoda oksidlanish darajasi ba’zan elektrokimyoviy valentlik ham deyiladi. kovalent bog’li birikmalardagi atomlarning oksidlanish darajasini aniqlashda bog’ hosil qiluvchi atomlar elektr manfiyliklari turlicha bo’lsa, elektron juft elektromanfiyligi yuqori atomga tomon siljigan deb, bog’ ikkita bir xil atomdan tashkil topsa bog’ elektronlari har ikkala atomga teng taqsimlangan deb qaraladi. qauta taqsimlanishdan keyin atomlarda hosil bo’ladigan zaryad oksidlanish darajasini bildiradi. oksidlanish darajasining ortishi oksidlanish, kamayishi esa qaytarilisgdir. ch4; ch3oh; hcoh; hcooh; co2 qatorda uglerod atomining oksidlanish darajasi -4,-2,0,+2,+4 tartibda o’zgaradi tayanch so’zlar: kovalent bog’lanish, ion bog’lanish, metall bog’lanish, vodorod bog’lanish, donor-akseptor mexanizm, valentlik, kovalentlik …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "anorganik kimyo kursida kimyoviy bog’ va moddalarning tuzilishini o’qitish metodikasi"

слайд 1 10-ma'ruza anorganik kimyo kursida kimyoviy bog’ va moddalarning tuzilishini o’qitish metodikasi reja: 1. kimyoviy bog’ (kovalent, ion, vodorod, donor-akseptor, metall bog’lanish tushunchalarini shakllantirish metodikasi. 2.valentlik tushunchasini rivojlantirish usullari darsning maqsadi: o’quvchilarga kimyoviy bog’lanish turlari va qutbli va qutbsiz kovalent bog’lanish haqida tushuncha berish. a)ta’limiy maqsad : kimyoviy bog’lanish turlari va qutbli va qutbsiz kovalent bog’lanish haqida ilmiy dunyo qarashlarini kengaytirish va bkm larini hosil qilish b)tarbiyaviy maqsad: kimyoviy bog’lanishlarning ahamiyati va ularning ishlatilish sohalari haqida tushuncha berish. c)rivojlantiruvchi maqsad: shu mavzu yuzasidan o’quvchilar ko’nikmalarini rivojlantirish. darsning shiori : “o’quv qa...

This file contains 23 pages in PPTX format (115.6 KB). To download "anorganik kimyo kursida kimyoviy bog’ va moddalarning tuzilishini o’qitish metodikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: anorganik kimyo kursida kimyovi… PPTX 23 pages Free download Telegram

anorganik kimyo kursida kimyoviy bog’ va moddalarning tuzilishini o’qitish metodikasi

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "anorganik kimyo kursida kimyoviy bog’ va moddalarning tuzilishini o’qitish metodikasi"

Similar files